adolèscent m adolescent, mladostnik
adolescént -ţi m mladostnik, najstnik, mladoletnik
adolescènt (-ênta) | -ka (-e) m, f (mladostnik, mladostnica) adolescente
adolescènt -ênta i -énta m adolescent
adolescénţă f mladostna doba, adolescenca
adolèscentan -tna -o adolescenten, mladostniški
adolescēnte
A) agg. mladostniški, adolescenten
B) m, f mladostnik, mladostnica, adolescent, adolescentka
adolescente mlad(eniški), nov
adolescente m mladenič
adolescente f mladenka
adolēscentia (pravilneje adulēscentia) -ae, f (adolēscēns, adulēscēns)
1. doraščanje, čas mladosti, mladeništvo, mladost, mlada leta (približno od 17. do 30. leta): citius adulescentiae senectus quam pueritiae adulescentia obrepit Ci. (adulescentia torej med deško dobo in starostjo), ab adulescentia, a prima adulescentia, (ab) ineunte adulescentia Ci., ineuntis adulescentiae vitia N.; pren. o času: hoc fuit tempus viris armisque incitatissimum: ideo quis „adolescentiam“ dixerit Fl.
2. met. mladina, mladeniči: haec studia adulescentiam alunt, senectutem oblectant Ci.
adolēscentior (adulēscentior) -ārī (adolēscēns, adulēscēns) objestno se obnašati, opotekati se: Varr. ap. Non.
adolescentk|a [ê] ženski spol (-e …) die Adoleszentin
adolēscentulus (pravilneje adulēscentulus) 3, (demin. adolēscēns, adulēscēns) kaj, zelo, precej mlad(osten): duo adulescentuli filii Ci.; subst.
1. adolēscentulus (adulēscentulus) -ī, m mladič, mladenič, zelo mlad človek (od 14. do 18. leta): Kom., N. idr., imberbis Ci., cui tu adulescentulo non ad libidinem facem praetulisti? Ci., me admodum adulescentulo Ci., ab adulescentulo Ci. od mladega, adulescentuli decori T. gizdalini po novi šegi.
2. adolēscentula (adulēscentula) -ae, f mladenka, zelo mlado dekle (naspr. vetula): Kom.; ljubk. = preljuba: Pl.
adolescēnza f adolescenca, mladostna doba
adolēscō1 (adulēscō) -ere, adolēvī, adultum (ad in alēscere, ki je incoh. glag. alere; gl. alō)
I.
1. dorasti (doraščati), zrasti: (Romulus) ut adoleverit Ci.; beluae ad immobilem magnitudinem adolescunt Plin.; s samim acc.: ter senos proles adoleverat annos O.; o rastlinah: ramos ... adolescere cernit O., adolesse (gl. opombo) segetes O., quae (herbescens viriditas) sensim adulescit Ci., sata ... solitam in speciem adolevere T.; pren. dospeti do godnosti: cum primum adolevit aetas L. ali loquaces ... vitet, simul atque adoleverit aetas H., mox cum matura adolevit aetas V., ver donec adolesceret T.
2. pren. rasti, narasti (naraščati), okrepiti se, na moči pridobi(va)ti: adolescens in maius Plin. (o Nilu), luna adolescens (naspr. decedens) Gell. rastoči mesec; postquam res publ. adolevit S., res Persarum brevi adolevit S., inter bonas artes ingenium brevi adolevit S. je dozorel, quae (ratio) cum adolevit ..., nominatur rite sapientia Ci., postquam virtus adolevit annis O., adolescebat interea lex maiestatis T.
— II. prirasti (priraščati): coria ... quasi glutino adolescebant S. fr. — od tod
1. pt. pr. adolēscēns (pravilneje adulēscēns) -entis
a) kot adj. z abl. sg. -ī, gen. pl. -ium doraščajoč, mlad, mladosten: homo adulescens Pl., Ci., T., homines adulescentes S., oppido adulescens L., admodum adulescens Ci., filia adul. Ci., cum duobus adulescentibus filiis Ci., adulescentior Academia Ci.
b) kot subst. z abl. sg. -e, gen. pl. -ium, pri Pl. tudi -um α) masc. mladenič = mlad človek (od 14. do 30. leta), tudi = mlad, krepak mož (približno do 45. leta): Kom., C., L. idr., puer sive iam adulescens Cl., adulescens vel puer potius Ci., bella gerebat ut adulescens, cum plane grandis esset Ci., defendi rem. publ. adulescens, non deseram senex Ci.; pri razločevanju istoimenskih oseb = mladi, mlajši: mittit Brutum adulescentem C., id cum animadvertisset P. Crassus adulescens C. β) fem. deklica, devica, mlada žena: optuma Ter.
2. adj. pt. pf. adultus 3
a) dorasel, odrasel, vzrasel (o človeku, živalih, rastlinah idr.): virgo L., H., virgines Ci., Cu., Suet., liberi Suet., apum fetus adulti V., adultiores pulli hirundinum Plin., adultae vitium propagines H., ad. crinis Stat.; subst. masc. pl. adulti odrasli: Ci. fr., Plin.
b) pren. α) o času pozen: adulta aetate filius Ci. že (precej) v moški dobi, puer aetate adulta Ci. ali privignus adulta aetate S. precej dorasel, ad. nox T., Amm. pozna, tako tudi ad. aestas S. fr., T., ad. sol Sen. tr., Petr. poet. β) okrepljen, močan, (politično) močan: Athenae Ci., adulta rei publ. pestis Ci. (o Katilini), res nondum adultae L., nondum adulta seditio, coniuratio, Parthi nondum adulti T. γ) (duševno) okrepljen, razvit: populus adultus iam paene Ci., ad. eloquentia T.
Opomba: Pf. adoluī Varr. ap. Prisc.; sinkop. inf. pf. act. adolēsse (= adolēvisse) O.
adolēscō2 -ere (incoh. glag. adolēre) vzplamte(va)ti: adolescunt ignibus arae V.
Adoleszenz, die, adolescenca
adombrabile agg. nezaupljiv:
cavallo adombrabile plašen konj