Franja

Zadetki iskanja

  • exigente zahteven, neskromen

    ser exigente biti zelo zahteven
  • exil [ɛgzil] masculin izgnanstvo, pregnanstvo; figuré bivanje zunaj domačega kraja; ločitev

    exil volontaire prostovoljno izgnanstvo
    lieu masculin d'exil kraj izgnanstva
    aller en exil, être en exil iti v izgnanstvo, biti v izgnanstvu
    condammer quelqu'un à l exil obsoditi koga na izgnanstvo
    vivre en exil živeti v izgnanstvu
  • existence [igzístəns] samostalnik
    bivanje, obstanek; življenje, obstoj

    in existence sedanji
    to call into existence uresničiti, realizirati
    struggle for existence boj za obstanek
    to be in existence biti, trajati
    a wretched existence bedno življenje
  • expansif, ive [ɛkspɑ̃sif, iv] adjectif ki se širi ali teži k širjenju, ekspanziven; figuré zaupljiv, komunikativen, odkrit; physique raztezen

    force féminin expansive ekspanzivna moč
    avoir la parole expansive imeti srcé na jeziku
    être d'un naturel expansif biti odkritosrčen
  • expectative [-ktativ] féminin čakanje, pričakovanje

    avoir en expectative imeti v vidiku
    être, rester dans l'expectative čakati, biti, ostati v pričakovanju
    vivre dans l'expectative živeti v pričakovanju
  • expéditif, ive [-tif, iv] adjectif uren, hiter, ekspeditiven, podjeten; sumaričen (sodba)

    solution féminin expéditive hitra rešitev
    être expéditif en affaires biti ekspeditiven v poslih
    mener quelque chose d'une façon expéditive hitro kaj opraviti
  • experiencia ženski spol izkušenost, izkušnja; poskus

    tener experiencia biti izkušen
    la experiencia es madre de la ciencia izkušenost je mati modrosti
    lo sé por experiencia to vem iz izkušnje
  • experimentado izkušen

    ser experimentado en biti izkušen
    es cosa experimentada (que) preizkušeno dejstvo je (da)
  • expérimental, e, aux [-mɑ̃tal, to] adjectif poizkusen, temelječ na poizkusih, eksperimentalen, preizkušen s preizkusi

    à titre expérimental poizkusno, za poizkus
    fusée féminin expérimentale poizkusna raketa
    méthode féminin, science féminin expérimentale eksperimentalna metoda, veda
    résultat masculin expérimental poizkusni rezultat
    station féminin expérimentale poizkusna postaja
    être au stade expérimental biti v preizkusnem štadiju
  • expérimenté, e [ɛksperimɑ̃te] adjectif izkušen, izveden, rutiniran

    pilote masculin expérimenté izkušen pilot
    être très expérimenté dans les affaires biti izkušen posloven človek
  • expier [ɛkspje] verbe transitif

    expier un crime, une faute, ses péchés delati pokoro, pokoriti se za zločin, za napako, za svoje grehe
    expier ses imprudences plačati, biti kaznovan za svojo neprevidnost, nepremišljenost
  • expliquer [ɛksplike] verbe transitif razlagati, razložiti, pojasniti, raztolmačiti; ustno prevajati (tekst); poučiti; opravičiti; navesti vzrok (quelque chose za kaj)

    s'expliquer izraziti se, odkrito govoriti; opravičiti se (sur quelque chose zaradi česa, avec quelqu'un pri kom); populaire stepsti se; pojasniti se, biti lahko razložljiv
    s'expliquer avec quelqu'un pogovoriti se s kom
    cela s'explique aisément to je lahkó razložljivo; to ni težko razložiti
    je m'explique mal ce que vous faites ici ni mi jasno, kaj delate tu
  • exploitation [-tasjɔ̃] féminin gospodarsko izkoriščanje, izrabljanje; izraba (naravnega bogastva), eksploatacija; figuré izžemanje, izkoriščanje; obratovanje; zarubitev

    exploitation de l'homme par l'homme izkoriščanje človeka po človeku
    exploitation à ciel ouvert, en découverte (minéralogie, mines) dnevni kop
    exploitation des mines rudarstvo
    accident masculin d'exploitation nesreča pri obratovanju, pri delu
    capital masculin d'exploitation obratni kapital
    chef masculin d'exploitation obratovodja
    frais masculin pluriel d'exploitation obratni stroški
    grande exploitation veleobrat
    arrêter l'exploitation ustaviti obratovanje
    être en exploitation biti v obratu, obratovati
  • exscrībō -ere -scrīpsī -scrīptum

    1. izpis(ov)ati, prepis(ov)ati: quasi exscribendi potestatem non haberet Ci., exscribere complura de Magonis libris Varr., tabulas in foro Ci., litteras (pisma) Ci., ex Plauti comoedia duos versus Gell.

    2. napisati, zapisati, zabeležiti (zabeleževati): Col., nomina, bonos in aliis tabulis Pl., omnia Ci. fr., sacra omnia exscripta L.

    3. narisati, naslikati, preslikati: imagines Plin. iun.; pren.: aliquem mirā similitudine Plin. iun. komu čisto podoben biti.
  • exspectātiō (expectātiō) -ōnis, f (ex[s]pectare) pričakovanje, domneva, (živa) želja, radovedno pričakovanje, radovednost, napetost, napon, strah: Plin. iun., Suet. idr., in exspectatione esse C. pričakovati, pa tudi = pričakovan biti: ne sis in exspectatione Pl. ne daj se čakati, est igitur adventus in exspectatione Ci.; quam exspectationem in scaenam attulit Panurgus! Ci., exspectationem nobis non parvam attuleras, cum scripseras Ci. ep., quantum exspectationem magnitudo iudicii sit adlatura Ci., exspectationibus decipiendis … risus moventur Ci., ea exspectatio destituta est L., praeter exspectationem Ci. nepričakovano, contra spem exspectationemque Sen. ph. zunaj upanja in čakanja (pričakovanja), supra exspectationem Q., ut res exspectatione minor videretur Q. manjša kakor se je pričakovalo; s subjektnim gen.: summa hominum expectatio Plancus in Ci. ep., cum summa exspectatione populi Romani Ci., pro exspectatione omnium Ci. kakor se je vseskozi pričakovalo, contra omnium exspectationem Hirt. proti pričakovanju vseh, exspectatione hominum maiore quam spe L.; z objektnim gen.: exspectatio boni, mali, iudicii, audiendi, maximi belli Ci., bellum exspectatione eius extenuatum est Ci. s tem da … = ker so ga pričakovali, in agris exspectatione Metelli remanserunt Ci. Metela pričakujoč, sum in exspectatione omnium rerum Plancus in Ci. ep. zelo rad bi vedel, kako se bo vse to izteklo, magna erat exspectatio eius rei, tanta erat summa (po drugih summae) rerum exspectatio C., exspectatione nostri consilii C., exspectatio visendi Alcibiadis N. živa želja, videti Alkibiada, exspectatio eventūs S.; v pl.: crebras exspectationes nobis tui commoves Ci. ep.; z de: exspectatio de Pompeio Ci. ep., quantum tu mihi moves exspectationem de sermone Bibuli Ci. ep.; z in in acc.: illa in serum exspectatio Fr.; z odvisnim vprašanjem: eo me maior expectatio tenet, quibusnam rationibus … ea tanta vis comparetur Ci.
  • extenuō -āre -āvī -ātum

    1. (s)tanjšati, razredčiti (razredčevati), zmanjš(ev)ati: Eccl., lignum falce Varr., ab his (dentibus) extenuatur et molitur cibus Ci., aër extenuatus Ci., Caere sortes extenuatas (esse) L. da so se … skrčile, extenuari in aquas O., extenuari in pulverem Plin., extenuare crassitudines columnarum Vitr., aëra Sen. ph.; poseb. medic.: extenuare raucitatem, destillationes Plin. pituitam Cels., corpus curā, fame, inediā Cels. shujšati, si venter non extenuatur Cels.; occ. (voj.) raztegniti (raztezati): Iugurtha extenuatā suorum acie consedit S., agmen extenuabant angustiae L. zaradi soteske je morala biti … preveč raztegnjena, media acies diductis cornibus extenuata L. preveč raztegnjena, ne dovolj globoka.

    2. pren. (o)slabiti, zmanjš(ev)ati: dolor extenuabat vocem Ci., ea cogitatio molestias omnīs extenuat Ci. olajša, extenuare sumptūs, crimen, spem Ci., aciem L., vires H., mala ferendo, curas O., longa est extenuanda mora O., extenuare scabiem, vitia Plin.; occ.: opisujoč omalovaževati, zniž(ev)ati, v nič da(ja)ti: verbis suum munus Ci., bellicas laudes verbis Ci., locupletissimi cuiusque censum extenuarant, tenuissimi auxerant Ci., extenuare famam L., facta deorum O. Od tod adj. pt. pf. extenuātus 3 slab, maloštevilen, neznaten: oratio Corn., vestigia Cat., copiolae meae sunt extenuatissimae Brutus in Ci. ep. so čisto skrčene.
  • extérieur, e [ɛksterjœr] adjectif zunanji; inozemski, figuré tuj; masculin zunanjost; zunanja stran; zunanji svet, inozemstvo; film posnetki zunaj studia

    à l'extérieur zunaj
    vu de l'extérieur viden, gledan od zunaj
    affaires féminin pluriel extérieures (politique) zunanje zadeve
    angle masculin extérieur zunanji kot
    commerce masculin extérieur, politique féminin extérieure zunanja trgovina, politika
    nouvelles féminin pluriel de l'extérieur vesti iz inozemstva
    avoir un extérieur négligé biti zanemarjene zunanjosti
    juger quelqu'un sur l'extérieur soditi koga po zunanjosti
    s'ouvrir à, vers l'extérieur odpirati se na ven
  • extrā (adv. abl. sg. fem. adjektiva exter; prim. ut suprā pro superā, … ita extrā pro exterā Prisc.)

    I. adv. na zunanji strani, zunaj, od zunaj, navzven: Cels., Mel., Plin., intus et extra Varr., cum extra et intus hostem haberent C., et in corpore et extra esse quaedam bona Ci., sensibus ea, quae extra sunt, percipimus Ci., nulla pars excedit extra Ci. ne moli navzven, nil extra est in nuce duri H.; v skoraj istem pomenu tudi komp.: exterius sitae (urbes) O., eaque (vasa) intrinsecus et exterius crasse picari iubebat Col.; occ.
    a) extra quam razen: Edict. praetor. ap. Ci., Ulp. (Dig.) in extra quam si razen če: extra quam si nolint fame perire Ci., quod negant sapientem suscepturum ullam rei publicae partem, extra quam si eum tempus et necessitas coëgerit Ci., ne navigato citra Calycadnum … , extra quam si qua navis pecuniam … portabit L.; extra quam qui razen tistih (izvzemši tiste), ki: L. (XXVI, 34, 6).
    b) extra = poleg tega, vrh tega, zraven tega: ob hoc aliquid mihi extra pro illis debes Sen. ph.

    — II. praep. z acc.

    1. izven, zunaj, pred: extra portam Pl., Ci., extra Peloponnesum soli absunt a mari Ci., qui tum extra urbem cum praesidio fuit Ci., hi sunt extra provinciam trans Rhodanum primi C., intra extraque munitiones C., Iliacos intra muros peccatur et extra H. (prim.: aut intra muros aut extra Enn.), extra limina Apuliae H., iacet extra sidera tellus V., extra tabulam eminere Cels.; praep. zapostavljena: quo solutius urbem extra lasciviret T.; pren. zunaj česa, pogosto = brez česa: extra noxiam Ter., ali extra noxam Ter., L., extra iocum, extra culpam, extra causam, extra ruinam Ci., extra contentionem certamenque Ci., extra coniurationem hunc esse Ci. = da ni zapleten v zaroto, complures extra coniurationem S. mnogo takih, ki se ne udeležijo zarote, ki ne pripadajo zarotnikom, extra consuetudinem C. proti navadi, extra ordinem Ci. izredno, extra modum Ci. čezmerno, extra numerum modumque H., qui extra periculum sit C. ki ni ogrožen, extra quaestionem contentionis esse Q. nedvomno biti, ipsi ingenium medium, magis extra vitia quam cum virtutibus T. brez napak; occ. pri glag. premikanja (prolept.) čez kaj ven, prek česa ven, iz česa (ven): in medium exeunt extra turbam ordinum Pl., extra munitiones procedere, progredi extra agmen C., egredi extra vallum N., extra moenia egredi, extra vineas egredi S., me extra tecta ferebam V. hitel sem iz hiše (ven), extra munimenta se evolvit Cu.; pren.: certos mihi fines terminosque constituam, extra quos egredi non possim Ci., cavendum … est, ne extra modum sumptu … prodeas Ci. čez mero.

    2. pren. razen, samo ne: extra unum te mortalis nemo Pl., neque extra unam quisquam aderat Ter., extra tumultum Gallicum Ci., extra ducem paucosque praeterea Ci. ep., extra cohortem suam nemini committere Ci., extra filias, quae enupsissent L.
  • extraction [-ksjɔ̃] féminin izvlečenje, izruvanje (zoba); minéralogie, mines pridobivanje (rude); chimie ekstrakcija; mathématiques korenjenje; figuré izvor, poreklo

    extraction à ciel ouvert dnevni kop
    extraction d'une balle, d'une dent cariée izvlečenje krogle, izruvanje gnilega zoba
    extraction de la houille pridobivanje premoga
    extraction de la racine carrée, cubique (mathématiques) izvlečenje kvadratnega, kubičnega korena
    cacher son extraction skrivati svoje poreklo
    être de haute, de basse extraction biti visokega, nizkega porekla
  • extrême [ɛkstrɛm] adjectif skrajen; pretiran, prenapet; nepopustljiv; brezmeren; ekstremen; nenormalen; masculin skrajna meja ali stopnja; skrajnost, ekstrem; pretiranost; desnica, levica

    l'extrême fin de l'année zadnji dnevi leta
    (religion) extrême-onction féminin poslednje olje
    l'Extrême-Orient masculin Daljni vzhod
    extrême urgence féminin skrajna nujnost, skrajna sila
    moyen masculin extrême skrajno sredstvo
    avoir des opinions extrêmes en politique imeti skrajne nazore v politiki
    être extrême en tout iti v vsem do skrajnosti
    être réduit à l'extrême biti prisiljen v skrajnost
    passer d'un extrême à l'autre pasti iz ene skrajnosti v drugo
    pousser, porter quelque chose à son point extrême à l'extrême (pri)tirati kaj do skrajnosti
    les extrêmes se touchent nasprotja se dotikajo, se privlačijo