Franja

καινο-ποιητής, οῦ, ὁ iznajditelj novih zabav.

καιρός, ὁ 1. prava mera, pravo razmerje, πλείους τοῦ καιροῦ več nego je (bilo) prikladno ali potrebno, τοῦ καιροῦ ἐγγυτέρω τείχους bliže zidu nego je bilo pametno. 2. pravo (ugodno) mesto ali kraj, οὗ καιρὸς εἴη kjer bi bilo primerno, προσωτέρω τοῦ καιροῦ dalje nego je prav (primerno). 3. ugoden čas, ugodna prilika, καιρός (ἐστι) (pravi) čas je, καιρὸν παρίημι zamudim ugoden čas, ἐς καιρόν, ἐν καιρῷ, κατὰ καιρόν, καιροῦ in καιρόν o pravem času, ἐς αὐτὸν καιρόν ravno o pravem času, κατὰ καιροῦ po potrebi, ἐν τοῦτῳ τῷ καιρῷ pri tej priliki, pri tej priči, πρὸ καιροῦ pred časom; καιρὸς τῶν πραγμάτων ugoden čas, da se kaj izvrši, ἐν παντὶ καιρῷ vsak čas, pri vsaki priliki, ἀπὸ τοῦ καιροῦ o nepravem času, neprilično, σὺν οὐδενὶ καιρῷ = ἀκαίρως. 4. a) sploh: čas, ura, okolnosti, razmere časa, nevaren položaj, odločilen trenotek, ἐν τοῖς μεγίστοις καιροῖς, ἐπὶ τοῦ καιροῦ po razmerah časa; b) prilika, komu škodovati, slaba stran, zadrega, καιρὸν ἐνδίδωμι dam priliko (za napad), ἐφεδρεύω τοῖς καιροῖς τινος prežim (čakam) na čigave zadrege. 5. a) važnost, pomen, vpliv, μέγιστον καιρὸν ἔχω sem zelo velike važnosti (vpliva, pomena); b) ugodnost, korist, uspeh, ἐν καιρῷ γίγνομαι sem koristen, koristim, φρουρέω ἐπὶ σῷ καιρῷ pazim na tvojo korist, ἐς καιρόν na srečo, k sreči, τὰ ὑπερβάλλοντα οὐδένα καιρὸν δύναται kar presega mero, ne prinaša nobene sreče, πρὸς καιρὸν πονέω moj trud ima uspeh.

κακο-ποιός 2 (ποιέω) ki zlobno ravna; subst. ὁ zločinec, hudodelnik NT.

κακό-πους, ποδος, ὁ, ἡ s slabimi nogami, slabih nog.

κακός 3 [comp. κακίων, poet. κακώτερος, sup. κάκιστος gl. χείρων, χερείων, χερειότερος, χείριστος in ἥσσων] 1. telesno: slab, nesposoben ἀλήτης, nezmožen, neraben; plah, bojazljiv, strahopeten πρὸς αἰχμήν; grd εἶδος, siromašen εἵματα; γένος podel, nizek, ubog, neplemenit. 2. nravno: slab, zanikaren, zloben, hudoben, ničvreden, εἰς φίλους nezvest, εἰ μὴ 'γὼ κακὸς γνώμην ἔφυν če prav sodim, ako se ne motim, κακοὶ γνώμαισιν neumneži, κακός εἰμι πρός τινα sovražen sem komu. 3. slab v posledicah, razmere, stanje: nesrečen, poguben, hud, φάρμακον strupen, ὄρνις nesrečo oznanjajoč, λόγοι, ῥήματα psovke, nevaren ἕλκος. 4. subst. a) κακός, ὁ hudobnež, zlobnež, strahopetnež; b) τὸ κακόν, τὰ κακά α.) zlo, nesreča, nezgoda, škoda, beda, nevarnost, hudobija, κακὰ κακῶν najhujše zlo (nesreča), τὰ κάκιστα največja nesreča; β.) psovke, spletke, napaka, κακὰ δίδωμι storim, πάσχω trpim (gl. κακὸν ποιῶ, ἐργάζομαι, δρῶ τινα). 5. adv. κακῶς slabo, hudobno, grdo, zgrda, zlobno, zanikrno, κακῶς ἔχω τι zanemarjam, κακῶς ἔχω slabo se mi godi; κακῶς ποιῶ škodujem komu (τινά), τί (o)pustošim, κακῶς λέγω τινά žalim koga, grdo govorim o kom κακῶς πράττω, ἔχω, πάσχω ὑπό τινος trpim zlo, škodo, nesrečo; κακῶς ἀκούω ὑπό τινος sem pri kom na slabem glasu (gl. ἀκούω).

καλαθίσκος, ὁ košarica.

καλαμῑ́της, ου, ὁ od trstja obdan.

κάλαμος, ὁ [Et. iz k'olemo-s, lat. culmus, slama (iz k'olemo-s), slov. slama (rusko solóma), nem. Halm; lat. calamus, izpos. iz grščine] 1. bilka, slama, steblo, trst. 2. a) pastirska piščalka; b) trst za pisanje, pero NT; c) palica, s katero se meri, merska palica, merilo NT.

καλέω [Et. qalā, lat. calo, are, clamor, clarus, classis, nem. Hall, hell (stvn. hell = laut), strslov. klakolъ, rus. kólokolъ, zvon. – Obl. fut. καλῶ, καλέσω, aor. ἐκάλεσα, pf. κέκληκα, pass. pf. κέκλημαι, opt. 2 sg. κεκλῇο, aor. ἐκλήθην, fut. κληθήσομαι, fut. 3 κεκλήσομαι; med. fut. καλοῦμαι, aor. ἐκαλεσάμην; ep. pr. inf. καλήμεναι, pt. καλεῦντες, impf. iter. act. καλέεσκον, med. καλέσκετο; fut. καλέω, aor. (ἐ) κάλεσσα, plpf. 3 pl. κεκλήατο; ion. pf. pass. 3 pl. κεκλέαται]. I. act. 1. kličem, pokličem po imenu, zovem, imenujem τινά ὄνομά τι, z dvojn. acc; pass. zovem se, imenujem se, prištevam se med, smatrajo me za, veljam za, ὁ καλούμενος takozvani. 2. pozivljem, pokličem, vabim na obed ἐπὶ δεῖπνον, pred sodišče, tožim, βουλήν sklicujem, θεόν prosim, kličem za pričo; opominjam, svarim; pass. določen, namenjen sem πόσις. II. med. 1. kličem k sebi, dam poklicati (k skupščini) ἀγορήνδε. 2. želim komu kaj ἀράς τινι.

καλήτωρ, ορος, ὁ (καλέω) ep. klicar, glasnik.

Καλλιάδης, ὁ atenski arhont l. 480. pr. Kr.

Καλλίας, ου, ὁ ime mnogih bogatih Atencev.

Καλλίβιος, ὁ spartanski harmost.

καλλι-βόας, ου, ὁ (βοάω) poet. milozvočen.

καλλί-θριξ, τριχος, ὁ, ἡ ep. lepolas, z lepo grivo.

Καλλί-μαχος, ὁ atenski polemarh, ki je padel pri Maratonu.

καλλί-νῑκος 2 (νίκη) slavno zmagujoč; στέφανος venec zmage; subst. ὁ slaven zmagovalec.

καλλί-παις, παιδος, ὁ, ἡ ki ima lepe otroke, Φαῖδρος oče lepih govorov.

Καλλιπολιήτης, ὁ prebivalec mesta Καλλίπολις na Siciliji.

καλλώπισμα, ατος, τό καλλωπισμός, ὁ nakit, okras, lišp; pren. pačenje, neslano vedenje.