Franja

upas [jú:pəs] samostalnik
(= upas tree) botanika drevo upas, čigar sok na Javi domačini uporabljajo za zastrupljanje svojih strelic; strup iz tega drevesa
figurativno strup, kvaren vpliv

upper² [ʌ́pə] samostalnik
tehnično gornje usnje (čevlja)
pogovorno zgornje ležišče (v spalnem vozu)
medicina gornja čeljust, gornja proteza
množina gamaše iz blaga

to be (down) on one's uppers strgati čevlje, figurativno biti popolnoma brez sredstev

uppers [ʌ́pəz]
ednina & množina gornje usnje (čevlja); gamaše iz blaga

to be (down) on one's uppers strgati čevlje, figurativno biti popolnoma brez sredstev

upstate [ʌ́pstéit] ameriško

1. pridevnik
iz podeželskega ali severnega dela (države)

2. samostalnik
zaledje (kake države); severni del države New York

Urbīnum -ī, n Urbín, mesto v Umbriji (zdaj Urbino): T. — Od tod adj. Urbīnās -ātis urbínski, iz Urbina: Varr., Petissius Ci.; subst. Urbīnātēs (z inačico Urbānātēs) -um, m Urbínci (Urbánci), Urbináti (Urbanáti), preb. Urbina: Plin.

urceātim, adv. (urceus) z vrči, kakor (kot) iz vrčev: urceatim plovebat (= pluebat) Petr. (prim. sl. dež je šel, kakor bi lilo iz škafa).

urchilla ženski spol vrsta morskega mahu; lila barva iz tega mahu

urethra množina urethras, urethrae [juərí:ɵrə, -ri:] samostalnik
anatomija uretra, sečevod iz mehurja

US-amerikanisch amerikanski, iz ZDA

usato

A) agg.

1. rabljen; ponošen (obleka)

2. knjižno navajen

3. knjižno običajen:
esser usato a imeti navado

B) m

1. navada:
secondo l'usato po navadi, navadno, običajno

2. trgov. rabljene stvari, roba iz druge roke; rabljeni avtomobili:
mercato dell'usato tržnica rabljenih avtomobilov

uscire^* v. intr. (pres. ēsco)

1. iti, hoditi ven; stopiti iz:
uscire addosso a qcn. pognati se v napad na
uscire dall'auto stopiti iz avtomobila
uscire dal treno stopiti z vlaka, izstopiti
uscire in auto peljati se kam z avtom
uscire a piedi iti kam peš
uscire da, di casa iti z doma
uscire fuori (podkrepljeno) priti ven
uscire al largo navt. zapluti na odprto morje
uscire dalla nave izkrcati se
uscire in pubblico predstaviti se občinstvu
uscire di scena oditi; pren. izginiti s prizorišča
uscirsene oditi

2. ekst. iti ven, na sprehod

3. ekst. oddaljiti, oddaljevati se, oddvojiti se (od skupine)

4. ekst. priti, prihajati:
dalla catena di montaggio escono giornalmente trecento macchine z naših tekočih trakov pride vsak dan tristo avtomobilov

5. ekst. pojaviti, pojavljati se:
un nuovo Stato esce sulla scena politica nova država se je pojavila na političnem prizorišču

6. pren. vzklikniti, vzklikati; bruhniti v:
uscire a dire reči
uscire in insulti obkladati z žaljivkami

7. ekst. uiti, uhajati:
l'olio esce dalla bottiglia olje teče iz steklenice
uscire dai binari iztiriti; pren. ne spoštovati ustaljenih norm, biti v nasprotju s čim:
il suo comportamento esce dai binari della correttezza njegovo obnašanje ni korektno
uscire di bocca pren. blekniti, izblebetati
uscire di carreggiata, di strada iti s ceste; pren. kreniti z zastavljene poti, odstopiti od zastavljenega programa
uscire dai gangheri pren. pobesneti
uscire di mano pren. uiti, uhajati z vajeti
uscire dalla memoria, di mente, dalla testa pozabiti
uscire di moda priti iz mode, ne biti več v modi
uscire dal seminato pren. oddaljiti se od teme
uscire di sé, di senno ponoreti, zblazneti
uscire di sentimento pren. ponoreti, omedleti

8. ekst. moleti, štrleti iz; ekst. izstopati (barva)

9. biti izžreban

10. ekst. odbiti žogo (pri nogometu):
uscire di pugno odbiti (žogo) z roko

11. pren. priti iz; zapustiti, zapuščati kaj:
uscire dall'adolescenza priti iz pubertete
uscire di carica zapustiti funkcijo
uscire dal convento razmenišiti se
uscire indenne, illeso odnesti jo brez poškodb
uscire di minorità postati polnoleten
uscire dalla mischia zapustiti boj (tudi pren.);
uscire dall'ospedale biti odpuščen iz bolnice
uscire di prigione priti iz zapora, vrniti se na prostost
uscirne per il rotto della cuffia s težavo se dokopati do česa
uscirne con la testa rotta pren. dobiti jih po glavi

12. pren. iztrgati se, rešiti se iz:
uscire dalle grinfie di iztrgati se iz krempljev

13. pren. preseči, presegati; dvigniti, dvigati se nad, biti iznad:
uscire dalle competenze di presegati pristojnosti koga
uscire dalla mediocrità dvigniti se nad povprečje

14. pren. priti iz, izvirati:
molti grandi uomini sono usciti dal popolo mnogo velikih mož je prišlo iz ljudstva

15. ekst. uspeti, uspevati; zmagati:
uscire bene, male uspeti, ne uspeti
uscire vincitore zmagati

16. pren. biti narejen, izdelan; biti v prodaji; iziti (knjiga):
uscire di mano, dalle mani biti narejen, izdelan
sta per uscire il secondo volume pred izidom je druga knjiga

17. alpin. doseči; izstopiti, izstopati:
uscire da una parete stopiti iz stene
uscire in vetta doseči vrh

18. pren. jezik končati, končevati se na, s:
uscire in consonante končati se s soglasnikom

19. pren. začeti, začenjati se (maša)

usinage [üzinaž] masculin iz-, obdelovanje s stroji

usiner [-ne] verbe transitif iz-, obdelovati s strojem

ustrelíti -ím, ustreli i ustreli -ite, ustrelil -ila ubiti iz puške, ustrijeliti, ustreliti: ustreliti koga, za kom; ustreliti kozla
učiniti bedastoću

usvijèstiti se ùsvijestīm se (ijek.) zavedeti se, zbuditi se iz nezavesti

usvješćívati se usvjèšćujēm se (ijek.) prebujati se iz nezavesti

uterīnus 3 (uterus) rojen iz istega (materinega) telesa, rojen iz iste matere, roden, sorojen, pristen, pravi: frater Vulg., fratres Cod. I., soror, frater vel soror uterini Cod. I., uterinus frater ac soror Cod. Th., dei, obsecro vostram fidem, ut facilius alia quam alia eundem puerum uterinum (iz svojega telesa) (v novejših izdajah u[t]num) parit Pl.

utilitarisme [-tarism] masculin težnja izvleči iz vsake stvari osebno korist, utilitarizem; familier materializem

utilización ženski spol iz-, upo-raba, izkoriščanje

utilizar [z/c] iz-, upo-rabiti

utilizar con ventaja s pridom uporabljati
utilizarse con (ali: de, en) imeti korist od, okoristiti se z