-
χύτρα, ἡ (χέω) ion. lonec, pisker, vrč.
-
χυτρίς, ίδος, ἡ ion. (demin. od χύτρα) lonček, piskrc.
-
χώνη, ἡ (χέω) topilnik; lijak.
-
χώρα, ἡ, ion. χώρη [Et. prv. pom. prazen prostor, sor. χωρίς ločen, χωρίζω, χῆτος, χῆρος] 1. prostor (med dvema predmetoma), vmesni prostor οὐδέ τι πολλὴ χώρη μεσσηγύς. 2. a) dežela, okraj, pokrajina ἅστινας ἵκεο χώρας ἀνθρώπων; domovina, ἐπὶ χώρας εἰμί sem doma; zemljišče, posestvo, polje δίδωμι; b) (oppos. πόλις) dežela, posestvo na kmetih ὁ ἐκ τῆς χώρας σῖτος, κατὰ τὴν χώραν ἐργάζομαι. 3. a) (odkazano) mesto, prostor, stojišče (posebno v bojni vrsti), ἐνὶ χώρῃ τίθημι postavim na svoje mesto, καθίσταμαι εἰς χώραν τινός stopim na mesto koga, κατὰ χώραν ἄπειμι grem na odkazano mesto, χώραν λαμβάνω dobim prostor, uredim se, γίγνομαι ἐν τῇ χώρᾳ (na odkazano mesto v bojni vrsti), πίπτω, ἀποθνῄσκω ἐν χώρᾳ v boju, χώραν λείπω; ἐῶ κατὰ χώραν ne vznemirjam, μένω κατὰ χώραν ostanem miren (nepoškodovan, v veljavi); b) prostor v človeški družbi, dostojanstvo, veljava, ugled, ἐν μισθοφόρου χώρᾳ εἰμί sem najemnik, ἐν ἀνδραπόδων χώρᾳ εἰμί sem (kot suženj) brez moči in ugleda, ἐν οὐδεμιᾷ χώρᾳ brez moči in brez ugleda, ἐν ἀτίμῳ χώρᾳ ἄγω malo cenim, preziram.
-
χῶσις, εως, ἡ (χόω) 1. nasipanje, nasip. 2. zagraja, zajez λιμένων.
-
ψακάς, ion. ψεκάς, άδος, ἡ (ψάω) zrnce, kapljica, kaplja, droben dež, pršica; ψοίνισσα kri.
-
ψάλτρια, ἡ citrarica, plesalka.
-
ψάμαθος, ἡ ep. poet. = ψάμμος.
-
ψάμμη, ἡ = ψάμμος.
-
ψάμμος, ἡ [Et. iz ψάφμος; kor. bhsa-, streti, zmanem; lat. sabulum iz psaf-lom, bhsabhlom; ψῆφος, dor. ψᾶφος; sor. ψάμαθος, ψάω, ψώχω, ψῆγμα] pesek, prah, prhka zemlja, obrežje, prod, peščina, sipina.
-
ψεκάς, άδος, ἡ ion. = ψακάς kaplja.
-
ψευδ-ενέδρα, ἡ namišljena (navidezna) zaseda.
-
ψευδολογία, ἡ (ψευδο-λόγος) pripovedovanje zlaganih stvari, lažnive besede, laganje.
-
ψευδό-μαντις, εως, ὁ, ἡ ion. poet. lažniv (kriv) prorok.
-
ψευδομαρτυρία, ἡ nav. pl. krivo pričevanje NT.
-
ψευδο-πάρθενος, ἡ ion. lažidevica, samo po imenu devica.
-
ψεύδω [Et. strslov. spytьnъ, brezuspešen, zastonj; frizinški sp.: v spitnih rotah = v krivih prisegah. – Obl. fut. ψεύσω, aor. ἔψευσα, pass. pf. ἔψευσμαι, aor. ἐψεύσθην, fut. ψευσθήσομαι, fut. 3 ἐψεύσομαι, med. fut. ψεύσομαι, aor. ἐψευσάμην]. I. act. 1. postavim kaj na laž, (po)kažem, da je kaj laž ἡ ἐπίνοια τὴν γνώμην, οὐδὲν σῆμα ψεύδοντες nobeden njihov znak ni varal. 2. a) varam, pokazim, uničim ἐλπίδας; b) goljufam, zapeljem, (pre)slepim τινά, τινά τινος (τι) koga v čem. II. pass. nalaže (prevara, preslepi) me kdo, (z)motim se, sem prevaran, τῆς γνώμης ali τῇ γνώμῃ v mnenju, περί τινος, ἔν τινι, τί v čem, διὰ τὸ ἐψεῦσθαι ἑαυτῶν ker samega sebe ne poznajo, ἡ τρίτη τῶν ὁδῶν μάλιστα ἔψευσται je popolnoma (najbolj) napačna, ἡ ψευσθεῖσα ὑπόσχεσις obljuba, ki se ne drži. III. med. 1. intr. lažem se, govorim neresnico, varam, nezvesto ravnam, τινί, πρός, εἴς τινα, κατά τινος proti komu, τί, περί τινος v čem. 2. trans. a) izmislim γάμους, ἀφανῆ περί τινος; b) nalažem koga, (pre)varam δόξαν, goljufam, τινά τι koga v čem, χρήματα glede denarja; pos. kršim, prelomim ὅρκια, συνθήκας, ὑπόσχεσιν; οὐκ ἐψεύσαντο τὰς ἀπειλάς uresničili so grožnje.
-
ψήκτρα, ἡ (ψήχω) poet. konjsko česalo, čohalo.
-
ψῆττα, ἡ neka vrsta širokih tenkih rib, kambala.
-
ψηφίς, ῖδος, ἡ ep. kamenček.