Franja

normal, e, aux [nɔrmal, mo] adjectif pravilen, običajen, normalen; navpičen, pravokoten; féminin navpičnica, svinčnica; normalno stanje

école féminin normale primaire učiteljišče
école normale supérieure profesorska visoka šola
intelligence féminin au-dessus, au-dessous de la normale inteligenca nad, pod normalo

normála normal

3 čevlje nad normálo 3 ft. above normal level

nós nose; figurativno, pogovorno snout, žargon nozzle, ZDA schnozzle; humoristično proboscis; (ladje) head; (voh) scent; (vrča) beak, spout; figurativno (graja) rebuke; (vonj) scent, smell

prav pred nósom, izpred nósa under the very nose (of)
na vrat na nós head over heels, in a great hurry, precipitately, helter-skelter
orlovski nós aquiline nose, Roman nose
ploščat nós flat nose
potlačen nós pug nose
velik nós big nose
zakrivljen nós hawk nose, beak, hook nose, hooked nose
zavihan nós turned-up nose
pijančev nós grog-nose
govorjenje skozi nós nasal twang
dobiti jo po nósu (figurativno) to be reproved (ali rebuked, reprimanded, snubbed)
dobil jo je po nósu he went away with a flea in his ear
govoriti skozi nós to speak through one's nose, to speak with a nasal twang
imeti kaj (prav) pred nósom to have something under one's (very) nose (ali in plain view)
imeti dober nós to be keen-scented, (za kaj) to have a good (ali sharp) nose (for something), to have a keen scent (for something)
povsod ima svoj nós (figurativno) he is a busybody
imeti zamašen nós (od nahoda) to have a stuffy (ali stuffed up) nose
iti, hoditi za nósom (delati po nagonu) to follow one's nose
oditi z dolgim nósom to go away with a long face, to go off with a flea in one's ear
obrisati se pod nósom (figurativno) to go away empty-handed, to have one's trouble for nothing, to be left out in the cold
lahko se pod nósom obrišeš za to! (figurativno) you may whistle for it!, pogovorno you'll be lucky!
čistiti si nós (usekniti se) to blow one's nose
krvaveti iz nósa to have a nose bleed
iz nósa mi teče my nose is running
komu kaj pod nós dati to bring something home to someone, to rub it in
visoko nós nositi (figurativno) to turn up one's nose; to be self-conceited
kri mi teče iz nósa my nose is bleeding
premagati koga za dolžino nósú šport to win (ali to beat someone) by a nose
potegniti koga za nós to lead someone by the nose, to dupe someone, to fool someone
vlak mi je pred nósom ušel (odpeljal) I missed the train by a hair
ne videti dalj od nósa to see no farther than the end of one's nose
nikoli ne vildiš niti ped pred nósom! you never see an inch before your nose!
ne vidiš ped pred nósom! you can't see beyond the end of your nose!
vihati nós nad to turn up one's nose at, to look down one's nose at, to look disdainfully at (someone)
zaničljivo vihati nós nad to turn up one's nose in disdain at; to sneer at
voditi, vleči koga za nós (figurativno) to lead someone by the nose, to dupe someone, to fool someone, to make a fool of someone, to hoax someone
vtikati svoj nós v to pry (ali to nose) into, to poke one's nose into
vtikati svoj nós v tuje zadeve to stick one's nose into other people's business
v vse vtika svoj nós he pokes his nose into everything
zapreti komu vrata pred nósom to shut the door in someone's face, (zaloputniti) to slam the door in someone's face
on ima dober nós za ceneno blago he has a nose for bargains
dati se voditi za nós to be a dupe (of someone)

nós (-a) m

1. naso:
dolg, velik, navzgor zavihan nos naso lungo, grande (a patata), naso all'insù
grški, orlovski nos naso greco, aquilino
dihati, govoriti skozi nos respirare, parlare col naso
s prstom vrtati po nosu ficcarsi le dita nel naso
obrisati si nos pulirsi il naso
vihati nos arricciare, torcere il naso

2. pog. pren. (nos kot nosilec sposobnosti za voh) naso, fiuto:
imeti dober nos avere buon naso

3. (prednji del česa) muso; (dulec na loncu) beccuccio:
nos nakovala corno
avtomobilski nos muso dell'automobile
nos aviona muso dell'aereo
ladijski nos prua
FRAZEOLOŠKA/TERMINOLOŠKA RABA:
pren. nos mu cvete ha il naso rosso
nos podaljšati, povesiti, zavihati fare il muso, mettere su il muso
ne pomoliti nosu iz hiše non mettere il naso fuori di casa
visoko nositi nos stare col naso ritto
vihati nos nad čim torcere il naso
v vsako reč vtikati nos ficcare, mettere il naso in, impicciarsi degli affari altrui
vlak mi je odpeljal pred nosom, izpred nosa il treno mi è partito sotto il naso
ne videti dalje od svojega nosu non vedere più in là del naso
nositi, obesiti komu kaj na nos spiattellare qcs. a qcn.
odločiti se na vrat na nos decidersi in fretta e furia, su due piedi
dati jih komu pod nos cantargliene
dobiti jih po nosu prendersi una bella strigliata
pokaditi se komu pod nos accusare il colpo, non nascondere il proprio disappunto
bosti v nos sentire pizzicore al naso
iti v nos sentirsi offeso
potegniti, vleči, voditi koga za nos menare qcn. per il naso, fregare qcn.
videti na nosu, da (kdo) laže essere evidente che uno mente
dati komu eno po nosu dare un pugno sul naso a qcn.
biti moker pod nosom essere imberbe, puzzare di latte
obrisati se pod nosom restare a bocca asciutta
zapreti komu vrata pred nosom sbattere la porta in faccia a qcn.
iti za nosom andare a (lume di) naso
oditi z dolgim nosom restare con un palmo di naso

novedad ženski spol novost, sprememba; novica, dogodek, pozornost

artículos de novedad modni artikli
¡sin novedad! hvala za vprašanje! (odgovor na: ¿cómo sigue V.¿)
me causa novedad sem čisto začuden (nad tem), čudim se (temu)
no hay novedad vse je pri starem
el paciente sigue sin novedad bolnik ne kaže poslabšanja
llegar sin novedad dospeti čil in zdrav
novedades pl novosti, modno blago, modni artikli

Null¹, die, (-, -en) ničla; über Null nad ničlo; unter Null pod ničlo; für einen Menschen: pejorativ nula; auf Null stellen odklopiti; bei Null anfangen začeti od ničle

nymphaeum¹ -ī, n (gr. νυμφαῖον) nimfêj(on), nimfâj(on), (nimfam posvečena) zgradba nad studencem (obdana s stebreniki in počivalnimi klopmi), pokrit vodnjak (vrelec): Plin., Amm., Cod. I. (rokopisne inačice: nyphēum, nymfēum, nymfīum).

obdachlos brez stanovanja, figurativ brez strehe; obdachlos werden izgubiti streho nad glavo

Oberbefehl, der, Heerwesen, Militär poveljstvo, den Oberbefehl führen/haben imeti vrhovno poveljstvo (nad), poveljevati (čemu)

ob-horrēscō -ēre -horruī (ob in horrēscere) prestrašiti se česa, zgroziti se nad čim: It.

ob-īrāscor -īrāscī -ātus sum (ob in īrāscī) razjeziti, ujeziti se, (raz)srditi se nad kom, čim; abs.: cum male audiunt, impendio commoveantur et obirascantur Ap.; z dat.: obirascens fortunae Sen. ph., castigare vero irascentem et ultro obirasci incitare est Sen. ph., cessantibus obirasci Ap., mihi Cl. Pogosto pt. pf. obīrātus 3 razjezivši se, jezeč se na koga (kaj), nad kom (čim), jezen na koga ali kaj: aut Romana sacra susceperant aut fortunae, ut fit, obirati cultum reliquerant deum L., o. potentibus Sen. ph., Caesar ait se non posse galeam adgnoscere, hominem pulchre posse, et adiecit, puto obiratus, quod … Sen. ph., obirata rebus parum sibi cedentibus Sen. ph.

oblák cloud

brez obláka, oblákov cloudless, serene
nizko ležeči obláki aeronavtika low cloud level
gradovi v oblákih (figurativno) castles in Spain
tvorba oblákov cloud formation
utrganje oblákov a cloudburst
zidanje gradov v obláke (figurativno) building castles in the air, wishful thinking
dvigati se visoko pod obláke to rise high into the sky
kriki so se dvignili do oblákov the shouts made the welkin ring
leteti nad obláki aeronavtika žargon to fly over the top
(po)let nad obláki over-the-top flight
obláki se kopičijo the clouds are baking up
iz oblákov pasti (figurativno) to drop from the clouds
oblák se je utrgal there was a violent downpour
zidati gradove v obláke to build castles in the air
živeti v oblákih (figurativno) to be (ali to have one's head) in the clouds

oblák (-a) m

1. nuvola, nube:
nebo je pokrito z oblaki il cielo è coperto di nubi
beli oblaki, deževni oblaki nuvole bianche, nuvole cariche di pioggia
ekst. oblak prahu nuvola di polvere

2. (velika skupina letečih, plavajočih živali) nuvolo (insetti, uccelli); branco (pesci)
FRAZEOLOŠKA/TERMINOLOŠKA RABA:
nad mestom se je utrgal oblak sulla città si è abbattuto un violento nubifragio
pren. pasti z oblakov cascare dalle nuvole
pren. biti z glavo v oblakih avere la testa fra le nuvole
pren. zidati gradove v oblake fare castelli in aria
meteor. kopasti, slojasti oblak cumulo, strato

oblást (uradna) authority, (sodna) jurisdiction; (moč) power, might; the powers that be; (absolutna) absolutism, despotism; (najvišja) sovereignty; (gospostvo) dominion, rule, sway

na oblásti in power
ki ima oblást put in charge (of), set in authority
civilna in vojaška oblást civil and military authorities
državna oblást state authority
neomejena oblást absolute power
posvetna oblást secular arm
tuja oblást alien rule
zakonodajna oblást legislative power
borba za oblást struggle for power
oblást nad samim seboj self-possession
prevzem oblásti assumption (ali seizure) of power
prisvojitev oblásti usurpation of power
pohlep po oblásti greed for power
biti na oblásti to be in power
biti v oblásti koga to be in someone's power
vsa oblást je v rokah ljudstva all power is vested in the people (izvira iz oblásti all power derives from the people)
imeti oblást to be in authority, to carry authority
imeti v oblásti to have command of, to be master of
ne imeti oblásti to be without authority
imeti se v oblásti to have self-control, to be master of oneself, to be in control (ali command) of one's feelings
to ni v moji oblásti that's beyond my power
ni v moji oblásti, da... it is not in my power to...
imeti koga v oblásti to have someone in one's power
izgubil je oblást nad seboj he lost his self-control
ivajati oblást nad to exercise (ali to wield) power (ali authority) over
polastiti se oblásti to seize power
prevzeti oblást to assume (ali to take over) power
priti na oblást to come to power
priti pod pristojnost sodne oblásti to come under the jurisdiction (of)

oblást pouvoir moški spol ; autorité ženski spol

izvršna, zakonodajna oblast pouvoir exécutif, législatif
neomejena oblast pouvoir absolu
krajevne, občinske, sodne oblasti autorités ženski spol množine locales, communales, judiciaires
vojaška oblast autorités ženski spol množine militaires
izgubiti oblast nad seboj perdre la maîtrise de soi, ne plus se maîtriser
sebe v oblasti imeti avoir la maîtrise de soi
biti pod oblastjo nekoga être sous la domination de quelqu'un
na oblasti biti détenir le pouvoir, être au pouvoir
priti na oblast arriver (ali accéder) au pouvoir
izvajati oblast exercer le pouvoir
prisvojiti si oblast s'emparer du pouvoir
zloraba oblasti abus moški spol de pouvoir

oblást (-í) f

1. potere, autorità; dominio; dominazione, padronanza; potestà:
sla po oblasti sete di potere, di dominio
delitev oblasti divisione dei poteri
zakonodajna, izvršilna, sodna oblast potere legislativo, esecutivo, giudiziario
papeževa duhovna, posvetna oblast il potere spirituale, temporale del Papa
dobiti oblast nad možem aver potere sul marito
očetovska oblast patria potestà
dežela je prišla pod tujo oblast il paese cadde sotto il dominio straniero

2. dominio; signoria; sovranità:
oblast Benetk nad Istro in Dalmacijo il dominio, la signoria della Serenissima sull'Istria e la Dalmazia

3. (celota organov, ki odloča v organizirani politični skupnosti) autorità:
centralna oblast l'autorità centrale
cerkvena oblast autorità ecclesiastica
šolske oblasti le autorità scolastiche

4. hist. provincia
FRAZEOLOŠKA/TERMINOLOŠKA RABA:
izvrševati oblast esercitare il potere
prevzeti oblast, priti na oblast salire al potere
imeti v oblasti svoje strasti dominare le proprie passioni
imeti sam sebe v oblasti essere padrone di se stesso
biti v oblasti česa essere in balia di qcs.
avt. žarg. šofer je izgubil oblast nad krmilom il conducente perse il controllo del volante
rel. spovedna oblast potestà di sciogliere e di legare

oblātrātiō -ōnis, f (oblātrāre) lajanje, bevskanje, revskanje na koga, oblajanje koga, metaf. zadiranje nad kom, zmerjanje, karanje, oštevanje koga: Hier.

oblātrātrīx -īcis, f (fem. k oblātrātor: oblātrāre) lajavka, bevskačica, revskačica (nad kom): sed nolo mihi oblatratricem in aedis intromittere Pl.

ob-lātrō -āre (ob in lātrāre) (za)lajati nad kom, metaf. revsniti (revsati), revskniti (revskati) nad kom, zadreti (zadirati) se na koga, nad kom, (o)zmerjati; abs.: Amm.; z adversus: oblatrat adversus unitatem Christi Aug.; z dat.: Sen. ph., oblatrare atque obstrepere veritati Lact.; z acc. personae: aliquem Sil.; z acc. rei = zmerjaje očitati: Demetrius oblatrans nescio quid Suet., illud, quod oblatrare consuetis Ambr., nihil in deorum oblatraret dedecus Prud.

ob-lectō -āre (prim. dē-lectō)

1. za kratek čas razveseliti (razveseljevati), zabavati, kratkočasiti: haec studia senectutem oblectant Ci., se Ci., o. populum H., se agri cultione Ci., se cum aliquo Ci., se in aliquo Ter. veseliti se nad kom, me te (abl.) oblectes Ter., fictis legentium animos o. T., eruditorum hominum aures Gell., se aleā Suet.; med. oblectari veseliti se, zabavati se, uživati ob čem: ludis Ci., ceris fingendis Iust.

2. čas (s)krajšati, prijetno prebi(va)ti, (raz)vedriti: oblectem studio lacrimabile tempus O., moras O., o. otium temporis Plin. iun., iners otium T.