Franja

ko quand, lorsque, si, comme, que, parce que

brž ko dès que, aussitôt que
medtem ko pendant que, tandis que
potem ko après que
ko je človek bolan in se boji umreti quand (ali lorsqu') on est malade et qu'on a peur de mourir
več ko ima, več hoče imeti plus il en a, plus il en veut

kócka matematika cube; hexahedron; (igralna) dice sg in pl; arhaično die, pl dice

igralne kócke (pogovorno) bones, ivories
posodica za metanje kóck dice-box
sleparska kócka cogged dice, (obtežena) loaded dice
igranje s kócko, kockanje game of dice
briket v kóckah cubeshaped briquet(te)
premog v kóckah cobbles pl
sladkor v kóckah sugar cubes (ali lump sugar)
tlakovalna kócka paving stone
kócka je padla the die is cast
biti na kócki (figurativno) to be at stake
njegovo življenje je na kócki his life is at stake
staviti na kócko to stake
staviti (svoje) življenje na kócko to take one's life in one's hands, to stake (ali to risk) one's life on a throw of the dice, to dice with death
vse na kócko staviti to risk all; to go neck or nothing
igrati s kóckami, kockati to play dice
rezati v kócke to dice, to cut into small cubes

kògović m, kȍgović m dial.: kogović je on čigav sin je on

kólek stamp; revenue (ali fiscal) stamp

kóleka prost free from stamp duty
nalepiti kólek to attach a stamp, to stick a stamp on

koléno anatomija knee; (reke, ceste, poti) bend; tehnika angle; vojska salient; (rod, poreklo) descent, origin, generation, stock, lineage, family, race, birth, house

do kolen knee-deep, knee-high
do kolen globoko v knee-deep in
klečé na kolénih on bended knees
bratranec v prvem (drugem) kolénu cousin once (twice) removed
hlače do kolén kneebreeches pl
nogavice do kolén knee-length stockings pl
pregibanje koléna genuflection
vnetje koléna gonitis
zaščitni ovoj za koléno kneecap, kneepad, knee-guard
šibak v kolénih weak-kneed
biti na kolénih to be on one's knees
odrgniti si koléna to graze (ali to skin) one's knees
na kolénih prositi za kaj to beg for something on one's bended knees
prositi koga na kolénih to implore (ali to supplicate) someone on bended knee
iti, spustiti se, pasti na koléna to go down (ali to fall) on one's knees (pred kom before someone)
ne pride mu niti do kolén (figurativno) he can't hold a candle to him, pogovorno he's not a patch on him
spraviti koga na koléna to force someone to his knees; to bring someone (down) to his knees
po kolénih se udariti to slap one's knees
upogniti koléno to bend the knee
koléna se mu tresejo (figurativno) he shakes in his shoes
zlomiti kaj na (svojih) kolénih to break something on one's knees
suniti s kolénom to knee

koló wheel

na kolesih on wheels
brez koles wheelless; (bicikel) cycle, bicycle, machine, pogovorno bike
dirkalno koló racing bicycle, racer
gonilno koló driving-wheel
mlinsko koló mill wheel
motorno koló motorcycle, pogovorno motor bike
turno koló roadster
črpalno koló (za vodo) waterwheel
koló ladje na kolesa paddle-wheel
koló obroč (otroška igrača) hoop
mučilno koló zgodovina the wheel (mediaeval instrument of torture)
gumasto koló tyre, ZDA tire
ladja na kolesa wheel-boat, paddle-steamer
zob kolesa cog (of a wheel)
zamašno koló flywheel
voz na dve kolesi, na štiri kolesa a two-wheeled, a four-wheeled carriage
sprednje, zadnje koló front wheel, back wheel
rezervno, nadomestno koló spare wheel
zobato koló cogwheel, toothed wheel, geared wheel
vilice kolesa wheel-fork
delati, vrteti kolesa šport to turn cartwheels
on je pêto koló pri vozu (figurativno) he is not worth his salt, he is quite useless, he is a useless individual
napraviti koló (o pavu) to spread out its tail
priti pod kolesa (figurativno) to go to the dogs
mučiti koga na kolesu zgodovina to break someone on the wheel
vrteti kolesa (pri parterni telovadbi) to turn somersaults (ali cartwheels)
peljati se s kolesom to ride a bicycle
voziti koló enoročno to ride a bike one-handed
voziti koló to ride a cycle, to cycle, to bike, to pedal
treti žrtev na kolesu zgodovina to break a victim on the wheel

kómaj à peine, ne … guère

komaj še à grand-peine, avec difficulté, tant bien que mal
komaj šest let je star il a à peine six ans
komaj je verjetno c'est à peine croyable, ce n'est guère croyable, on a de la peine à croire que

komandírati to command (komu someone); to give orders (to)

ne pustí si komandírati he cannot bear to be lorded over
on hoče vse komandírati pogovorno he wants to boss the whole shop

komédija comedy, play, burlesque; farce; figurativno sham, mere show

sentimentalna komédija sentimental comedy
debata je bila čista komédija (figurativno) the debate was a mere farce
igrati komédijo (figurativno) to sham, to make a pretence, to act, to put on an act
komédija je končana (figurativno) the play is finished, the thing is over and done with

komedijánt comedian; figurativno shammer, poseur

on je komedijánt (figurativno) he is (only) shamming

komfórt comfort

imeti ves komfórt to have all the comforts
on je vajen velikega komfórta he is used to great comfort

komisíja commission; board of commissioners, body of persons entrusted with some investigation; committee; (naročilo) commission, order

v komisíji on commission
kupiti in prodati v komisíji to buy and sell on commission
dati (vzeti) v komisíjo trgovina to give (to take) in commission
biti v komisíji to be (ali to sit) on a committee
imenovati, postaviti komisíjo to appoint, to set up a commission, a committee
imeti blago v komisíji trgovina to have goods on commission
seja komisíje committee meeting
arbitražna komisíja arbitration committee (ali board)
izpitna komisíja board of examiners
komisíja izvedencev committee of experts
nadzorna komisíja supervisory committee
posebna komisíja special committee
stalna komisíja permanent committee, standing committee
preiskovalna komisíja committee (ali commission) of inquiry
mandatno imunitetna komisíja credentials commission
komisíja za volitve in imenovanja commission for elections and nominations
mešana komisíja joint commission

komisíjski (of) commission; entrusted to a commission

komisíjsko blago goods sold on commission
komisíjska agencija commission agency
komisíjsko poslovanje commission business
komisíjska pristojbina commission
komisíjska prodaja sale on commission; sale by agent
komisíjsko prislov on commission
komisíjska trgovina agency business

komólec elbow

rabiti komólce, suvati s komólci to elbow
dregniti s komólcem koga to nudge someone
sloneti na komólcih to lean on one's elbows
s komólci se je prerinil v sobo he elbowed himself (ali jostled his way) into the room
utirati si pot skozi množico s komólci to elbow one's way through the crowd
dregljaj s komólcem nudge

koncesíja concession; licence; franchise; charter

koncesíja za točenje alkohola v lokalu (čez cesto) on licence (off licence)
imetnik koncesíje concessionaire
dati komu koncesíjo to license someone, to grant a licence
dobiti koncesíjo to take out a licence
dati koncesíje komu (figurativno) to make concessions to someone, to meet someone halfway

končáti to finish, to end, to terminate; to complete; to accomplish, to achieve

končáti se to end, to come to an end; to stop, to cease; (miniti) to be over
končáti se v, z to result in; (šola, za počitnice) to break up
končáti s čim to put an end to something
delo je končano the work is finished
končal sem z delom I have finished work, pogovorno I'm knocking off
končali smo z branjem we have finished reading
slabo se končáti to come to a bad end
to se ne bo dobro končalo no good will come of it
slabo se je končalo it turned out badly
on bo končal v ječi he'll wind up in prison
končáti s seboj (s svojim življenjem) to do away with oneself
vse je dobro kar se dobro konča all's well that ends well

kônčno adv.

1. infine:
prvi si ti, potem pride on in končno še jaz prima vieni tu, poi lui e infine io

2. (nazadnje) finalmente

3. pren. in fin dei conti

kônec end; finish; termination; completion, conclusion, close; (iztek) expiration; (prenehanje) cessation; (razpust) break-up; (posledica) issue, result

brez kônca endless
na kôncu finally, in the end, at the end
do kônca to the end, to the last
do kônca 19. stol. up to the end of the 19th century
proti kôncu towards the end
do samega kônca (= do smrti) up to the bitter end, to the very end
konec koncev finally, at long last, in the long run
kônec tega meseca at the end of the present month
kônec svetá the end of the world
na drugem kônu at the far end
biti pri, na kônu to be at an end
z njim je kônec (izgubljen je) he is done for, it is all over (ali up) with him, arhaično he is undone
imeti slab kônec to come to a bad end
vsega je enkrat kônec there is an end to every thing
njegovi nevednosti ni kônca there is no end to his ignorance
bližati se kôncu to draw to an end (ali to a close)
poslušaj me do kônca! hear me out!
priti do kônca to come to an end
privesti do kônca to bring to an end
napraviti kônec s kom (pokončati ga) to make an end of someone
imeti na kôncu jezika (figurativno) to have (something) on the tip of one's tongue
temu boš moral napraviti kônec (pogovorno) you will have to put your foot down on that
napraviti čemu kônec to put an end to something
to pride konec koncev na isto it comes to the same thing in the end
ni še videti kônca the end is not yet in sight
začeti na napačnem kôncu pogovorno to get hold of the wrong end of the stick
kônec dober, vse dobro all's well that ends well

kônec² (-nca)

A) m

1. fine, finale, finire, estremità; conclusione; punta; testa:
konec jezika punta della lingua
konec knjige la fine del libro
konca vrvi le estremità, le teste della fune
konec dneva il finire del giorno
proti koncu sul finire

2. (večji, manjši del površine; kos, del česa) parte; pezzo:
severni konec dežele la parte settentrionale del Paese
najdi konec vrvi trova un pezzo di corda

3. (kar je najbolj oddaljeno od izhodišča glede na čas, dogajanje, obstajanje) fine; finale:
konec sezone fine della stagione
konec tekme finale della partita
konec starega Rima la fine dell'antica Roma
pren. veselice je konec la cuccagna è finita
iti h koncu stare per finire, per morire; ekst. andare alla rovina

4. (smrt) fine; morte:
njen tragični konec la sua tragica fine
pog. pren. storiti, vzeti konec morire, uccidersi

5. pren. (z zanikanim glagolom izraža, da kaj traja dolgo):
dela ni in ni konec il lavoro non finisce mai e poi mai
hvalil je, da ni bilo konca lodava a non finire

6. (v prislovnih rabah 'na koncu', 'do konca', 'konec koncev') estremamente, oltremodo, del tutto, affatto, fino alla fine, infine, in fin dei conti:
prvi si ti, potem pride on, na koncu še jaz prima vieni tu, poi lui, infine io
do konca sem prepričan, da imam prav sono affatto convinto di aver ragione
prebrati knjigo do konca leggere il libro fino alla fine
konec koncev, kaj nam to mar in fin dei conti, che ce ne importa

7. publ. srečen konec lieto fine, happy end:
neprepričljiv srečen konec un lieto fine poco convincente

8. in, pa konec (v medmetni rabi) e basta:
tako bo, kot pravim, in konec (besed) faremo così come dico e basta!
FRAZEOLOŠKA/TERMINOLOŠKA RABA:
pren. konec ga bo od garanja si sfiancherà dalla fatica
ne priti komu do konca non lasciarsi persuadere
biti na koncu z močmi, z živci essere allo stremo delle forze, dei nervi
biti, ne biti na koncu star per finire, non aver finito
ne imeti dobrega konca non finire bene
potegniti krajši konec avere la peggio
lotiti se česa na napačnem koncu mettere il carro davanti ai buoi
imeti kaj na koncu jezika avere sulla punta della lingua
gledati s koncem očesa guardare, sbirciare con la coda dell'occhio
ne priti kaj niti na konec pameti non passare nemmeno per l'anticamera del cervello
na konec sveta bi šel za njo per lei andrei in capo al mondo
živeti na koncu sveta abitare a casa del diavolo
začetek konca il principio della fine
biti (kdo, kaj)
začetek in konec essere l'alfa e l'omega
ne imeti ne konca ne kraja non finire mai e poi mai
prehoditi ves svet od konca do kraja girare il mondo in lungo e in largo
priti z vseh koncev venire da ogni dove
iskati koga na vseh koncih in krajih cercare uno per ogni dove, dappertutto
konec klobčiča bandolo (della matassa)
rib. konec odičnice setale
konec robca cocca
gastr. konec salame culaccino
navt. konec sidrnega kraka patta, palma
šalj. konec sveta finimondo
konec tedna fine settimana
navt. konec vrvi vetta
PREGOVORI:
konec dober, vse dobro tutto è bene quel che finisce bene
palica ima dva konca chi mal fa, male aspetti
kakršen začetek, tak konec un buon principio fa una buona fine

B) kônec prep.

1. alla fine, verso la fine:
knjiga bo izšla konec oktobra il libro uscirà verso la fine di ottobre

2. konec koncev infine, in fin dei conti:
konec koncev, kaj to meni mar in fin dei conti che me ne importa!

konferénca conference (o varnosti on security); meeting

mirovna konferénca peace conference
zdravniška konferénca consultation
udeleženec konferénce person attending a conference, ZDA conferee
neuspeh, polom konferénce breakdown of a conference
imeti konferénco to hold a conference
sklicati konferénco to convene a conference
konferénca se je ukvarjala z... the conference dealt with...
konferénca na vrhu (najvišji ravni) politika summit conference, summit, conference on the highest level