Franja

Aequimaelium (Aequimēlium) -iī, n Ekvimelij, kraj na zahodnem pobočju Kapitola (tam je baje stala hiša Sp. Melija): Varr., Ci., L. idr.

aequimanus 3 (aequus in manus) enakoročen = z obema rokama enako spreten: Aus., Isid.; pren. enako spreten: Symm.

Aequimēlium, gl. Aequimaelium.

aequinoctiālis -e (aequinoctium) enakonočen, ob enakonočju: Plin., circulus Varr., caeli furor Cat. vihra ob enakonočju, aestus (plima) Sen. ph.

aequinoctium -iī, n (aequus in nox) enakonočje, ekvinokcij: quod dies aequus fit ac nox, aequinoctium dictum Varr., aequinoctium exspectare Ci. ep., dies aequinoctii C., aequ. vernum L., Mel., autumnale L., Mel.

aequipăr..., gl. aequiper...

aequipār -paris (aequē in pār) popolnoma enak: Ap., Aus., Sid.

aequipedus 3 (aequus in pēs) enakonog: trigon Ap. enakokraki.

aequiperābilis 3 (aequiperāre) primerljiv, prispodoben; z dat.: Pl., Ap., Prud.; cum aliqua re Pl.

aequiperantia -ae, f (aequiperāre) enačenje, izenačenje: Tert.

aequiperātiō -ōnis, f (aequiperāre) enačenje, primerjanje: Gell.; met. enaka sila: Gell.

aequiperātīvus 3 (aequiperāre) izenačujoč: Prisc.

aequiperō (aequiparō) -āre -āvi -ātum (aequus in parāre)

1. enačiti, izenačiti (izenačevati): talionem ad amussim Gell., alimentum ceteris Pall.; večinoma pren. enačiti koga ali kaj, vzporediti (vzporejati) koga s čim, primerjati koga s čim; z dat.: Iovis Solisque equis aequiperatum dictatorem in religionem etiam trahebant L., mari tranquillo, quod ventis concitaretur, aequiperando multitudinem Aetolorum L.; z ad: suas virtutes ad tuas Pl.

2. enačiti se s kom ali s čim, vzporediti (vzporejati) se s kom ali s čim, doseči (dosegati) koga ali kaj, enak biti komu ali čemu, kos biti komu ali čemu; abs.: nemo est, qui factis aequiperare (sc. mihi ali me) queat Enn. ap. Ci.; z dat.: mis concordibus Enn., Iovi Pac. ap. Gell., divûm potestatibus Ap.; nav. z acc.: ut nemo sociorum me aequiperare posset L., ingenio mores aequiperante places O.; z acc. in abl. limitationis: ut (portus) ipsam urbem dignitate aequipararet N., ut nemo eum labore corporisque viribus posset aequiperare N., nec calamis solum aequiperas, sed voce magistrum V.

aequipollēns -entis (aeque in pollēre) enakoveljaven: Ap.

aequipondium -iī, n (aequus in pondus) protiutež na tehtnici: Vitr.; pren. sončni obrat, kres: Aug.

aequisonantia -ae, f in aequisonātiō -ōnis, f (aequus in sonāre) enakozvočje: Boet.

aequisonus 3 (aequus in sonāre) enakozvočen: Boet.

aequitās -ātis, f (aequus) enakost,

I. (redko v pravem pomenu)

1. ravnost, ravnina: loci Auct. b. Hisp.

2. enakomernost, somerje, somernost: membrorum Suet., portionum Sen. ph. ravnotežje.

— II. pren.

1. (v zvezi z gen. animi ali brez njega) enakodušje (enakodušnost), ravnodušje (ravnodušnost), brezstrastnost, mirnost, potrpežljivost, skromnost, mlačnost, malomarnost: novi ... moderationem animi tui et aequitatem Ci., animi aequitate plebem continere C., haec meam animi aequitatem indicent N. zadovoljnost z malim, aequitate orationis commotus est Ci., litterae plenissimae humanitatis et aequitatis Ci., quo quidem in spectaculo mira populi Romani aequitas erat Ci., aequitas deûm erga bona malaque documenta T.

2. enakost pred zakonom, enakopravnost, pravičnost, nepristranost: Val. Max., Suet., labefactant ... aequitatem, quae tollitur omnis, si habere suum cuique non licet Ci., aequitate aeque rem publ. curabant S., summa aequitate res constituit N., aequ. condicionum C., belli Ci.; pooseb. kot boginja Pravičnost: Arn.

3. occ. pravšnje postopanje (naspr. strogo pravo, črka zakona): Don., Icti., multa pro aequitate (kakor je prav) contra ius dicere Ci., a verbis recedere et aequitate uti Ci., in omni iure civili aequitatem reliquerunt, verba ipsa tenuerunt Ci., in legibus interpretandis et aequitate (kar je prav) explicandā Ci., servare aequitatem, quae est iustitiae maxime propria Ci., aequitate iustitiaque gaudebunt Ci., iustitia et aequitas et innocentia N., aequitates Vulg. vse, kar je pravšnje.

aequiter, adv. (aequus) star. = aequē: Pl. ap. Prisc., Acc. et L. Andr. et Pac. ap. Non.

aequiternus 3 (aequus) enako večen, enako dolgo trajajoč: Sid.