Franja

Zadetki iskanja

  • ī-gnāvus 3, adv. īgnāvē in īgnāviter (in1 + gnāvus)

    1. len, leniv, nemaren, nedelaven, medel, šibek, slaboten, brez moči (krepkosti), neučinkovit: ignavae fame (apes) V., ign. fuci, ign. pecus V., gravitas V. ali globus Plin. nepremična, bubo O., preces O., ignavo stupuerunt verba palato O. nemim, onemelim O., anni, otia O., lux Iuv. dan brezdelja, senectus Ci. medla, slabotna, partes Plin. brez moči, brez duha, cornicula Plin. nekoristni, brez koristi, odi homines ignavā operā Pac. fr. brezkoristnega —, brezkrušnega dela, repetitio ign. Gell. nepomembno, quaeque gustu ignava sunt Aus. pusto, neužitno; v komp. in superl.: te sene senum omnium neminem esse ignaviorem Pl., homo ignavior Ci., ille ignavissimus Pl. malopridnež —, lopov stare mere, sucus … multum opio ignavior Plin. precej manj učinkovit, ignavissimus poëta Gell. dokaj slab; z ad: ab ignavissimo ad opera ac muniendum hoste L., haud ignavus ad ministeria belli iuvenis T.; z objektnim gen.: legiones operum et laboris ignavae T.; z inf.: ignavum rediturae parcere vitae Lucan.; metaf.: nemora evertit multos ignava per annos V. nerodovitne; adv. = medlo, brez moči, z odporom: cur tam ignaviter hoc praesertim tempore quaeris? Luc. ap. Non., an ego, cum omnes caleant, ignaviter aliquid faciam? Hirt. in Ci. ep., ignave dicere multa H., ignave multa fatetur H.; v komp.: summas carpere ignavius herbas V.

    2. bojazljiv, strahopeten, malosrčen, kot subst. m bojazljivec, strahopetec, strahopetnež: ignavus miles ac timidus Ci., ignavissumi homines … omnia ea sociis adimere, quae fortissumi viri victores hostibus reliquerant S., strenuus aut ignavus miles L., ignavissimus ac fugacissimus hostis L., Galliae ignavum conferunt stipendium Vell. v lenobi in bojazljivosti; z abl. loci: ut quisquis ignavus animo T.; z adversum, inter ali in z acc.: canis ignavus adversum lupos H., feroces inter socios, ignavi inter hostes L., ferox in suos, ignavus in hostes Amm.; subst.: fortis ignavus, audax timidus Ci., in bello poena ignavis ab imperatoribus constituitur Ci., cedentibus ignavis et imbecillis Ci., in victoria vel ignavis gloriari licet S., non timido, non ignavo tum cessare licuit Cu.; adv.: ne quid timide, ne quid ignave … faciamus Ci.

    3. act. = ki povzroča lenobo (mlahavost), ki slabi: frigus, aestūs O., letum O. (po drugih = neslavna), dolor Plin.; od tod tudi: genus interrogationis Ci., ratio Ci., sklep, ki vodi k nedelavnosti; pesn.: hiems ignava colono V. ki prinaša mir (ali pa = ki se v miru preživi, brezdelna) V.
  • īgnio -īre -īvī (iī) -ītum (īgnis) razbeliti, razžariti (razžarjati), užariti, zažgati: Cypr., Aug., Iul. Val., Th. Prisc., his membra pergunt urere, ut igniverint Prud., ferrum ignitum Plin. Val., pelles sole ignitae Cael. Od tod adj. pt. pf. īgnītus 3 ognjen, ognjevit, žareč: liquor Ci. ap. Serv., aether Ap., lapides M., sidus Vop., vinum naturā ignitius Gell. močnejše, draconis effigies ignitissima Iul. Val.; metaf.: ingenium, iuvenum chorus Prud., dens Sid., verbi ignitavis Paulinus ap. Aug.
  • īgnis -is, abl. -e in -ī, m

    I.

    1. ogenj: ignis aeternus, sempiternus (sc. Vestae) Ci., ab igne ignem capere Ci. luč ob luči prižgati, ignem ex lignis viridibus fieri iussit Ci., nulla materia nisi admoto igni ignem concipere potest Ci., lapidum conflictu atque tritu elici ignem videmus Ci., subditis ignibus aquae fervescunt Ci., cum templum illud arderet, in medios se iniecit ignes Ci., in Phalaridis tauro succensis ignibus torreri Ci., ignes, qui ex Aetnae vertice erumpunt Ci., hisce animus datus est ex illis sempiternis ignibus, quae sidera et stellas vocatis Ci., celeriter ignem comprehendere C., operibus ignem inferre C., ignibus significatione facta C., fumo atque ignibus significabatur C., ignem accendere V., turdos versare in igne H. ob ognju, na ognjišču, ignis aëre purior O., dare aliquid ignibus Pr. ali igni Val. Fl. zažgati kaj, dare alimenta igni Cu., vivus ignis Vell. = živo oglje, (žerjavica), e cavernis maris ignis eruptio Sen. ph., malleoli ignesque Auct. b. Alx. goreče puščice, aquā et igni (aquā ignique, igni atque aquā) alicui interdicere, gl. inter-dīcō; preg. = ognjena izkušnja, izkušnja v ognju: igni probatus Ci. v ognju preizkušen (kakor zlato), amicitia igni perspecta Ci. ki je prebilo izkušnjo v ognju; meton. = zvezda: velut inter ignes luna minores H.

    2. occ.
    a) ogenj = požar: deorum templis ignīs inferre Ci. svetišče zažgati, iam … clarior ignis auditur V. prasketanje (prskanje) ognja, — plamena, pluribus simul locis … ignes coorti sunt L., idem annus gravi igni urbem affecit T., igni ferroque, ferro ignique, ferro atque igni, ferro igni, gl. ferrum.
    b) živ ogorek, goreča bakla, goreče poleno: eorum ignīs e manibus extorsi Ci., ignis in aquam coniectus continuo restinguitur Ci., ignibus armata ingens multitudo L.
    c) mučilni ogenj: cum ignes … ceterique cruciatus admovebantur Ci., instrumenta necis ferrumque ignesque parantur O.
    č) grmadni ogenj (plamen), goreča grmada: in ignem ponere Ter., aliquem igni cremare, necare, interficere C., nigri ignes H. ali ignes supremi O. pogrebni ogenj, alienis ignibus ardent O.
    d) stražni ogenj: Pompeius … ignes fieri prohibuit C., magnum numerum ignium facere N., Thessali (= Mirmidonov) ignes H., ignibus exstinctis L.
    e) blisk, (izpodnebna) strela: Diespiter igni corusco nubila dividens H., fulsere ignes et conscius aether V., ignes rutili, trisulci, nubibus elisi O., saevi O. (o eni streli).

    II. metaf. ogenj =

    1.
    a) blesk, iskrost, sijaj(nost), npr. oči: ignis oculorum Ci., oculi igne micantes O. iskre; zvezd: iam clarus occultum Andromedae pater florentes igne smaragdi Stat., ostendit ignem H. svetlobo, lunae curvati ignes H. ognjeni (svetli) lunin krajec (srp); draguljev: Mart.; kovin: Cl.
    b) rdečica lic: cum eo igne, qui est ob os offusus Ci., igne genas et sanguine torquens Stat.; od tod sacer ignis divji ogenj, hudo vnetje človeškega in živalskega telesa z rakastimi uljesi: Cels., Col., contractos artus sacer ignis edebat V.

    2. (o pogubnih osebah in stvareh) ogenj, plamen, požar: ne parvus hic ignis (= Hannibal) incendium ingens exsuscitet L., et Syphacem et Carthaginiensis, nisi orientem illum ignem oppresissent, ingenti mox incendio arsuros L. ali: quem ille obrutum ignem reliquerit, … eum se exstincturum L. (o vojni).

    3. ogenj duha: quidam divinus ignis ingenii et mentis Ci. fr., huic ordini ignem novum subici non sivistis Ci. nov povod (vzrok) sovraštva, ebrietas ignis in igne fuit O. = „je ogenj z oljem gasila“.

    4. ogenj navdušenja, navdušenost, vnetost: aetherios animo conceperat ignes O., laurigeri ignes Stat.

    5. ogenj (plamen, žar) ljubezni, ljubezen: (Dido) caeco carpitur igni V., miseram tuis dicens ignibus uri H., non erubescendis adurit ignibus (Venus) H., arguens, quam lentis penitus macerer ignibus H., tectus magis aestuat ignis O., littera celatos arcana fatebitur ignes O., castissimi ignes Porciae Val. Max., ign. secundus Prud. ljubezen, zakon; meton. ljubljena oseba, ljubljenec, ljubljenka, ljubimec, ljubimka, ljubica: meus ignis, Amyntas V., si non pulchrior ignis (= Helena) accendit obsessam Ilion H., meus ignis abest O., dum tuus ignis eram O. —

    III. sinekdoha toplota, gorkota, vročina, žar: ignes solis, Phoebei, siderei, diurni, aeris O., aestivi Pr. vroči dnevi.
  • īgnōminiōsus 3 (īgnōminia)

    1. sramoten, sramotilen: dominatio Ci., dicta H., fuga L., filia Dig., ignominiosissimum caput Tert.; redek adv. (v pozni lat.) īgnōminiōsē sramotno: pugnare Eutr., ignominiosius tractari Arn.

    2. osramočen, s sramoto ožigosan (poseb. od cenzorja): exsuleras, ignominiosus Q.; kot subst. m: Quaeritur, an ignominiosus sit, aut an agere ignominioso liceat? Q., nec concilium inire ignominioso fas T.
  • īgnōrātiō -ōnis, f (īgnōrāre)

    1. nevednost, neznanje, nepozna(va)nje; abs.: ut ignoratione tua … abuterer Ci., ignoratione bellum susceptum esse Ci.; s subjektnim gen.: propter humilitatem … in hominum ignoratione versari Ci., ignoratio et inscitia improbe dicentium Gell.; z objektnim gen.: ign. sui, iuris, veritatis, virtutis, stirpis et generis, causarum, futurorum Ci., numquam antea visi regis Cu. nepoznavanje … kralja (po obrazu), facti Dig.; v pl.: ignorationes eorum Vulg.; z de: eius (subjektni gen.) ignoratio de aliquo purgatio debet videri Ci.

    2. nezavednost, od tod neprostovoljnost: cadunt etiam in ignorationem … perturbationes animi Ci.
  • īgnōrō -āre -āvī -ātum (iz īgnārus; prim. gr. γνώριμος (po)znan) ne vedeti, ne znati, ne poznati, nevešč biti čemu, v čem, tudi (toda redk.) ne hoteti poznati —, zatajiti (zatajevati) koga, litota: non ali minime ignorare dobro vedeti, — poznati; abs.: Pl., Q., an vero, iudices, vos soli ignoratis … ? Ci., ignorantes facere aliquid Sen. ph.; subst. pt. pr. īgnōrantēs -ium, m nevedneži (naspr. scientes): Lact. Skladi:

    1. z acc.
    a) rei: ius ignorare neque tenere Pl., is causam ignorat, se ipsum probe novit Ci., minime ignoras consuetudinem dicendi meam Ci., Aegyptiorum morem quis ignorat? Ci., eventūs belli non ignorans C. dobro vedoč, kako je vojna sreča nestanovitna, id vos ignorare nolui N. tega vam nisem hotel prikrivati, ignorare alicuius faciem S. ne poznati koga po obrazu, ne prepoznati ga; v pass.: res praetoribus erat nota solis, ignorabatur a ceteris Ci., ignoraretur forsitan ista fides O.
    b) personae: Kom., N., Iust. idr. me ignoras Ter. ne poznaš me (= mojega značaja) še, ign. talem imperatorem Ci., et rem agnoscit neque hominem ignorat Ci. in tudi … dobro pozna, ign. mulierem L., deum Lact. o bogu nič vedeti; v pass.: quia egens relictast misera, ignoratur pater Ter. nočejo očeta poznati.

    2. (redko) z de: ignorat etiam de filio Ci. ep. tudi o sinu nič ne ve.

    3. (redko) z inf.: sunt enim ignorantis, cum de aeternitate animorum dicatur, de mente dici Ci., descriptas servare vices operumque colores, cur ego, si nequeo ignoroque, poëta salutor? H., laetitiae causas ignorat dicere miles Cl.

    4. z ACI: Q., quis ignorabat Pompeium fecisse foedus … ? Ci., quis ignorat eam urbem fuisse signis refertissimam Ci., Iove tonante cum populo agi non fas esse quis ignorat? Ci.; v pass. z NCI: ignorabatur esse Chremes Don.

    5. z odvisnim vprašalnim stavkom: Q., cum id quam vere fiat, ignores Ci., non ignorans, quanta ex dissensionibus incommoda oriri consuessent C., minus equidem mirarer ignorasse te, quam gravis … esset populus Rom. L., nec tamen ignorat, quid distent aera lupinis H., si ignoramus, quid sit virtus Sen. ph.

    6. quis ignorat s quin (redko): quis ignorat, … quin tria Graecorum genera sint vere? Ci., quis ignorat, quin id longe sit honestissimum Q. — Od tod

    1. adj. pt. pr. īgnōranter nevede: Eccl., Vulg.

    2. adj. pt. pf. īgnōrātus 3
    a) ne(po)znan: cuius (Archimedis) ego quaestor ignoratum ab Syracusanis … indagavi sepulcrum Ci., ign. ars H. nepoznanje umetnosti.
    b) nespoznan: ignoratus evasit T.
    c) neopažen: ignoratus Romanos aggreditur S.
    č) nezaveden, neprostovoljen: etiam ea, quae fiunt, partim sunt ignorata, partim voluntaria Ci.
  • ī-gnōscō -ere -gnōvī -gnōtum (in 2 + gnōscō = nōscō) pravzaprav = uvide(va)ti, od tod odpustiti (odpuščati), spregledati, spregledovati, oprostiti (oproščati), prizanesti (prizanašati), ne zameriti; abs.: Ter., ignoscite, iudices Ci., delicti veniam peto, ut ignoscatur, oro Ci., ignoscendi ratio Ci. odpuščanje, acceptā iniuriā ignoscere quam persequi malebant S., omnes ignoscunt: nemo succurrit Sen. ph., quotiens ignoscimus Q.; z dat. personae: Corn., Ter., Suet. idr. Cleomeni, inimicis Ci., orat, ut sibi ignosceret C., tibi ignosco N., ignoscite matri O., ne discamus nobis ignoscere Vell.; z dat. rei: Pl., eorum silentio Ci., numquam cuiusquam delicto Ci., haesitationi meae Ci., Cethegi adulescentiae S., vitiis H.; z notranjim (v klas. prozi le pronominalnim) obj.: ut eis delicta ignoscas Pl., equidem istuc factum ignoscam Ter., hoc ignoscant di immortales et populo Rom. et huic ordini Ci., omnia sibi ign. Vell.; v pass.: ignota peccata Auct. b. Afr.; poseb. v gerundivu: ignoscenda dementia V. odpustljiva, tako tudi: ignoscenda ea (culpa) Ter. ali causa Gell.; s kondicionalnim stavkom: mihi ignoscite, si appello talem virum saepius Ci., ignosce, si eius viri auctoritati rex cessit Ci.; s kavzalnim stavkom: velim mihi ignoscas, quod ad te scribo tam multa toties Ci. ep., quod non fecisti, ignosco Ci. — Od tod adj. pt. pr. īgnōscēns -entis, (rad) odpuščajoč, spravljiv, pomirljiv: animus … ignoscentior Ter.; adv. īgnōscenter spravljivo: Don.

    Opomba: Pt. fut. (pravilno) īgnōtūrus: Ca., Ca. fr. in Ci. ap. Prisc. (nepravilno) īgnōscitūrus: Piso ap. Prisc., Ambr.
  • igralsk|i (-a, -o)

    1. umetniški: darstellerisch; schauspielerisch
    igralski poklic der Schauspielerberuf
    igralski naraščaj Nachwuchsschauspieler množina
    amaterska igralska skupina die Laienspielgruppe
    igralska umetnost die Schauspielkunst

    2. hazarderski: Spiel-
    igralska strast die Spielleidenschaft, huda: der Spielteufel (obseden od igralske strasti vom Spielteufel besessen)
  • igráti (-ám)

    A) imperf.

    1. (igrati dramski tekst) recitare, interpretare:
    igrati Hamleta recitare la parte di Amleto

    2. muz. suonare:
    igrati Chopinove nokturne suonare i notturni di Chopin
    igrati violino suonare il violino
    igrati po notah, po posluhu, po spominu suonare secondo le note, a orecchio, a memoria

    3. šport. giocare:
    igrati košarko, nogomet, odbojko giocare a pallacanestro, al pallone, a pallavolo
    igrati doma, v gosteh giocare in casa, fuori casa

    4. igre giocare:
    igrati domino, karte, šah giocare a domino, a carte, agli scacchi
    igrati za denar giocare a soldi
    igrati športno stavo giocare al totocalcio
    igrati na loteriji giocare alla lotteria

    5. pren. (pretvarjati se, hliniti) fingere, simulare

    6. pren. tremolare (muscoli, vene)

    7. pren. tremolare, trepidare:
    v njenem glasu je igrala ganjenost la sua voce trepidava di commozione
    svetloba igra na stropu la luce tremola sul soffitto
    FRAZEOLOŠKA/TERMINOLOŠKA RABA:
    v kinu igra dober film al cinema danno un buon film
    pog. pren. srce mu igra od veselja il cuore gli scoppia dalla gioia
    pog. pren. ne igrati nobene vloge non avere alcuna importanza
    pren. igrati komedijo recitare la commedia
    pren. igrati prvo violino avere un ruolo decisivo
    pren. igrati na dve karti fare il doppio gioco
    pren. igrati na vse ali nič rischiare tutto per tutto
    pren. igrati z odprtimi kartami giocare a carte scoperte
    igrati na borzi giocare in borsa

    B) igráti se (-am se) imperf. refl.

    1. giocare:
    igrati se slepe miši, skrivalnice giocare a mosca cieca, a rimpiattino, a nascondino

    2. giocherellare, trastullarsi

    3. pren. giocare, gingillarsi, spassarsi; scherzare:
    igrati se s kom giocare con qcn., prendersi gioco di qcn.
    igrati se z ognjem, s smrtjo scherzare col fuoco, con la morte
    dolgo igrati se z neko mislijo covare a lungo un pensiero
  • igrati se povratni glagol
    1. (za zabavo) ▸ játszik
    igrati se skrivalnice ▸ bújócskát játszik, kontrastivno zanimivo bújócskázik
    igrati se z vrstniki ▸ kortársakkal játszik
    igrati se z otrokom ▸ gyermekkel játszik
    igrati se z žogo ▸ labdával játszik, kontrastivno zanimivo labdázik
    igrati se s punčko ▸ kislánnyal játszik
    igrati se z avtomobilčki ▸ kisautókkal játszik
    V vrtcu se najraje igram s kockami, kakršnih doma nimam. ▸ Az óvodában olyan kockákkal játszom legszívesebben, amilyenek otthon nincsenek.
    Nekateri psihologi priporočajo, da se že od 6. meseca dalje z otrokom igrate skrivalnice. ▸ Egyes pszichológusok azt ajánlják, hogy már a gyermek 6 hónapos korától játsszunk vele bújócskát.

    2. (o malomarnem odnosu) ▸ játszik
    igrati se z zdravjem ▸ az egészségével játszik
    Vsaj enkrat se skušajte česa naučiti iz napak nekoga drugega in se ne igrajte z zdravjem. ▸ Legalább egyszer próbáljon meg okulni valaki más hibáiból, és ne játsszon az egészségével.
    igrati se s čustvi ▸ érzelmekkel játszik
    Iščem simpatičnega in zabavnega fanta, ki se ne igra s čustvi. ▸ Olyan vonzó és szórakoztató fiút keresek, aki nem játszik az érzéseimmel.
    igrati se z življenjem ▸ az életével játszik
    igrati se z živci ▸ az idegeivel játszik
    Ko se igrajo z našim realnim gospodarstvom in z več tisoč zaposlenimi, je treba biti na to pozoren. ▸ Arra azért oda kell figyelni, ha valaki a reálgazdaságunkkal és több tízezer dolgozó megélhetésével játszik.

    3. (o ponavljajočih gibih) ▸ játszik, játszadozik
    Egon se je odsotno igral s ključi v žepu. ▸ Egon szórakozottan játszadozott a zsebében lévő kulcsokkal.
    Med hojo se je živčno igrala z rokami. ▸ Járás közben idegesen babrált a kezével.
    Začne se igrati z mojimi lasmi, nato pa me poljubi. ▸ Elkezdett játszadozni a hajammal, azután megcsókolt.

    4. (o vplivu zunanjih dejavnikov) ▸ játszadozik
    Vidim ga, kako se smeji in se mu veter igra z lasmi. ▸ Látom, ahogy mosolyog és a szél játszadozik a hajával.
    V razkošnih barvah pavjega perja se letos igrajo svetloba in sence. ▸ A pávatoll pompás színeiben idén a fény és az árnyék játszadozik egymással.

    5. (eksperimentirati) ▸ játszik
    igrati se z besedami ▸ a szavakkal játszik
    Rad imam parodijo, rad se igram z besedami in naslovi. ▸ Kedvelem a paródiát, szeretek játszani a szavakkal és címekkel.
    igrati se z jezikom ▸ a nyelvvel játszik
    Igrajte se z odtenki in si oči naličite v več tonih. ▸ Játsszatok a színárnyalatokkal és sminkeljétek ki a szemeteket többfajta árnyalatban.
    Igrajte se z glasom, iščite harmonijo v plesu, tudi ko ste sami. ▸ Játsszatok a hangotokkal, és keressétek a harmóniát a táncban akkor is, ha egyedül vagytok.
  • Iguvium -iī, n Igúvij, umbrijsko mesto (zdaj Gubbio) Ci. ep., C., L., Sil. Od tod preb. Iguvīnī -ōrum, m: C., Plin. ali Iguvīnātēs -ium, m: Ci. Iguvijci.
  • ihtênje sobbing; sobs pl

    zaspati od ihtênja to sob oneself to sleep
  • île [il] féminin otok

    île flottante plavajoč otok
    vivre comme dans une île (figuré) živeti v samoti, proč od ljudi
  • īle -is, n: Serv. ali īleum -eī, n: Cat. (pri katerem bero drugi gen. ilis v pomenu spolovila) ali īlium -iī, n: Marc. (najbrž sor. z gr. ἴλια žensko spolovilo, sor. z gr. ἰξύς lakotnica) lakotnica: dat. sg. ilio v besedni igri z Ilio (Īlion -iī): Poeta ap. Serv. Ker ima vsak človek in vsaka večja žival dve lakotnici, se je beseda večinoma rabila v pl. īlia -ium (= -ōrum od subst. īlium), n

    1. lakotnici, lakotnice, trebuh ali del trebuha od spodnjih reber do spolovila (do bokov): Cels., Ap., Cael., imaque longo ilia singultu tendere V. ali longis singultibus ilia pulsare V. ali ilia ducere H. ali ilia trahere Plin. (globoko dihajoč) sopihati, rumpantur ut ilia Codro V. da naj mu trebuh poči, equis … ilia suffodere L., substricta gerens … ilia Ladon O., risu dissolvere ilia sua Petr. razsmejati se, vitia ilium Plin.; pl. v edninskem pomenu: in ima ilia gladium demittere O.

    2. pesn.
    a) čreva, drobovje, trebuh, želodec: dura messorum ilia (ker prenesejo česen) H.; o živalih: Iuv., Mart., ingustata ilia rhombi (kot slaščica) H., rostro trahit ilia vultur O.
    b) metaf. trebuh kake posode: Iuvenc.
  • Ilergaonēs -um: Plin. ali Ilergavonēnsēs -ium, L. ali Illurgavonēnsēs -ium, m: C. Ilerga(v)onci, Ilurga(v)onci, pleme ob vzhodni obali Tostranske Hispanije. Od tod adj. Ilergavonēnsis, po drugih Illurgavonēnsis -e, ilerga(v)onski, ilurga(v)onski: cohors C. Subst. Ilergaonia -ae, f Ilergaonija, dežela Ilerga(v)oncev: L. fr.
  • ī-licet (ixpt. ī [impers.] + licet = pojdi, dovoljeno je, od tod)

    1. iti smemo, lahko gremo, — odidemo (po Don. in Serv. so to besedilo v najstarejših časih rabili po končanem žrtvovanju, ob razpustitvi senata, sodnih zborov in pogrebnega spremstva): ilicet. Quid hic conterimus operam frustra? Ter., ilicet parasiticae arti … malam crucem Pl. naj gre k vragu zajedavska umetnost, vrag naj jo odnese, vrag jo vzemi.

    2. (kot vzklik takih, ki obupujejo nad čim ali kom) končano je, preč je, po meni, tebi itd. je: actum est, ilicet me infelicem et scelestam Pl., ilicet, desine, iam conclamatum est Ter.; tudi = prepozno je! ilicet! vadimonium ultro mi hic facit Pl.

    3. (= īlicō) takoj, prècej, pri tej priči: Afr. fr., Tib., Val. Fl., Stat., il. in muros tota discurritur urbe V., tela adgnoscunt, il. obruimur numero V., haec ubi quinque suae complevit saecula vitae, il. … nidum sibi construit O.
  • Īlion, Īlium -iī, n (Ἴλιον): Ci., V., O., Petr., Amm., tudi Ilios -iī, f (ἡ Ἴλιος): H. Ílion pesn. ime Homerjeve Troje (prim. Ilus), pa tudi: postquam alta cremata est Ilion O. (κατὰ σύνεσιν); pri L. pogosto mesto, ki je bilo pozneje sezidano na istem kraju. — Od tod adj.:

    1. Īlius 3, ilijski, trojanski: tellus, res V.; subst.
    a) Īliī -ōrum, m Ilijci, ilijski preb., Trojanci: Pl.
    b) Īlia -ae, f Ilijka, Trojanka = Rhea Silvia, Romulova in Remova mati: V., H.; k temu metron. α) Īliadēs -ae, m Ilijkin sin (Romul): O. Iliadae fratres O. (Romul in Rem) β) Īliadēs -ae, m (izpeljano naravnost iz Ilion) označuje nasploh Trojanca: Il. Ganymedes O.

    2. k Īlius gr. adj. fem. Īlias -adis (Ἰλιάς) pravzaprav ilijska, trojanska; potem subst.: Īlias -adis, f (sc. γυνή) Trojanka: Iliades peplum ferebant V., pa tudi (sc. ποίησις) pesem o Ilionu, Iliada: Varr. fr., Iuv., Fr., Sen. ph. idr. Ilias et Odyssēa Ci., Ilias quid est, nisi adultera? O. o čem govori sicer Iliada kot o …

    3. po gr. tudi Īliacus 3 (Ἰλιακός) ilijski, trojanski: O., Vell., Mart., Amm., classis V., Iliacum carmen H. = Iliada; pesn. = rimski (ker je Enej praded Rimljanov): Sil.

    4. Īliēnsis -e ilijski: Serv.; večinoma le kot ethnicon: Īliēnsēs -ium, m Ílijci, ilijski preb.: L., Vitr. idr.; tudi narod na Sardiniji; gl. zgoraj: Īliēnsēs.
  • Īliona -ae: Ci., H., ali Īlionē -ēs, f: V. (Ἰλιόνη) „Ilijka“, Ilíona, samogovoreče ime najstarejše hčere Priama, Polimestorjeve soproge. Njeno usodo je prikazovala Pakuvijeva igra „Iliona“. Od tod: Fufius Ilionam edormit H. prespi (svojo pijanost) v Ilionini vlogi. (Ilioni se je v sanjah prikazala senca umorjenega sina Deipila in jo prosila, naj ga pokoplje; ta prizor je ohranjen pri Ci. (Tusc. 1, 44, 106)).
  • Iliturgī L. (Illiturgī: Plin. ) -ōrum, m Ilitúrgi, (gen. Iliturgov) ali Iliturgis -is, f: L. Ilitúrgis, mestno v Betijski Hispaniji. — Od tod
  • Illicē -ēs, f Ílika ali Ilicī -ōrum, m Íliki (Ilikov), mesto v Tarakonski Hispaniji (zdaj Elche): Plin., Mel. — Od tod adj. Illicitānus 3 ali Ilicitanus 3 iliški: sinus Mel., Plin.