Franja

Zadetki iskanja

  • in-hibeō -ēre -hibuī -hibitum (in [praep.], habēre)

    I.

    1. udržati, zadrž(ev)ati, ustaviti (ustavljati), pravzaprav o vajetih: inhibuit frenos is, qui iumenta agebat L.; potem tudi o konjih (volih): labor est inhibere volentes (equos) O., boves Col.; o osebah: manu suos inh., ne … Cu., copias barbarorum, grassatores Suet.

    2. occ. (kot mornarski t. t. =)
    a) nehati veslati: remos inhibere L., Q.; prim.: cum remiges inhibuerunt (sc. remos), retinet tamen navis cursum Ci.
    b) nazaj veslati: navem retro inhibere L. nazaj veslati, ne da bi ladjo obrnil, Tyrii remis inhibentes (sc. navem) Cu., divellere se ab hoste cupientes inhibebant (sc. naves remis) Rhodii L., inhibere puppim remis Lucan., inhibere (sc. navem remis) Ci., remis inh. Iust., retro inhibita rostrata (sc. navigia) Ci., Fest.

    3. metaf. zadrž(ev)ati, ustaviti (ustavljati), ovreti (ovirati), zavreti (zavirati): si te illius imploratio non inhibebat Ci., tela inhibete! V. prenehajte metati kopja!, vulnera ligo conorque inhibere cruorem O. ustaviti, inhibitis lacrimis Cu., cursum i. Cu., fugam inhibe O., impetum victoris L., facinus Petr., a turpi mentem probro Cat., quo inhibito Cu. ko mu je ustavil besedo, ko mu je ukazal molčati, mortem T., fletus O., bonos Q., testamentorum licentiam, luctum, institiam Suet., occursu Cu.; inhibere z inf.: Plin., Q., non posse inhibere, quominus … Plin., Suet., inhiberi nullo modo potuit, quin … Suet. —

    II. (prim. adhibere) proti komu uporabiti (uporabljati), poslužiti (posluževati) se, izvršiti (izvrševati), opraviti (opravljati), izvesti (izvajati): ut eadem inhiberet supplicia nobis Ci., dum imperium (oblast) inhibeam in deditos Ci., imperia adhibita ultro citroque L., damnum inh. L. globo naložiti, modum inh. L. držati se, vires suas O., potestatem L., Venerem Plin.
  • innocent1 [ínəsnt] pridevnik (innocently prislov)
    nedolžen, neomadeževan, čist; neškodljiv, preprost, neizumetničen
    pravno nedolžen (of)
    dopusten, legalen, nesumljiv
    pogovorno bedast, naiven

    innocent air nedolžen obraz, nedolžen videz
    an innocent deception nedolžna prevara
    an innocent sport neškodljiv šport
    innocent trade legalna trgovina
    innocent goods nesumljiva roba, nepretihotapljena roba
    pogovorno innocent of brez
    innocent of self respect brez samospoštovanja
    he is innocent of such things še nikoli ni o teh stvareh slišal
    he is innocent of Latin ne zna niti besedice latinščine
  • inquiry [inkwáiəri] samostalnik
    povpraševanje, poizvedovanje, preiskava
    trgovina povpraševanje

    board of inquiry preiskovalno sodišče
    vojska court of inquiry vojaško preiskovalno sodišče
    writ of inquiry sodni nalog za preiskavo
    to make inquiries of s.o. povpraševati pri kom
    there is no inquiry for ni povpraševanja po
  • insignija samostalnik
    1. ponavadi v množini (simbolni predmet) ▸ jelvény, jelkép
    dekanske insignije ▸ dékáni jelvények
    rektorske insignije ▸ rektori jelvények
    škofovske insignije ▸ püspöki jelvények
    cesarske insignije ▸ császári jelvények
    nacistične insignije ▸ náci jelvények
    viteške insignije ▸ vitézi jelvények
    cerkvene insignije ▸ egyházi jelvények
    zbiralec insignij ▸ jelvénygyűjtő
    nositi insignije ▸ jelvényeket hord, jelvényeket visel
    vladarske insignije ▸ uralkodói jelvények
    papeške insignije ▸ pápai jelvények
    županske insignije ▸ polgármesteri jelvények
    Meč je danes, skupaj z ogledalom in draguljem, ena od insignij japonske vladarske družine. ▸ Manapság a kard – a tükörrel és a drágakővel együtt – egyike a japán uralkodói család császári jelképeinek.
    Krona in druge kraljevske insignije so bile sicer položene na mizo v cerkvi, a mu jih niso nadeli. ▸ A templomban a koronát és a többi királyi jelvényt egy asztalra tették, de nem helyezték fel őrá.
    V parlamentu hranijo madžarsko kraljevo krono in ostale kraljeve insignije, ki so v določenih obdobjih leta tudi na ogled obiskovalcem. ▸ A Parlamentben őrzik a magyar királyi koronát és a többi királyi jelvényt, melyeket az év bizonyos szakaszaiban megtekinthetnek a látogatók.

    2. (prepoznavna lastnost) ▸ jelkép, ismertetőjegy
    Navsezadnje ustava ni samo insignija države, temveč tudi temeljna listina, ki določa pravice, dolžnosti itd. ▸ Végül is az alkotmány nemcsak az ország jelképe, hanem az az alapokmány is, amely meghatározza a jogokat, a kötelességeket stb.
    Vseeno pa gre za predsednika, za insignijo ali ikono države. ▸ Akkor is a köztársasági elnökről, tehát az ország jelképéről vagy ikonjáról van szól.
  • īnsimulātiō -ōnis, f (īnsimulāre) (ob)dolžitev, (ob)tožba: capitalis criminis Ci., is vir in falsam insimulationem vocabatur Ci., probrorum Ci., falsis insimulationibus Palamedes proditionis damnatus Ap.
  • īnstar, n indecl. le kot nom. in acc. (iz instāre „obstati“; prvotno pomeni instar „obstanek“ jezička pri tehtnici) meton.

    1. enaka teža, enakotežje, ki se sloveni z: enako težak, ene (enake) teže, odtehta(va)joč; le metaf.: unum in me scelus est, quod te, scelerata, recepi; sed scelus hoc meriti pondus et instar habet O., omnia ex altera parte collocata vix minimi momenti instar habent Ci. morejo imeti komaj najmanjši pomen; od tod: Plato mihi unus est instar omnium Ci. odtehta vse, mi je vreden (mi velja) prav toliko kot vsi, unus ille dies immortalitatis mihi instar fuit Ci. mi je odtehtal … , ab his mittitur Gylippus solus, sed qui instar omnium auxiliorum erat Iust., mihi Pompeius meus instar est Alexandri Val. Max., id si accidat, mortis instar putamus Ci., štejemo za enako težak udarec, patrocinio vero se usos aut clientes appellari mortis instar putant Ci., instar ego perpetui congiarii reor affluentiam annonae Plin. iun. obilica žita se mi zdi kakor neprestan dar; ker se je denar prvotno tehtal, spada semkaj tudi reklo: munus fundi urbani instar Ci. enako težek = enakovreden (zato je, zatorej) kakor … ; le pesn. brez primerjalnega predmeta: quantum instar in ipso! V. kolikšna tehtnost je v njem! kakšna moška prikazen! kako veljaven mož!

    2. occ.
    a) enako število, enak po številu, prav toliko (česa) kakor: nunc is (Hector) innumeri militis instar habet O. nadomešča številne vojake, nadomešča zelo veliko število vojakov, cohortes quasdam, quod instar legionis videretur, esse post silvam C., milites duarum instar (= približno) legionum L., cohortium trium instar in terram exposuerat Auct. b. Alx., videretis vix duarum male plenarum legiuncularum instar in castris regis L., de Magonis (libris) dempsit instar librorum octo Varr., mearum epistularum nulla est συναγωγή; sed habet Tiro instar septuaginta Ci.
    b) enaka velikost, enake velikosti, enako velik, enolik, tako velik (tolik(šen)) kakor: Erana non fuit vici instar sed urbis Ci., Neapolis et Tycha, nomina ea partium urbis et instar urbium sunt L. so deli mesta, toda sami tako veliki kakor … , cybaea maxima triremis instar Ci., (navis) urbis instar habere videtur Ci., parvum instar eorum, quae spe ac magnitudine animi conceperat L. nepopolno nadomestilo, instar montis equus V., lumen clipei instar V., cuius (equi) instar pro aede Veneris Genetricis dedicavit Suet., agmen agens Clausus magnique ipse agminis instar V., cuius viri magnitudo multorum voluminum instar exigit Vell. zahteva več knjig obsegajoč popis, ea (epistula), quae voluminis instar erat Ci., quia aedes excelsiore loco positae instar arcis habere viderentur Val. Max., ambitus terrae totius ad magnitudinem universitatis instar brevis obtinet puncti Amm. ima velikost točke, je tako velik kot pika.
    c) enaka reč, eno in isto kakor, nadomestilo česa; pogosto se da sloveniti s kakor, enako kot: latere mortis erat instar turpissimae Ci. je bilo (pomenilo) isto kot smrt, instar muri hae saepes munimenta praebent C. kot nadomestilo zida, namesto zida, kakor zid; tako v primerah: exhorruit aequoris instar O., instar veris vultus tuus adfulsit populo H., duces reorum instar vinctos habet Cu., terra in medio posita quasi puncti instar obtinet Ci. tvori središče. — Poklas. ad instar z gen. prav tako kakor: aquae ad instar montis intumescentes Vulg., est namque vallis, quae continuis montibus velut muro quodam ad instar castrorum clauditur Iust., lactucae … , quae seminis enormi senecta ad instar scoparum in amaram caenosi sucūs cariem exolescunt Ap., ad instar speculi reddit imaginem gratiorem Ap., aedificavit in Iudā domos ad instar turrium Vulg.; z zaimkom: ad hoc instar (prav tako) mundi salutem tuetur deus Ap.
  • instrumént instrument; implement; tool

    kirurški instruménti surgical instruments pl
    on je le instrumént v njihovih rokah he is a mere tool in their hands
    pihalni instrumént glasba wind instrument
    glasbeni instruménti musical instruments pl
  • īn-suēscō -ere -suēvī -suētum

    1. intr. navaditi (navajati), privaditi (privajati) se česa, čemu: earum is corpori insueverat T., (cui partui) equa insuevit Col., miles insuescit ad disciplinam L.; z inf.: insuesco largiri S., paratā victoriā frui L., potare S., qui insuevit mentiri Ter., insuescat vitam ducere Lucr.

    2. trans. koga navaditi (navajati), privaditi (privajati) na kaj, čemu: Prud., insuevit pater hoc me H., ita se a pueris insuetos (esse) L., pecus aquā Col., insuesci debent Col.; i. aliquem z inf.: Lucr.
  • intend [inténd] prehodni glagol
    nameravati, kaniti, meriti na kaj; nameniti (for za)
    meniti, misliti; hoteti

    was this intended? je bilo to namerno?
    what is it intended for? čemu naj to služi?
    he is intended for the navy predviden je za mornarico
    what do you intend by this? kaj misliš s tem?
    it was intended for a compliment bilo je mišljeno kot poklon
    we intend him to go želimo, da gre
  • inter-eā (adv.: inter in abl. f. sg. zaimka is)

    1. časovno:
    a) medtem, med tem časom, vtem, v tem času, tačas: Ter., C., V., N., Cu., i. T. Roscius advenit Ci., teritur i. tempus Ci.; z natančnejšim časovnim določilom: haec dum Romae geruntur, Quinctius i. de agro vi detruditur Ci., i. iste, cum signa quaedam pulcherrima vidisset, adamavit Ci., i., quoad fides esset data, … non intermissuros delectūs C.; Kom. pogosto pristavijo gen. loci: Pl., dum haec loquimur, interea loci … Ter.
    b) včasih: Sil.

    2. adverzativno: pri vsem tem (pa), vendar (pa), toda. Istodobna dejanja, ki si nasprotujejo, izraža Latinec s cum interea „medtem (vtem) ko“, „medtem (vtem) ko vendar“: cum interea nullus gemitus audiebatur Ci., cum i. quis vestrum hoc non audivit? Ci., cum i. pecuniae vestigium nullum invenitis Ci.; podobno tudi, če je drugi stavek zanikan: (signa labefactabant;) illud interea nullā lababat ex parte Ci., neque interea verbum ullum inposuit Ci., nunc tamen i. haec accipe Cat.
  • interés interest; (korist) advantage, profit; (zanimanje, radovednost) curiosity, concern (in)

    v interésu svoje družine in the interest of one's family
    v njihovem interésu on (ali in) their behalf
    za splošni interés for the common (ali public) weal, for the general welfare (ali good of all)
    splošnega interésa of general interest
    nezdružljivi interési conflicting interests pl
    v interésu vašega zdravja in the interests of your health
    interési obrambe države defence interests of the country
    interési varnosti države security interests pl of the country
    skupni interési common interests pl
    zastopanje, zastopstvo interésov representation of interests
    splošnega interésa of general interest
    konfliktni interési conflicting interests pl
    to je v mojem interésu it is in my interest
    je v interésu... it is in the interest of...
    to je bilo storjeno v tvojem interésu that was done for your sake
    v tvojem interésu je, da rečeš tako it is in your interest to say so
    ima interés za vse, kar vidi he takes an interest in everything he sees
    izgubiti interés to lose interest
    koristiti javnim interésom to benefit the public interest
    škodovati interésom to impair the interests of
    služiti svojim osebnim interésom to serve one's private (ali one's own) interests
    ščititi interése kake osebe to protect (ali to uphold) someone's interests
    ne imeti interésa za... to have no interest in...
    ne vidim interésa, da bi sodeloval z njim I don't find it advantageous (ali in my interest) to collaborate with him
    vem, kje so moji interési I know which side my bread is buttered on
    zastopati interése kake osebe to look after someone's interests
  • interesíran interested; having an interest (za kaj in something)

    nekdo je gotovo interesíran, da to ostane tajno someone is certainly interested in keeping it secret
  • interfering [intəfíəriŋ] pridevnik (interferingly prislov)
    ki se vmešava, ovira, moti

    he is always interfering vedno se vmešava
  • inter-rogō -āre -āvī -ātum, prvotno = „vmes(no) vprašanje postaviti“; potem sploh

    1. vprašati, povpraš(ev)ati; abs.: ut illis eadem interrogandi facultas sit Ci., casus interrogandi Nigidius ap. Gell. rodilnik, genetiv; z acc. personae: si quem interrogare noluimus Ci., a te interrogati augures responderunt Ci., hoc facinus interrogati (na vprašanje) negare non potuerunt Ci., visne igitur, ut tu me Graece soles ordine interrogare, sic ego te vicissim eisdem de rebus Latine interrogem? Ci.; occ.: interrogare aurem suam Gell.; stvarni obj.
    a) deloma z acc.: sententiam interrogare L. za mnenje (po)vprašati; pass.: sententiam interrogatus L., Sen. ph. za mnenje vprašan, sententiae interrogari coeptae L. začeli so spraševati za mnenje; z dvojnim acc. (personae in rei): M. Aebutium nihil interrogas? Ci. ga nič ne vprašaš? quid te interrogavi? Ci., pusionem quendam interrogavit quaedam geometrica Ci. (vprašati koga o čem, za kaj, povprašati ga za kaj, zastran česa); pass.: nihil interrogatur Ci.
    b) deloma z de: quem ego interrogem de patellis Ci., quid te de flagitiis tuis interrogem? Ci. čemu naj te vprašam o … , interroga de istis, quorum nomina ediscuntur Sen. ph.
    c) večinoma pa z odvisnim vprašalnim stavkom: interrogabat suos, quis esset Ci., illa interrogavit illam „quī scis?“ Pl., interrogavit, quale id genus esset poenae Suet., interrogas me „num in exsilium?“ Ci., interrogans, solerentne veterani milites fugere C., is cum interrogaretur, utrum (katerega od obeh) pluris, patrem matremne, faceret, „matrem“ inquit N., censetis hominem interrogem, meus servus si ad eum venerit, necne Pl., interrogare eum coepit, an Perdiccam comprehendi ipse iussisset Cu., identidem me, an audierim, an viderim, interrogo Plin. iun., interrogatus, cur igitur repudiasset uxorem, „Quoniam“, inquit … Suet., interrogatus est, „hasne urbis“ an „has urbes“ dici oporteret Gell., cum milites per cruciatus interrogarent (eum), ubi filium occuleret T. — Od tod subst. interrogātum -ī, n vprašanje: Icti., iudicum interrogata perscribere Ci. vprašanja, zastavljena sodnikom, ad (na) interrogata respondere Ci.

    2. occ. kot jur. t. t.
    a) izpraš(ev)ati, zasliš(ev)ati (pred sodiščem), pravdno (sodno) vprašati, spraševati: Icti., ut in testibus interrogandis omnia crimina proponerem Ci., testīs bene (acute) interrogavit Ci. spretno, testes in reos i. Plin. iun.
    b) (za)tožiti, obtožiti (obtoževati), na sodbo (po)klicati, pred sodnika (po)klicati; nav. z dostavkom lege (legibus): quis me umquam ulta lege interrogavit? Ci., (quivis) civis legibus interrogari potest L., lege Plautiā i. S.; z gen. criminis: ambitūs S., repetundarum T., pecuniarum repetundarum Amm., pepigerat Pallas, ne cuius facti in praeteritum interrogaretur T.
    c) kot fil. t. t.: sklepati, silogizem tvoriti: Sen. ph.
  • inter-sum -esse -fuī

    1. vmes bi(va)ti, se nahajati, stati, ležati: eum, quia murus interest, non timeo Ci., maria, regionum magnitudines intersunt Ci., dum modo inter me atque te murus intersit Ci., Tiberis inter eos interesset Ci., via, amnis interest L., emensosque quae intererant tandem in Germaniae litora exisse N., regio interest, quod interest spatii Plin.; časovno: interfuere anni XXX L. je vmes preteklo, ne una quidem hora interest inter … Ci., ne noctem quidem interesse inter … passi sunt Ci., inter primum et sextum consulatum XLVI anni interfuerunt Ci.; occ.
    a) oddaljen biti: clatros interesse oportet pede Cat.
    b) zraven, navzoč, navzočen, prisoten biti, prisostvovati, bi(va)ti med … , udeležiti (udeleževati) se: per quendam eorum, qui interfuerant, fit Epicrates certior Ci., ac si ipse interfuerit Ci., ratiocinatio dicitur interfuisse Ci.; z in: in testamento faciendo, in caede, in convivio, in ullā re i. Ci., omnibus in rebus Ci. svoje prste imeti vmes, in candidatorum consularium coitione Ci.; z dat.: is interfuit epulis parricidarum Ci., tot iudiciis, negotiis, omnibus rebus interfuit Ci., consul multis contionibus interfui Ci., interesse consilio Ci. udeleževati se, pugnae navali N., apud aliquem cenulae eius Ap., intererit Satyris paulum pudibunda protervis H. tragedija (pooseb.) se bo udeležila satirske igre, laetus intersis populo H., interfuit sacrificanti Suet. bil je navzoč, ko je on žrtvoval, nostro sermoni, publicis consiliis i. Ci., spectaculo L., Suet., rebus domesticis, privatis N., certamini, quaestoris muneribus, comitiis, sacris, caedi, ludis, bello, poenis cupidissime, curiae, senatui Suet., contubernio patris Aur., interque esse pugnae Arn., (tmeza!), his temporibus Vell., posteritati suae Plin. iun. živeti za … , deum nobis interesse Sen. ph. biva pri nas.

    2. metaf.
    a) interest razlika je, razlikuje se: subj. nav. kak neutr.: quid interest inter periurum et mendacem? Ci., nihil (neque quicquam) inter illam et hanc interest Ci., interest plurimum inter servitutem et pacem Ci., hoc interest inter meam sententiam et tuam Ci., interest aliquid inter laborem et dolorem Ci., inter hominem et beluam hoc maxime interest Ci., quid interfuisse inter Sempronium? L.; pogosto z odvisnim vprašalnim stavkom: intererit multum, Davusne loquatur an heros H., quantulum interest, utrum in Massici radices, an in Italiam deducamini Ci., tantum id interest, veneritne … an … L., illud quoque multum interest in rudi terra, an … an … Varr.; redko: kar: Ci. hoc (v tem) pater ac dominus interest Ter. se razlikujeta, quod (kar) ab eo nihil intersit Ci.; z gen.: quoniam τὸ νεμεσᾶν interest τοῦ φϑονεῖν Ci. ep. med nejevoljo in škodoželjnostjo je razlika; z dat.: stulto intelligens i. Ter., illis et nobis i. Sen. ph., dimidium dimidiato i. Gell.
    b) interest pomembno je, važno je, je (stoji) na čem, do česa je komu, (mnogo, nič ne) de; abs.: equidem ad nostram laudem non multum video interesse Ci. da ne koristi mnogo, quantum interesse vis ad rationem petendi? Ci. Prav pogosto analogno po glag. refert s svojilnim zaimkom v abl. f. sg.: si quid interesse tuā putasses Ci., magni suā putabant interesse Ci., si meā solum interesset Ci., vestrā hoc magis interest Ci.; ta sklad pomeni pravzaprav: z moje (tvoje … ) strani je razloček (razlika) = zame (zate … ) je važno. Pri drugih zaimkih in subst. stoji gen.: quid eius intererat? Ci. kaj mu je bilo do tega? nihil intererat istius (cuius, illius) Ci., quoniam ipsius interest Ulp. (Dig.), nam eorum quoque vehementer interest Ci., id maxime interest rei publicae Ci., si nihil interest regis Cu.; z ACI.: aratoris interest sic se habere frumenta Ci., quis est hodie, cuius intersit istam legem manere? Ci., quod eos scire aut nostrā aut ipsorum interest Ci., suspicarer multam interesse rei familiaris tuae te quam primum venire Ci., semper ille quantum interesset P. Clodii se perire cogitabat Ci., docet quanto opere rei publicae communisque salutis intersit manus hostium distineri C., magis nullius interest quam tuā non imponi cervicibus tuis onus L., magni interest meā unā (skupaj) nos esse Ci., magni est Ciceronis vel meā potius … me intervenire discenti Ci., quamquam magni … interest quam primum ad urbem me venire Ci., vehementer interfuit rei publicae nullam videri in eius modi causā dissensionem esse Ci., vehementer intererat vestrā liberos vestros hic potissimum discere Plin. iun., interest te … Romae esse Ci.; pri istih subj. tudi sam inf.: interest omnium recte facere Ci., interest scire Ci.; z odvisnim vprašalnim stavkom: nihil interest rei publicae, colonia deducatur necne Ci., nihil interest, qui ventus, qui imber, quae tempestas ubique sit Ci., quoniam non tam interest, quo animo scribatur (liber), quam quo accipiatur Ci., interesse ad beate vivendum, quali uteretur victu Ci., plurimum interest, quantae qualesque inter eas remissiones sint Cels., numquam enim interest, uter sit eorum in pede extremo Ci., nihil interest, quo modo solvantur (nodi) Cu., tantum interest, quem ad modum dicas, quid tandem … Ci., quid autem illius interest, ubi sis? Ci., nam ut nihil interest, utrum nemo valeat an nemo possit valere, sic non intelligo, quid intersit, utrum nemo sit sapiens an nemo esse possit Ci., multum interest, utrum aliquis beneficium nobis det nostrā causā an et suā Sen. ph., non multum interest, utrumne de furto aut formula et interdicto dicendum habeas, an de ambitu comitiorum T., ut sit voluptas in iis rebus, necne sit, ad id quod agimus nihil interest Ci., Theodori quidem nihil interest, humine an sublime putescat Ci., o te ineptum, si putas meā interesse, supra terram an infra putrescem Sen. ph., ea vos rata habeatis, necne, magis rei publicae interest quam meā L., nihil enim interest, dactylus sit extremus an creticus Ci.; s finalnim stavkom: utriusque nostrum interest, ut te videam Ci., vestrā interest, ne imperatorem faciant T., non tam suā quam rei publicae interesse, ut salvus esset C. ap. Suet., interest tamen exempli, ut vera videantur Plin. iun., illius interesse, ne faciat moram Ph.; s quod: neque multum interest, quod (da) nondum per numeros distributi sunt Plin. iun. Redko se izraža stvar, do katere je komu, z določenim subj. v nom.: in Epirum ad te statui me conferre, non quo mea interesset loci natura, sed … Ci. ep. Koliko je na čem izražamo: α) z neutr. multum, nihil, tantum idr. β) z adv. maxime, quantopere, vehementer idr. γ) z gen. pretii: magni, permagni, parvi, minoris, pluris.
  • in-tēstābilis1 -e (in [priv.], testis priča) (zaradi svojega obnašanja) nesposoben za pričevanje ali izdelavo oporoke, oporočanje: Tab. XII. ap. Gell., cum lege quis intestabilis esse iubetur, eo pertinet, ne eius testimonium recipiatur G.; od tod sinekdoha brezčasten, zaničljiv, oduren, preklet, (o stvareh) ostuden, grd: Aur., is intestabilis et sacer esto H. (po zakoniku na 12 tablah povzeta pravna formula), se aliter tutum non putat, quam si peior atque intestabilior metu vestro fuerit S., periurium L. ki jemlje čast (dobro ime), ars magica Plin., i. saevitiā T.
  • intimno prislov
    1. (o tesnem odnosu) ▸ intim módon, meghitten, bensőségesen
    intimno povezankontrastivno zanimivo intim kapcsolatban van
    Pri pisanju za otroke je treba ostati intimno povezan s svojim otroštvom, zato niti ni nujno, da ima avtor svoje otroke. ▸ A gyermekirodalmi művek írása során a szerzőnek meghitt kapcsolatban kell maradnia a saját gyermekkorával, ezért nem feltétlenül szükséges, hogy saját gyermekei legyenek.
    intimno poznati ▸ bensőségesen ismeri
    Člani društva se med seboj skoraj intimno poznajo, si pomagajo in delijo izkušnje in materialne dobrine. ▸ Az egyesület tagjai szinte bensőségesen ismerik egymást, segítenek egymásnak és megosztják egymással a tapasztalataikat és az anyagi javaikat.

    2. (o ljubezenskem razmerju) ▸ intim módon, bensőségesen
    intimno prijateljevatikontrastivno zanimivo intim viszonyt folytat
    Igralec istočasno intimno prijateljuje z vsaj še štirimi drugimi ženskami. ▸ A színész legalább négy nővel folytat intim viszonyt egyszerre.
    intimno spoznatikontrastivno zanimivo intim viszonyba kerül, kontrastivno zanimivo bensőséges viszonyba kerül
    intimno povezankontrastivno zanimivo intim viszonyban van
    James mi je povedal, ko sva bila še intimno povezana. Zaljubljeni moški radi klepetajo. ▸ James mondta nekem, amikor még intim viszonyban voltunk. A szerelmes férfiak szeretnek fecsegni.
    intimno se zbližatikontrastivno zanimivo intim kapcsolatba kerül
    Ljubosumni ste na eno izmed dvojčic, ker se je intimno zbližala s privlačnim moškim. ▸ Féltékeny az ikrek egyikére, mert intim kapcsolatba került egy vonzó férfival.

    3. (o vzdušju) ▸ bensőségesen, meghitten
    delovati intimno ▸ bensőségesen hat, kontrastivno zanimivo bensőségesnek hat
    Taka postelja bo zaradi znižanega stropa delovala tudi bolj intimno in prijetno. ▸ Az alacsonyabb mennyezetnek köszönhetően az ágy is bensőségesebbnek és barátságosabbnak hat majd.
    intimno razsvetljen ▸ bensőségesen megvilágított
    Kako ukrotiti premočno svetlobo, da bo prostor romantično, intimno razsvetljen? ▸ Hogyan szelídítsük meg a túl sok fényt, hogy a szoba romantikusan, bensőségesen legyen megvilágítva?
    Tudi ambient je zelo lep, deluje zelo intimno, ker je prostor majhen in sprejme omejeno število obiskovalcev. ▸ A hangulat is nagyon kellemes, nagyon bensőségesen hat, mivel a hely kicsi és csak korlátozott számú látogatót tud befogadni.

    4. (o čustvih ali mnenjih) ▸ bensőségesen, približek prevedkaa lelke mélyén
    intimno strinjati se ▸ a lelke mélyén egyetért
    Morda se kot človek z dejanjem klienta intimno ne strinjam, a ga moram skladno s poklicno etiko braniti. ▸ Lehet, hogy az ügyfél cselekedetével a lelkem mélyén nem értek egyet, ugyanakkor a szakmai etika szabályai szerint védenem kell.
    intimno doživljati ▸ bensőségesen átél
    intimno čutiti ▸ a lelke mélyén érzi
    intimno prepričan ▸ a lelke mélyén meg van róla győződve
    intimno si želeti ▸ a szíve mélyén vágyik rá
  • invalidni samostalnik
    pogosto v množini (kdor je dolgotrajno telesno ali umsko oviran) ▸ fogyatékkal élő, fogyatékos
    Vse bolj pomembni so tudi programi nudenja pomoči na domu starim, bolnim in invalidnim. ▸ Az idősek, a betegek és a fogyatékkal élők számára otthoni segítségnyújtást biztosító programok is egyre fontosabbak.
  • invalidnost samostalnik
    1. (zdravstveno stanje) ▸ fogyatékosság, rokkantság
    trajna invalidnost ▸ tartós fogyatékosság, maradandó fogyatékosság
    huda invalidnost ▸ súlyos fogyatékosság
    telesna invalidnost ▸ testi fogyatékosság
    duševna invalidnost ▸ értelmi fogyatékosság, szellemi fogyatékosság
    stopnja invalidnosti ▸ fogyatékosság mértéke
    oseba z invalidnostjokontrastivno zanimivo fogyatékos személy
    vrsta invalidnosti ▸ fogyatékosság fajtája
    popolna invalidnost ▸ teljes rokkantság
    delna invalidnost ▸ részleges rokkantság
    težka invalidnost ▸ súlyos fogyatékosság
    Bolezen počasi povzroči težko invalidnost in odvisnost od tuje pomoči. ▸ A betegség lassan súlyos rokkantsághoz vezet, és külső segítségre szorul a beteg.
    povzročiti invalidnost ▸ rokkantságot okoz
    Celotno vsoto za invalidnost izplačajo ob stoodstotni invalidnosti, sicer le del zavarovalne vsote glede na odstotek invalidnosti. ▸ A rokkantsági ellátás teljes összege kifizetésre kerül 100 százalékos rokkantság esetén, egyébként csak a biztosítási összeg rokkantsági százaléknak megfelelő része.
    Povezane iztočnice: vojna invalidnost, nadomestilo za invalidnost, delovna invalidnost, poklicna invalidnost

    2. lahko izraža negativen odnos (o nesposobnosti) ▸ fogyatékosság
    socialna invalidnost ▸ társadalmi fogyatékosság
    Nevrotična obsedenost s poslovnim uspehom je izraz socialne invalidnosti. ▸ A neurotikus megszállottság az üzleti sikerért a társadalmi fogyatékosság megnyilvánulása.
    čustvena invalidnost ▸ érzelmi fogyatékosság
    V času, ko že vrabci na vejah čivkajo o invalidnosti sodnega delovanja, premier v parlamentu pripoveduje, kako se problemov s sodstvom ne da rešiti prek noči. ▸ Egy olyan időszakban, amikor már a verebek is az igazságszolgáltatás fogyatékosságáról csiripelnek, a miniszterelnök a parlamentben arról mesél, hogy az igazságszolgáltatással kapcsolatos problémákat nem lehet egyik napról a másikra megoldani.
  • invention [invénšən] samostalnik
    izum, iznajdba, najdba; izmišljotina, domišljija; domiselnost, invencija; iznajdljivost, invencioznost

    it is pure invention je čista izmišljotina