Franja

Zadetki iskanja

  • enough3 [inʌ́f] samostalnik
    zadostnost, zadovoljivost

    enough is as good as a feast če imaš dovolj, ne potrebuješ več
    enough and to spare več ko dovolj
    cry "enough"! priznaj poraz!
  • entrar vnesti, vtakniti, vknjižiti, uvoziti, napasti (deželo); vstopiti, noter iti; dospeti; lotiti se, začeti, nastopiti; imeti dostop

    entrar a uno koga pregovoriti
    no hay por donde entrarle težko je opraviti z njim
    entrar en cuenta upoštevati
    ¡entre V. mi tarjeta! oddajte mojo posetnico!
    entrar bien prav priti
    entrar y salir sem in tja iti
    el año que entra prihodnje leto
    ahora entro yo sedaj sem jaz na vrsti
    le entra coraje (on) pobesni
    le entra el sueño spanec ga premaga
    le ha entrado apetito dobil je apetit
    eso no me entra to je težko (razumljivo) zame
    ese hombre no me entra tega človeka ne morem trpeti
    cuando entre el día ko napoči dan
    ¡entre! naprej! vstopite!
    entrar de aprendiz v uk (kot vajenec) stopiti
    entrar de por medio posredovati
    entrar en calor raztogotiti se
    entrar en edad postarati se
    entrar en juicio terjati obračun (con od)
    entrar en relaciones comerciales navezati trgovske stike
    entrar en temor prestrašiti se
    ya voy entrando en curiosidad že postajam radoveden
    entrar por alto biti utihotapljen
    entrarse noter iti, vstopiti
    entrarse de rondón vstopiti nenajavljen
    entrarse por la casa nepričakovano pripasti (sreča)
  • entre med, pod, pri, v

    entre dos luces v somraku
    entre tú y yo midva (skupaj)
    cien hombres, entre marineros y soldados sto mož, deloma mornarji, deloma vojaki
    entre día čez dan
    entre tanto (= entretanto) medtem
    entre tanto que dokler ne
    entre lobo y can ne krop ne voda
    entre rojo y azul vijoličast
    entre difícil y costoso deloma težaven, deloma drag
    30 entre 5 a 6 pet v trideset gre šestkrat
    tal pensaba yo entre mí tako sem si mislil pri sebi
    hablando para entre los dos med nami rečeno
    entre que (= mientras) medtem ko
  • 2 -īre -iī (pesn. in neklas. tudi -īvī) -itum

    I. na splošno o telesnem gibanju in premikanju, torej = iti, priti, hoditi, jezditi, voziti se, jadrati, plavati, leteti, letati, premikati se idr.; vrste premikanja določajo samostalniki;

    1. abs.: Syrum ire video Ter., i, lictor L., eat nobiscum Ci., copias suas non ituras esse N., negant medici sine nervis posse ire Petr.; kot imp., uvajajoč druge imp.: ite, ferte citi V.; iron.: i, nunc, offer te V., i nunc et versus meditare H.; z notranjim obj. (= ἰέναι ὁδόν): iter altum ire V., itque reditque viam V., ire novas vias Pr. potovati (na pot iti) v neznane dežele, ignotas ire vias Val. Fl.

    2. iti kam
    a) z acc.: ire malam rem ali malam crucem Kom. = iti k vragu, ire exsequias Ter., ali pompam funeris O. za pogrebom iti, ire Tolosam Ci., Italiam V., nos sitientes ibimus Afros V., infitias ire Cu. tajiti, quod nemo infitias ibit N.
    b) pesn. tudi z dat.: ibat bello (v boj) Virbius V., ire viro Pr., ire sorori Sil. iti k … ; z dat. commodi: ire (suis) subsidio (na pomoč) C., N.
    c) s sup.: cubitum ire Pl., Ci., dormitum ire H., venatum (na lov) iri V., ludos spectatum ire N.; pren. (prim. II. 4.) hoteti, nameravati kaj storiti: tu mihi laudem is quaesitum Ter., ei servitum ire V. služiti mu hoteti, ultum ire iniurias S., ultum ire, repletum ire Cu., neu gentem perditum iret L., alienas pecunias ereptum ire Plin., res Romanas armis scelestis raptum ire T., illusum ire pueritiae T., Arsacidarum fastigium ultum ire volens T.; v tej zvezi tudi inf. pr. pass. īrī, s katerim se tvori inf. fut. pass.: rescitum iri Ter., occisum iri Ci., leve visum iri N., relictum iri S.; s stopljenim m tudi npr. defensuiri, reddituiri.
    č) z inf.: it visere Ter., in Ephesum hinc ibit aurum arcessere Pl.
    d) s praep.: ire ad tonsorem Pl., ad cenam, ad forum Ter., ad Dionem eant inermes N., ire in colloquium ad aliquem L., ad solitum opus O., ad mortem Cu., ad urbes Ausonias Val. Fl., ad Graeciam Amm., in carcerem Pl., i in malam crucem Pl., ali in malam rem Ter. = da te zlodej! vrag te nesi! ire in exsilium Ci., in idem conclave Ci., in consilium Ci., in suffragium L.; drž.pr. (o glasovanju v kuriji, v senatu): in alicuius sententiam (pedibus) ire Ci., L. pritegniti komu, sprejeti mnenje ali nasvet koga, ire in eam partem, qua sentitis Plin. iun., itum in sententiam Rubelli Blandi T., itum est in voluntatem quorundam Amm. obveljalo je mnenje nekaterih, ire in alia omnia Ci. ali in aliena omnia Ci. ep. glasovati zoper, za nasprotno, nasvet zavreči; jur: in ius ire Pl., Ci., N. pred sodišče stopiti, pred sodnika priti, in ius ire ad aliquem Aur. na sodbo iti h komu, ire ad iudicem L., in forum Q.; ire sub furcam H., sub terram Suet. — Od kod? z adv.: unde is? Ter., eodem, unde ierat, se recepit N.; pren.: nesciebam, quorsum tu ires Ter. kam meriš (s tem); z abl.: portis V. pri vratih ven, sacris O. od darovanja, it tectis manus Val. Fl.; s praep.: a navibus, de imis sedibus, e consilio V. Kje? sl. večinoma kod? z abl. loci: viā L., quā viā itur Hennam Ci. koder se gre v Heno, ibam forte viā sacra H., eodem itinere ire L., ut eā (sc. via) elephantus … ire posset, quā … N.; s praep.: in via Ter., per Italiam L., per amnes O. Kako? z adv.: i prae Pl., modestius ire obviam Pl., obviam ire alicui N., ire celeriter Ci., L., tuto Ci., tardius S., retro Cu., cessim Iust.; z abl. modi: maximis itineribus L. v kar najbolj pospešenih pohodih, immissis habenis ire Val. Fl. jezditi; s predik. določilom: cui Achates it comes V. ki ga spremlja Ahat, praecipitem ire Iuv., Suet., mores ire coepisse praecipites L., propadati, L., errantem ire Q.; z abl. instrumenti: gradibus grandibus ire Pl., pedibus ire peš iti: Pl. ali po suhem iti: L., navibus ire V., Suet., ali puppibus ire O. (od)pluti, equo ire V., equis ire L. (od)jezditi (prim.: super equos ire Iust. jezditi), curru, plaustro ire L. voziti se, alis ire Val. Fl. po zraku leteti, leteti; cursu ire Val. Fl. podobno: in equis quattuor ire O. voziti se v četverovprežnem vozu, bigis it Turnus in albis V. se pelje, ire in reda Mart.; pesn. abs.: prosequitur surgens a puppi ventus euntes V. proč plujoče, odrivajoče, equites ibant tercentum V. je jezdilo proč, je odjezdilo, ventus adspirat (Iridi) eunti V. leteči.

    3. occ. (voj.)
    a) ire ad saga Ci. po vojni plašč iti = ire ad arma Caelius in Ci. ep., L., Vell., ali in arma Fl. (za) orožje zgrabiti, za orožje prijeti, na boj (vojno) pripravljati se, ire in ordines Cu., ali in aciem Q., T.
    b) ire ad (adversus, in, contra) aliquem iti nad koga, napasti ga, lotiti se ga, nasproti iti (stopiti) komu: infestis signis ad se ire C., veriti, ne ad se iretur L., ad hostes isse Q., ire contra hostem C., in hostem L., Cu., Stat., in hostes Val. Fl., in Euryalum V., in Iovis ire domum O. (o Gigantih), ire adversus hostem T.; tudi (o krajih, utrdbah): ire in Capitolium L., in turrim Iuv.; z adv.: obviam ire hostibus N., ire contra T.; pren. (v nevojaškem pomenu): dictis it contra dicta tyranni V., tu ne cede malis, sed contra audentior ito V.

    II. pren. (o stvareh)

    1. iti, hoditi, vzdigniti (vzdigovati) se, prodreti (prodirati), teči: qua sucus non it in artus Lucr., sanguis naribus ibat Lucr. je udarjala iz nosa, it naribus ater sanguis V., per artus it cruor V., per artus sudor iit V., it fumus in auras V., Euphrates ibat iam mollior undis V., Timavus it mare proruptum V. teče, da bi prodrl v morje, per caelum ibit (Phoebe = luna) V., tempestas it per campos V. razsaja, buči, Eurus … desinit ire Pr. veti (pren.: cum a Theodosii partibus in adversarios vehemens ventus iret Aug., telum it Lucr., iit (ali īt) hasta Tago per tempus utrumque V., quantum semel ire sagitta missa potest O., quamvis remige puppis eat O., duce te … it ratis? Val. Fl., it bello tessera signum V. gre okrog, kroži, circulus auri it per collum V. obdaja vrat; alvus non it Ca. telo je zapečeno; pesn.: ibat tripes grabatus Mart. je šla s teboj; (o rastlinah) pognati (poganjati), (vz)kliti: Ca.; o abstr.: iti, širiti se, razširiti (razširjati) se: it clamor ad aethera = (dat.) caelo V., fama it per urbes V., per oppida facti rumor it O., si non tanta quies iret V. ko bi ne nastopil (nastal), pugna it ad pedes L. začne (začenja) se bojevanje peš.

    2. preiti, preteči, (pre)miniti ([pre] minevati), (iz)giniti: dies it Pl., quotquot eunt dies H., it dies et redit Val. Fl., homo it Lucr., eunt anni O., sex mihi natales ierant O., sic eat quaecumque Romana lugebit hostem L. pogini.

    3. napredovati, od rok iti; izteči (iztekati) se: ut res ire coepit, haud scio, an id futurum sit Ci., de Attico optime it Ci. ep., saevae nutu Iunonis eunt res V., di … eodem cursu … res ire patiantur Cu., miror ista sic ire Sen. ph., omnia fatis Caesaris ire videt Lucan., ponerent odia in perniciem itura T.

    4. preiti v kaj, prehajati v kaj: sanguis it in sucos O., ire in corpus Q. v meso iti, (o)debeleti.

    5. it in saecula vest pride do poznih vekov: ibit in saecula fuisse principem, cui … Plin. iun.

    6.
    a) v kako stanje spraviti se ali priti, začeti kaj, spustiti (spuščati) se v kaj, zagnati se v kaj, vda(ja)ti se čemu, lotiti se česa, nameravati kaj: ire in matrimonium Pl. stopiti, cogit amor homines ire in lacrimas V. razjokati se, ierat in causam praeceps L. zagnal se je bil na vrat na nos v stvar, in subsidium (= dat.: subsidio) ire Ci., ire in poenas V., O., in scelus O., ire exemplis deorum O. primerjati se z bogovi, ire per leges O. vdati se zakonom, prevzeti jih, ire in crudelitatem O., in litem certaminis O., in rixam Q., ibatur in caedīs T., ire in exemplum T., ire in sudorem Fl. spotiti se; pomni: ire in duplum Ci. še enkrat tolikšno globo dati (plačati).
    b) ire per aliquid tako rekoč kaj prehoditi = kaj prebiti, doživeti: ire per laudes (slavna dejanja) tuorum O., ire per exempla cognata O. isto kazen trpeti kakor sorodniki, ire per disciplinas Q.

    7. v podkrepitev imp. ali fut.: ite agite Pl., i verbis virtutem illude superbis V., i sequere Italiam V., i nunc et iuvenis specie laetare tui Iuv., ibo et modulabor V.

    Opomba: Ker je glag. intranzitiven, se lahko v pass. rabi le brezos. (v 3. osebi sg.): itur, ibatur, eatur, eundum est. — Star. inf. pr. īrier (= īrī): Pl. Skrčene obl.: isti(s) = iisti(s), isse(m) = iisse(m) Ci. idr.; īt = iit V., O., Sil.
  • ephēbus -ī, m (gr. ἔφηβος) mladenič (poseb. grški) v starosti od 16 do 20 let. Ko so grški mladeniči dosegli 18. leto, so jih vpisali v občinsko knjigo in s tem razglasili za polnoletne. Od 18. do 20. leta so služili kot vojaki na meji, potem so bili sprejeti v imenik volivcev in tako postali pravi državljani: Varr. fr., Petr., Iuv., Stat., Suet., exire ex ephebis Pl., excedere ex ephebis Ter., e gregibus epheborum Ci., postquam ephebus est factus N., amans ephebus H.
  • épine [epin] féminin trn; trnov grm; bodica; (gorski) greben; pluriel, figuré težave, neprijeten položaj

    épine blanche glog
    épine dorsale hrbtenica
    épine noire trnuljica
    épine-vinette féminin česmin
    courber l'épine ponižati se
    s'égratigner avec une épine oprasniti se ob trnu
    s'enfoncer une épine dans le pied zadreti si trn v nogo
    être sur des épines biti kot na žerjavici, sedeti ko na trnih
    marcher sur des épines (figuré) biti v škripcih
    tirer, enlever une épine du pied (figuré) odstraniti težavo, zapreko s poti (à quelqu'un komu)
    il n'y a pas de roses sans épines (proverbe) ni rože brez trna
  • éponge [epɔ̃ž] féminin (morska) goba

    éponge artificielle, synthétique umetna goba
    éponge de caoutchouc goba iz kavčuka, gume
    éponge de toilette umivalna, toaletna goba
    pêcheur masculin d'éponges lovec na gobe
    serviette féminin éponge frotirka
    tissu masculin éponge frotirno blago
    avoir une éponge dans le gosier, boire comme une éponge (familier) piti ko goba
    passer une éponge mouillée sur le tableau obrisati tablo z mokro gobo
    presser l'éponge (figuré) ožeti (koga) kot limono, molsti (koga)
    passons l'éponge là-dessus pozabimo to!
    passer l'éponge sur quelque faute oprostiti, pozabili, ne več govoriti o neki napaki
  • ēpōtō (expōtō) -āre -pōtāvī -pōtātūrus, -pōtum (v klas. lat. le pt. pf. ēpōtus 3)

    1. izpiti, popiti: Cels., Q., Suet., Amm., epoto poculo mortuus est Ci., venenum epotum Ci., epotum poculum, medicamentum L., epota amphora Ph., epotare potionem Q., epotare amphoram Suet., naumachias epotaturus Sid.

    2. pesn. pren. (o stvareh) izsrkati, posrkati, pogoltniti, požreti: omnibus epotis humoribus Lucr., ubi terreno Lycus est epotus hiatu O. ko je Lika pogoltnilo žrelo, Tyron (purpuram) epotavere lucernae Mart., flumina epota Iuv., epoto Sarmata pactus equo Mart. konjevo kri.

    3. pesn. zapiti: argentum expotum Pl.
  • épousée [-ze] féminin nevesta, poročenka

    parée comme une épousée de village načičkana ko kmečka nevesta
  • equitō -āre -āvī -ātum (eques) jahati, jezditi: cum in nostro exercitu equitaret Ci. ko je služil za konjenika, in eculeis equitāre Ci., ter circum adstantem equitavit V., equitare, iaculari, cursu certare S., equitare in arundine longa H., cur non militarīs inter aequalīs equitat? H. se ne vadi v jahanju, exiguis equitare campis H., živeti po planjavah, neu sinas Medos equitare inultos H. da napadajo rimsko ozemlje; occ.: contra Alfenum equitare Ci., Afer ( = Hannibal) ut Italas ceu … Eurus per Siculas equitavit undas H.; o nekem Kentavru = dirjati, kopitati: O.; jahati (vulg.): Iuv. (VI, 311).

    2. trans. prejezditi, prejahati; v pass.: dum perfidum glacie flumen equitatur Fl., equitata summa culmina Taygeti Cl., equitata Bactra Sid.
  • Ērigonē -ēs, f (Ἠριγόνη) Erigona ,

    1. hči Atenca Ikara. Ko je žalovala za umrlim očetom, se je obesila; zato jo je po smrti njen ljubimec Bakh premestil na nebo kot ozvezdje (Virgo, Devica): V., O., Hyg., Col. Erigone se je imenovala tudi tragedija Kvinta Cicerona: Ci. ep. Od tod adj. Ērigonēïus 3 Erigonin: canis O. zvezda Canicula (Pasja zvezda), po mitu Ikarov psiček Maera.

    2. Klitajmnestrina hči: Hyg.

    3. = Astraea: M.
  • Erreichung, die, dosega; nach Erreichung des 65. Lebensjahres potem ko (človek) doseže 65 let starosti
  • erst šele; (zuerst) najprej; nur erst ... ko bi le ...; verstärkend: (kaj) šele (er ist geizig, und erst seine Frau skop je, kaj šele njegova žena); erst recht zdaj šele, zdaj zanalašč; erst einmal najprej, potem ko
  • Eryx -ycis, m (Ἕρυξ) Erik,

    1. gora na zahodni sicilski obali s prastarim Venerinim svetiščem in bogoslužjem. Ob zahodnem vznožju gore istoimensko mesto, porušeno v prvi punski vojni: N., V., L., O. idr. Gora se imenuje tudi Erycus mons Eriška gora: Ci., L. fr., T.

    2. heros eponymos tega kraja, sin Venere in argonavta Buta (Būtēs), znameniti rokoborec, ki ga je ubil Herakles, ko mu je hotel ugrabiti govedo iz Gerionove črede: V., O.

    3. eden Perzejevih nasprotnikov: O.

    4. ime nekega Indijca: Cu. (z acc. -ēn, nekateri pišejo Erix -icis) Od tod adj. Erycīnus 3 eriški, iz Erika: vertex V., litora V. sicilsko, concha Pr. Veneri posvečena eriška bisernica, na kateri je po svojem rojstvu splavala na Ciper, Venus Erycina Ci., L., Suet., tudi samo Erycina -ae, f Eriška: Erycina ridens H., Erycina … monte suo residens O.; subst. Erycīnī -ōrum, m Eričani, preb. eriškega mesta: Plin.
  • estomac [ɛstɔma] masculin želodec

    à l'estomac (figuré) z drznostjo
    crampes féminin pluriel d'estomac želodčni krči
    maladie féminin de l'estomac želodčna bolezen
    troubles masculin pluriel de l'estomac želodčne motnje
    ulcère masculin à l'estomac čir na želodcu
    avoir l'estomac creux, vide imeti prazen želodec
    avoir l'estomac dans les talons biti lačen ko volk
    avoir de l'estomac (figuré, familier) imeti pogum, biti predrzen
    avoir un estomac d'autruche imeti želodec kot noj, izvrsten želodec, vse prebaviti ali prenesti
    j'ai mal à l'estomac želodec me boli
    manquer d'estomac (figuré) biti brez poguma, péjoratif biti šlevast
    ouvrir l'estomac (figuré) zlačniti
    se remplir l'estomac napolniti, nabasati si želodec
  • ešofírati se to get excited

    on se ešofira, brž ko to omenite he flares up as soon as you mention it
  • età f

    1. starost, leta:
    all'età di vent'anni pri dvajsetih letih, ko mu je bilo dvajset let
    di piccola età rosno mlad
    la prima, tenera età otroštvo
    la verde età puberteta, mladostna leta
    essere in età da marito biti godna za možitev
    la mezza età srednja leta
    l'età matura zrelost
    uomo di una certa età človek v letih
    avere l'età della ragione biti miselno zrel

    2. leta (primerna za neko opravilo):
    limite di età starostna meja, čas za upokojitev
    per raggiunti limiti d'età zaradi dopolnjenih let (za upokojitev)
    minore età mladoletnost
    maggiore età polnoletnost

    3. doba, obdobje, čas, vek:
    età della pietra, del bronzo kamena, bronasta doba
    l'età di Augusto Avgustova doba
    l'età di mezzo srednji vek
    la nostra età naša generacija
    la terza età tretje življenjsko obdobje, starost
    essere in età militare biti goden za vojsko
    persona di bell'età čil človek
  • Euadnē in Euhadnē -ēs, f (Εὐάδνη) Evadna,

    1. Ifidova hči, žena Kapaneja, v čigar gorečo grmado se je vrgla, ko so ga sežigali: V., O., Pr., Hyg., Mart.

    2. Nimfa, Azopova hči: O.
  • euxīnus 3 (gr. εὔξεινος) gostoljuben, ime Črnega morja, ki se je prej imenovalo Pontus Axenus (Ἄξε[ι]νος πόντος) = Negostoljubno morje, ko pa so Miletčani ustanovili na njegovih obalah mnogo naselbin, je dobilo ime εὔξεινος: Amm., in Euxino ponto Ci. na Črnem morju, Euxinus Pontus O. ali Pontus Euxinus Plin., abs. Euxīnus -ī, m (sc. Pontus) O.; tudi: mare Euxinum, aequor O. in met.: aquae, undae, fretum, litus, vada O.
  • ēvādō -ere -vāsī -vāsūrus

    I. intr.

    1. iti iz česa, priti (prihajati) iz česa: supra castra cum turmalibus suis evasit L. je odjezdil, Eurytus evadit Sil. gre naprej. Od kod? s samim abl. (redko): evadere oppido S., silvā opacā, undis V., puteo Ph., patriis tectis Val. Fl.; večinoma z ex: ex aqua Pl., ex alvo Varr. (o čebelah), ex balneis Ci., cum ex … corpore evasisset animus Ci. ko se je duša od … telesa ločila, ko je … telo zapustila. Kod?: per quas (angustias) spiritus evadit Cels. Kam? z in in acc.: ex illis sedibus in haec loca Ci., in terram L., Cu. na suho stopiti, in mare evadit (flumen) Cu. se izteka; tudi splezati, (po)vzpeti se: adverso colle evadunt S. planejo naravnost na hrib, in iugum, in muros evadere L., per praeruptum … saxum in Capitolium evadit L., evadere ad summi fastigia culminis, ad auras superas V., super capita hostium Cu., in cacumen Cu., in cacumina Q., ad culmina Sil., ad adversum villae parietem Suet., ad summitates collium Amm.; abs.: equi inter virgulta evasere S.

    2. „srečno priti iz česa“, uiti, uteči, ubežati, bežeč se rešiti: abiit, excessit, evasit, erupit Ci., evasti (gl. opombo): credo, … cavebis H., evadere pet tela L., retro Cu. nazaj bežeč uiti, evadere hoc furto (s tem ugrabljenim blagom) Val. Fl., evadere rate Q., nando Suet., per aciem Polyphemi Iuv., quasi evaserat Fl., data evadendi copia Amm. Od kod? z abl.: periculo L., tanti periculi, quo evaserat Cu.; pogosteje in bolje s praep. z abl.: evadere ex insidiis Ci., e periculo Ci., ab iudicibus Ci., ex fuga (= bežeč) C., e manibus hostium L.; (redko) z dat.: evadere pugnae V.; pesn.: evasit ante oculos et ora parentum V. pribežal je pred obličje staršev.

    3. pren.
    a) kam priti, kam dospeti: ad coniecturam Pl., ne in infinitum quaestio evadat Q., da ne zaide v …
    b) iziti (se), izteči (iztekati) (se), obnesti se, konč(ev)ati se s čim: nescio, quo (kam = kako) haec evasura sint Ci., cum, quorsum (kako) evaderent, timeret N., pestilentia in morbos evadit L., hucine … beneficia tua evasere, ut … ? S. do tega so prišle tvoje dobrote … ? occ. (o osebah) α) kam hoteti = meriti na kaj, namerjati kaj: timeo, quorsum evades Ter. plašno pričakujem, kam meriš s svojo pripovedjo. β) z dvojnim nom. biti kaj, postati kaj, razviti se v kaj: evaserat perfectus Epicureus Ci., quos iudicabat non posse oratores evadere Ci., iuvenis (Servius) evasit verae indolis regiae L., ut plebicola … omnisque aurae popularis captator evaderet pro truci saevoque insectatore plebis L., ex infami ganeone maximus philosophus evasit Val. Max., ex defensore senatoriae causae repente patronus plebis evasit Iust.; tudi o stvareh: si quando aliquod somnium verum evaserit Ci. če so se … izšle (uresničile), vereor, ne haec quoque laetitia … vana evadat L. —

    II. trans.

    1. pot (notranji obj.) docela prehoditi, preiti: omnemque videbar evasisse viam V., lapis evasit totum spatium V. je premeril; occ.
    a) kaj preiti = iti čez kaj, priti čez kaj, skozi kaj, mimo česa, prekoračiti kaj, prestopiti kaj: vadum O., ripam V., media castra L., limen, vestibulum Col., amnem T.; pren.: vitam Ap. umreti.
    b) na kaj plezati, splezati, zlesti, povzpeti se: gradūs altos V., celsos gradus Sil., ardua L. na vrh splezati; pren.: supina evadere Q.

    2. (podobno kot effugere) uiti, uteči, ubežati, (iz)ogniti se (čemu): Val. Fl., Sil., Suet. idr., angustias L., hostes atque locos V., pestem belli V., nostras manus V., da flammam evadere classi V. daj, da ladjevje uteče plamenu, evadere loca mortis O., Libitinam Iuv., Caesares Plin. iun.; pren.: evadere aegritudinem Luc. fr., casus omnes V., gravem casum T., omnia vitae incommoda Sen. ph., necem Ph., mortem Ap., sermones malignorum Plin. iun., patrum sententias T.

    Opomba: Sinkop. pf. act. ēvāstī (ēvāsistī): H., Sil.