Franja

státi² (stojim) to stand; to be at a standstill; (ne se premakniti) to stagnate, not to budge

pokonci státi to stand upright
státi na prstih to stand on tiptoe
státi v pozoru vojska to stand at attention
státi voljno vojska to stand at ease
vod, stoj! vojska squad, halt!
státi na straži to be on sentry-go, to stand guard
státi komu ob strani to stand by someone
státi na lastnih nogah (figurativno) to stand on one's own legs
moja ura stoji my watch has stopped
stvari stojé dobro matters stand well
(takó) kot stvari stojé as matters stand
bil je preveč pijan, da bi mogel státi (na nogah) he was too drunk to stand up
nekaj ostankov rimskega zidu še stoji some remains of the Roman wall are still standing
stoj! stop!, halt!, stand still!
státi ravno kot sveča to stand bolt upright
koliko časa stoji vlak na tej postaji? how long does the train stop at this station?
státi trdno kot skala to stand firm as a rock
státi v vrsti (in čakati) ZDA to stand in line; VB to stand in a queue, to queue (up)

strokóven trade(-); concerned with a line (ali branch) of business; technical; professional; expert; competent; skilled in; specializing in

strokóvna izobrazba professional (ali technical) education
strokóven izraz technical term
strokóvna knjiga technical manual
strokóven nasvet expert advice
strokóvno mnenje, poročilo expertise
strokóvna zveza professional association, trade union
strokóvno prislov expertly
biti preveč strokóven (poklicen) to be too technical, to use jargon
vzdržati se govorjenja o strokóvnih (poklicnih) stvareh (figurativno) to stop talking shop
strokóvno znanje expert knowledge

tát thief, pl thieves; pravo larcener, larcenist; (v trgovini) shoplifter; (žepar) pickpocket, arhaično cutpurse; (zmikavt) pilferer; robber

(profesionalni) tát avtomobilov car thief
tatovi pl humoristično light-fingered gentry; (vlomilec) burglar, housebreaker
primite tatú! stop thief!
varen pred tátovi thiefproof
biti tát to thieve
prilika naredi tátu opportunity makes the thief

tišína silence; (globoka) stillness, pesniško still; hush; (mir) quiet, quietness; calm

tišína! silence!, stop that noise!, stop talking!
popolna, mrtvaška, grobna tišína dead silence, dead calm
v globoki nočni tišíni in the dead of the night
v nočni tišíni in the still (ali in the hush) of night
globoka tišína a deep silence, a breathless silence

trámvajski tram(-)

trámvajska postaja tram stop
končna trámvajska postaja tram terminus
trámvajska tirnica tramline
trámvajski voz tram, tramcar, ZDA trolley car, trolley, (v New Yorku) surface car
trámvajska proga tram route

uhó ear; (šivanke) eye (of a needle); (košare, posode) handle

srednje uhó middle ear
zunanje uhó auricle
ostro uhó keen ear, quick ear
oslovsko uhó (v knjigi) dog-ear
napraviti oslovsko uhó (v listu, knjigi) to dog-ear (a page, a book)
bolečina v ušesu earache
vnetje ušesa otitis
vnetje srednjega ušesa inflammation of the middle ear
ušesa me bolé I have (ali pogovorno I've got) earache
krik, ki gre skozi ušesa an earsplitting, earpiercing scream
šumenje v ušesih buzzing in the ears
ščitnik za uhó earflap, ZDA earmuff
zrcalo za uhó medicina auriscope, otoscope
biti gluh na levo uhó to be deaf in the left ear
do ušes je zadolžen he is up to his ears in debt, he is over head and ears in debt
biti do ušes zaljubljen to be head over heels in love
imeti ostro uhó (figurativno) to have a quick (ali a sharp) ear, to have excellent hearing
pocukati, povleči koga za uhó to tweak, to pull someone's ear
napeti ušesa to prick up one's ears, to be all ears
naleteti na gluha ušesa to find deaf ears
nekaj bi ti rad povedal na uhó I'd like a word in your ear
prišlo mi je na uhó it came to my hearing
naviti komu ušesa to tweak someone's ears
pridigati gluhim ušesom (figurativno) to fall on deaf ears
(za)mašiti si ušesa to stop up one's ears
poslušati le z enim ušesom to listen with only half an ear
konj striže z ušesi the horse twitches his ears
vleči na ušesa to listen attentively, to prick up one's ears
za ušesa privleči (kako zadevo) (figurativno) to drag in a matter by the ears
v (levem, desnem) ušesu mi zveni my (left, right) ear is ringing (ali is burning)
pri enem ušesu noter, pri drugem pa ven (figurativno) (it goes) in (at) one ear and out (at) the other
v ušesih mi je zvenelo (= morali so govoriti o meni) my ears were burning
stene imajo ušesa walls have ears
v uhó me piši! (žargon) go and fly a kite!

ústa mouth

od úst do úst from mouth to mouth
skozi úst medicina per os, by the oral route
z odprtimi ústi with open mouth
polna ústa a mouthful
sama ústa so ga (figurativno) he is a boaster (ali a braggart)
nima kaj v ústa dati he hasn't a crust of bread to eat
(slab) duh ima iz úst his breath smells
ni odprl úst (figurativno) he didn't open his mouth, he didn't speak a word
komu od úst odtrgovati (hrano) to stint someone
otrokom odtrguje mleko od úst he is stingy with his children's milk, he keeps his children short of milk
pritrgovati si od úst to stint oneself
njegovo ime je šlo od úst do úst his name was freely bandied about
položiti komu besede v ústa to put (ali to place) words into someone's mouth
besedo ste mi vzeli iz úst you have taken the words out of my mouth
zamašiti, zapreti komu ústa to shut (ali to stop) someone's mouth, to silence someone
živeti iz rok v ústa (figurativno) to live from hand to mouth

ustávljati (-am) | ustáviti (-im)

A) perf., imperf.

1. fermare, arrestare:
avto ustaviti pred hišo fermare l'auto davanti alla casa
ustaviti ranjencu kri arrestare il sangue del ferito
ustaviti motor, stroj fermare il motore, la macchina

2. fermare, interrompere; sospendere:
ustaviti dobavo, pomoč, prodajo sospendere, interrompere la fornitura, gli aiuti, la vendita
ustaviti časopis cessare di pubblicare il giornale
avt. znak ustavi il segnale stop
jur. ustaviti postopek interrompere l'azione (giudiziaria, penale)
voj. ustaviti ogenj cessare il fuoco

B) ustávljati se (-am se) | ustáviti se (-im se) perf., imperf. refl.

1. fermarsi, arrestarsi:
hodi težko, zato se večkrat ustavi cammina con difficoltà, perciò si ferma spesso
ura se je ustavila l'orologio si è fermato
v tem hotelu se večkrat ustavim mi fermo spesso in quest' hotel

2. (v 3. os. upreti, upirati se) ripugnare, stomacare, schifarsi:
meso se mu je ustavilo si è schifato della carne

3. star. (upirati, upreti se) opporsi, ribellarsi:
ustaviti se predlogu opporsi alla proposta
FRAZEOLOŠKA/TERMINOLOŠKA RABA:
zdelo se je, da se je čas ustavil sembrava che il tempo si fosse arrestato
pogled se mu ustavi na neznancu lo sguardo si sofferma sul volto di uno sconosciuto
srce se ji je ustavilo, ko ga je zagledala al vederlo ebbe un tuffo al cuore
kadar se ti delo začenja ustavljati, prenehaj in se odpočij quando il lavoro comincia a schifarti, ti viene a noia, fermati e riposa un po'

ušésa ears pl

do ušésa up to the ears
preko ušésa over (head and) ears
do ušés zaljubljen head over heels in love
šumenje v ušésih buzzing in the ears, medicina tinnitus
ušésa me bolijo I have (the) earache
naleteti na gluha ušésa to find (to fall on) deaf ears
moja svarila so naletela na gluha ušésa my warnings fell on deaf ears
preko ušés je zadolžen he is up to his eyes (ali ears) in debt
napeti, napenjati ušésa to prick up (ali to strain) one's ears
naviti komu ušésa to warm someone's ears
povleči koga za ušésa to pull (ali to tug) someone's ears
poslušati na vsa ušésa (figurativno) to be all ears
prišlo mi je na ušésa it came to my hearing
pridigati gluhim ušésom to fall on deaf ears
konj striže z ušési the horse twitches his ears
vleči na ušésa to prick up one's ears
zamašiti, mašiti si ušésa to stop (up) one's ears
zardeti do ušés to blush to the roots of one's hair; to blush to one's ears
v ušésih mi zveni, šumí my ears are ringing (ali are burning)
stene imajo ušésa (figurativno) the walls have ears, arhaično little pitchers have long ears

zalíti zalívati to water (rastline plants); to add water to; to pour water on; (namakati zemljo) to irrigate

zalíti, zalívati kupčijo (figurativno) to wet a bargain
zalíti, zalívati zob medicina to fill (ali to stop) a tooth
zalít watered, (namakan) irrigated
zalíta kupčija wet bargain
zalítih lic chubby-cheeked

zastòj -ôja m
1. oprire, încetare, întrerupere
2.
□ zastoj srca stop cardiac
3. stagnare, recesiune

zavóren de frein(age)

zavorne naprave dispositif moški spol (ali système moški spol, mécanisme moški spol) de freinage
zavorna sila force ženski spol (ali puissance ženski spol) de freinage
zavorna luč feu moški spol de stop

znak⁴ moški spol (-a …) prometni: das Zeichen, Verkehrszeichen Straßenverkehrszeichen, das Verkehrsschild; za obvestilo: das Hinweiszeichen, das Hinweisschild
znak prepovedi Verbotszeichen, die Verbotstafel, das Verbotsschild
znak zapovedi das Gebotszeichen, das Gebotsschild
trikotni prometni znak die Dreiecktafel
znak za postajališče das Haltestellenschild
znak za prepoved ustavljanja das Halteverbotsschild
znak stop das Stoppschild
pravilnik o prometnih znakih die Verkehrszeichenordnung

znák (-a) m

1. segno, segnale, contrassegno; carattere; insegna; distintivo:
grafični, pisni znaki segni grafici, scritti
znak društva, organizacije distintivo della società, dell'organizzazione
prometni znaki segnali stradali
krona, žezlo in drugi vladarski znaki la corona, lo scettro e le altre insegne del sovrano

2. segnale, segno, cenno:
dati znak z glavo fare un cenno, un segno con la testa
svetlobni, zvočni znaki segnali luminosi, acustici

3. segno; sintomo:
kazati znake napetosti, živčnosti mostrare segni di tensione, nervosismo
vidni znaki staranja segni evidenti di senescenza
bolezenski znaki sintomi di malattia
nadaljevati stavko v znak protesta continuare lo sciopero in segno di protesta

4. tratto, carattere:
bistveni znaki kakega pojma i tratti essenziali di un concetto
FRAZEOLOŠKA/TERMINOLOŠKA RABA:
jur. blagovni znak marchio di fabbrica
zal. bralni znak segnalibro
lingv. črkovni znak carattere, lettera
diakritični znak segno diacritico
pošta klicni znak segnale di chiamata
muz. prestavni znak accidente
biol. spolni znaki caratteri sessuali
primarni spolni znaki organi genitali
tisk. tiskarski znaki segni tipografici
tiskarjev znak contrassegno del tipografo
num. vodni znak filigrana
trg. znak kakovosti marchio di qualità
mat. znak plus, minus segno più, meno
avt. znak stop segnale, cartello stop
trikotni prometni znak triangolo
trg. znak za kvalitetno volno marchio (di qualità) della lana
astr. zodiakalni znak segno zodiacale

zób¹ -a tooth, pl teeth; (glavnika) tooth; (čipk) jag; (skale) jag; (žage) tooth, jag

zób kočnik molar, grinder, molar (ali grinding) tooth
zób mlečnik milk tooth
zób podočnik canine, dogtooth, (gornje čeljusti) eyetooth
zób sekalec incisor
zób strupnik poison fang
zób čekan fang, (veprov, slonov) tusk
zób kolesa cog, tooth
modrostni zób wisdom tooth
gnil zób rotten (ali decayed) tooth
majav zób loose tooth
mlečni zóbje milk teeth, baby teeth, first teeth
drugi, stalni zóbje second, permanent teeth
spodnji (zgornji) zóbje lower (upper) teeth
sprednji zóbje front teeth
umeten zób false tooth, artificial tooth
zdrav zób sound tooth
vrsta umetnih zob denture
brez zób toothless
škrbina zóba stump of a tooth
zób za zób, oko za oko an eye for an eye, measure for measure, retaliation, (latinsko) lex talionis
zób časa (figurativno) the ravages of time
do zob oborožen armed to the teeth
dobivanje zob cutting teeth, dentition, teething
izdrtje zoba extraction
jezik za zobé! (= molči!) shut up!, hold your tongue!
boriti se z zóbmi in nohti (= na vso moč) to fight tooth and nail
dobiti kaj za pod zób to have a snack, pogovorno to get some grub
dobivati (prve) zóbe to be cutting one's teeth, to be teething
dobiti zóbe to cut one's teeth, to teethe
zób me (zelo) boli I have (a bad) toothache, my tooth aches
(o)čistiti si zóbe to clean (ali to brush) one's teeth
ničesar ne imeti za pod zób to have nothing to eat, to have neither bite nor sup
izdreti zób to pull a tooth
dati si izdreti zób to have a tooth out, to have a tooth pulled
plombirati zób to stop (ali to fill) a tooth
pokazati zóbe to show one's teeth
človek bi si pri tem polomil zóbe (figurativno) it's a hard nut to crack
tu si boste polomili zóbe (figurativno, to je za vas posebno nevarno) that's where you'll come to grief
priti ljudem v zóbe (figurativno) to become the talk of the town
stisniti zóbe to clench one's teeth, to set one's teeth, (figurativno) to keep a stiff upper lip
škripati, škrtati z zóbmi to gnash (ali to grind, to grit) one's teeth
trebiti si zóbe to pick one's teeth
upirati se zóbu časa to stand the test of time
vsi jo vlačijo po zóbeh everyone's talking (ali gossiping) about her
vreči komu kaj v zóbe (figurativno, v obraz) to cast something in someone's teeth