accommodation [-dasjɔ̃] féminin prilagodljivost, akomodacija (očesne leče); prilagoditev
accommodātīvus 3 (accommodāre) smislu prilagojen: Prisc.
accommodātus (adcommodātus) 3, adv. -ē, gl. accommodō.
accommodement [-mɔdmɑ̃] masculin poravnava, sprava, pobotanje, dogovor; commerce poravnava
en venir à un accommodement poravnati se, spraviti se, pobotati se
accommoder [-mɔde] verbe transitif prilagoditi; poravnati, urediti (zadevo, prepir); pripraviti (jedi)
accommoder une affaire à l'amiable poravnati zadevo na miren način
accommoder le projet aux circonstances prilagoditi načrt okoliščinam
accommoder une salade začiniti solato
s'accommoder à quelque chose prilagoditi se, navaditi se čemu
s'accommoder de tout, d'une chambre d'hôtel inconfortable zadovoljiti se z vsem, z neudobno hotelsko sobo
accommodō (adcommodō) -āre -āvī -ātum
1. primerno uravna(va)ti, pripraviti (pripravljati): trapetum Ca.
2. kaj kam dati (dajati) ali kaj komu ali čemu nadeti, da se prilega, priravna(va)ti: ut ... ad insignia accommodanda ... tempus defuerit C.; z dat.: gladium dextrae Luc. ap. Ci., lateri ensem V., calauticam capiti Ci.; z ad: clupeum ad dorsum Pl., coronam sibi ad caput Ci.; z in: dentes in saxa forata accomodantur Vitr. se vtikajo.
3. pren.
a) prilagoditi (prilagajati) kaj čemu, umeriti (umerjati) kaj, uravna(va)ti kaj po čem: orandae litis tempus Ci. ugodno postaviti; orationem auribus auditorum Ci.; sumptūs ad mercedes Ci., ius publicum ad populi iussa Ci., ad eius testimonium vestrum ius iurandum (sodbo) Ci., testes ad crimen Ci. primerno ali poljubno privze(ma)ti, annum ad solis cursum Suet.; in omnem eventum consilia L., exordium in plures causas Ci., Corn. obrniti (obračati), porabiti (porabljati) za več primerov; rationem secundum condicionem Q.; pass.: morem accommodari prout conducat T. se prilagodi vsakokratni potrebi, se ravna po ... potrebi; accommodare alicui de habitatione Ci. ep.; refl.: ad voluntatem alicuius ... totum se fingere et accommodare Ci.
b) podeliti (podeljevati), pripisovati: diis effigiem Cu., alicui verba Q. na jezik položiti (polagati).
c) nakloniti, poklanjati komu ali čemu kaj, da(ja)ti, posvetiti (posvečevati): consilium, opem Icti., curam pratis Q. skrb imeti za ..., nonnullam operam his studiis Q., alicui manum Ap. v pomoč biti komu; se ad rem publ. et magnas res gerendas Ci., se ali animum alicui rei Suet. ukvarjati se s čim, spustiti (spuščati) se v kaj, poda(ja)ti se v kaj, se Seiano Suet. pridružiti se Sejanu, se ducem alicui Suet. da(ja)ti se komu na voljo za vodnika.
č) posoditi (posojati): tres panes Aug. — Od tod adj. pt. pf. accommodātus (adcommodātus) 3, adv. -ē
1. prilagojen čemu, primeren, pripraven, prikladen, spodoben: puppes ad magnitudinem fluctuum accommodatae C., responsum ad suam rem accommodatum Ci., oratio perpetua ad persuadendum accommodata Ci., accommodate dicere ad persuadendum Ci., dicere quam maxime ad veritatem accommodate Ci., definire ad iudicium accommodatius Ci., ad naturam accommodatissime vivere Ci.; emplastra adversus morsus accommodata Cels.; z dat.: oratio hominum sensibus ac mentibus accommodata Ci., si eam legem vobis accommodatam esse intellegerem Ci., tempora demetendis frugibus ... accommodata Ci., ut reliqua pro loci natura, pro vi tempestatum illis (navibus) essent ... accommodatiora Ci. bolje uravnano, exemplum temporibus suis accommodatissimum Ci., accommodatiores glandium generi castaneae Plin. podobnejši.
2. pren. sposoben, kos čemu: homo ad Verris flagitia ... accommodatus Ci., homines ad otium accommodati Ci., minime sum ad te consolandum accommodatus Ci. ep.; z dat.: Pollio Asinius seriis iocisque pariter accommodatus Q., servus vilissimus nec cuiquam serio ministerio accommodatus T.
accommodus (adcommodus) 3 (ac[ad-]commodāre), pesn. = accommodātus, pripraven, prikladen; z dat.: valles adcommoda fraudi V., quod multi ominosum putarunt et morti accommodum Lamp. na smrt kažoče; z ad: reptile accommodum ad usum vivendi Ambr.; neutr. pl. subst.: peregrinationi accommoda parat Aus.
accomodabile agg. popravljiv
accomodamento m poravnava, sporazum:
dopo lunga discussione vennero ad un accomodamento po dolgi razpravi so se sporazumeli
accomodante agg.
1. ustrežljiv, spravljiv
2. prizanesljiv
accomodare
A) v. tr. (pres. accōmodo)
1. popraviti:
accomodare una strada, un vestito popraviti cesto, obleko
2. zgladiti, poravnati:
accomodare una lite poravnati spor
3. dati na mesto, razporediti:
accomodare i volumi in uno scaffale razporediti knjige na polici
B) v. intr. ugajati, ustrezati:
venga quando le accomoda pridite, kadar vam ustreza
C) ➞ accomodarsi v. rifl. (pres. mi accōmodo)
1. sesti:
si accomodi! izvolite sesti!
2. prilagoditi se, navaditi se:
è un tipo che si accomoda facilmente to je človek, ki se z lahkoto prilagaja
3. sporazumeti se:
sul prezzo ci accomoderemo glede cene se bomo že sporazumeli
accomodaticcio agg. (m pl. -ci, f pl. -ce) za silo popravljen
accomodazione f med. akomodacija (očesa)
accompagnamento m
1. spremljanje, spremljava:
lettera di accompagnamento spremno pismo
2. spremstvo:
accompagnamento funebre pogrebni sprevod
3. glasba spremljava
accompagnare
A) v. tr. (pres. accompagno)
1. spremiti, spremljati:
ti accompagnerò al treno pospremil te bom do vlaka
accompagnare con l'occhio slediti s pogledom
accompagnare in macchina odpeljati z avtom
2. združiti:
accompagnare lo studio al divertimento združiti učenje in zabavo
3. glasba spremljati:
accompagnare una cantante al pianoforte spremljati pevko na klavirju
B) ➞ accompagnarsi v. rifl. (pres. mi accompagno)
1.
accompagnarsi con qcn. pridružiti se komu (na potovanju)
2. redko poročiti se
accompagnateur, trice [akɔ̃panjatœr, tris] masculin, féminin, musique spremljevalec, -lka; spremljevalec, vodnik, spremljevalec vlaka
accompagnatore m (f -trice) spremljevalec, spremljevalka
accompagnatōria f pisarn. spremno pismo
accompagnatura f redko spremljava, spremljanje