distendō -ere -tendī -tentum (redko -tensum)
1. razpe(nja)ti, raztegniti (raztezati); razširiti (razširjati): d. hominem L., bracchia O., distenta umbracula O., tityos novem iugeribus distentus O., d. temonibus corpus Col., aliquem tormento Suet., rictum Q., ventrem Plin. nape(nja)ti, ovis sanguinariam herbam pasta toto ventre distenditur Col., cutis farta distenditur Hier.; d. aciem C., pontem medios in agros Lucan.; pass. distendi (o krajih) = razprostirati se: haec per octoginta sex milia distenduntur M.; pren.: inani distendi vanitate Arn. napihniti se od prazne domišljavosti.
2. occ. (do napetosti) napolniti (napolnjevati), natlačiti, nabiti: d. ventres suos Pl., nectare cellas, cytiso ubera V., horrea spicis Tib. Od tod adj. pt. pf. distentus 3 napolnjen, poln: lacte distenta ubera V., distenta ubera, distentius uber H., quadrupedes, cum viridi pabulo distentae sunt Q., distentus solitariā cenā Plin. iun., (Claudius) distentus ac madens Suet.; z gen.: carnis distentiore sagina Amm.
3. pren.
a) voj. sovražne čete narazen držati, osamiti (osamljati), jim na več mestih opravka da(ja)ti: hostium copias, hostes ab apertiore loco L.
b) razdeliti (razdeljevati): distendit ea res Samnitium animos L. je zbegala, consules … velut in duo pariter bella distenderant curas hominum L., d. curas unius pastoris Col.
Zadetki iskanja
- distimulō -āre „razbosti“, „razbadati“, od tod šalj. = pogubiti, na nič spraviti (spravljati), raztepsti (raztepati): bona Pl. — Pozna soobl. dēstimulō -āre močno izpodbadati, (po)dražiti: Symm.
- distinción ženski spol razlikovanje, razloček; odličnost, odlika, odlikovanje; zasluga; jasnost
persona de distinción oseba odličnega stanu
a distinción de za razliko od, v nasprotju z
sin distinción ne glede na; na slepo
hacer distinción razlikovati - distineō -ēre -tinuī -tentum (dis in tenēre)
1. narazen držati, ločiti: haec (tigna) … binis utrimque fibulis … distinebantur C., mare, quod late terrarum distinet oras Lucr., duo porrectus longe freta distinet Isthmos O., vasti plaga fervida regni distinet oceanum Lucan.; voj. čete (sovražno) narazen ali razkropljene držati, razpostaviti (razpostavljati), osamiti (osamljati): Caesaris copias C., legiones distinebat magnum flumen C. legijam je … onemogočala združenje, manūs distinendae causā C., qui (legatus) eam manum distinendam curet C., docet, quanto opere rei publicae … intersit manus hostium distineri C., late populati sunt tecta agrosque, ut distinerent Volscos L., d. regem (= regis vires) ancipiti bello L. kraljeve vojne moči razcepiti = prisiliti kralja, da razdvoji svoje vojne moči; pren. razcepiti (razcepljati), razdvojiti (razdvajati): unanimos L., duae senatum distinebant sententiae L. sta senat razcepili v dva tabora, duae factiones senatum distinebant L., Galbam duae sententiae distinebant T.; occ. zadrževati koga stran (oddaljenega), odvračati (pesn.): distinet hostem agger V., quem Notus spatio longius annuo dulci distinet a domo H.
2. pren.
a) zavreti (zavirati), zaustaviti (zaustavljati): pacem Ci., L., quae (civitas) certissimam Galliae victoriam distineat C., rem distinebat, quod … L.
b) vsestransko zaposliti (zaposlovati) koga, da(ja)ti komu opraviti (opravka, dela), (za)motiti koga s čim, v pass. tudi vsestransko zaposlen biti, mnogo opravka imeti s čim: Plin. iun., Front., Amm., maximis occupationibus distineri Ci. ep., multitudine iudiciorum et novis legibus distineri Ci., distineor et divellor dolore Ci. razdvojen in razklan sem od bolečine, cum litibus distineretur N., Messalina) novo et furori proximo amore distinebatur T., bellum scilicet (esse), aut diverso terrarum distineri (iuvenem) T. — Od tod adj. pt. pf. distentus 3 vsestransko zaposlen, zavzet: cum tot tantisque negotiis distentus sit Ci., intellego te distentissimum esse Ci. ep., in opere distenti Auct. b. Hist., Nero circa (z) summa scelera distentus T., imperii curis d., occupationibus distentus Plin. iun.; (o stvareh): tempus officiis distentum Plin. iun. - distinguer [distɛ̃ge] verbe transitif razločevati, razlikovati; karakterizirati; spoznati, jasno videti; odlikovati; da(ja)ti prednost (quelqu'un komu)
se distinguer razlikovati se (de od); odlikovati se; postati razločen, jasen
les jumeaux sont difficiles à distinguer dvojčke je težko razlikovati
je ne distingue pas le seigle du blé ne ločim rži od pšenice
distinguer une maison à l'horizon razločiti, spoznati, jasno videti hišo na obzorju
sa démarche le distingue immédiatement takoj ga je lahko spoznati po njegovi hoji
se distinguer par son savoir odlikovati se po svojem znanju - distinguir [gu/g] razločiti, ločiti; odlikovati
distinguir de lejos od daleč razločiti (spoznati)
no distinguir de colores, no distinguir lo blanco de lo negro (fig) biti zelo omejen, biti brez razsodnosti
distinguirse odlikovati se - distinguō -ere -stīnxī -stinctum (prim. īnstīgō), „z barvami razločiti“, od tod
1. raznoliko (po)barvati, (po)pisati, pestro (po)slikati, (po)risati: iam tibi lividos (proleptični atrib.) distinguet autumnus racemos H. ti bo raznoliko pomodrila, nigram medio frontem distinctus ab albo O. z belo liso sredi črnega čela, auro album d. Cu. pretkati.
2. raznoliko (o)krasiti, (o)lepšati, (o)zaljšati, (na)kititi, obložiti s čim: pocula ex auro, quae gemmis erant distincta clarissimis Ci., distincta gemmis fulgentibus pocula Lact., litora distincta tectis et urbibus Ci., via illa nostra castris Threiciis distincta Ci., gladius, cuius vagina gemmis distinguitur Sen. ph., planitiem eius crebris distinguentibus rivis Cu. poživljajo, d. vestem clavo Sil., parietes lapide Suet., silva … palmeto et opobalsameto distinguitur Iust., distincta radiis corona Fl. žarni venec; pren.
a) (o govoru): d. orationem Ci., L., id non debet esse fusum aequabiliter per omnem orationem, sed ita distinctum, ut … Ci. ampak mora biti tako razporejeno, da …
b) kaj premenja(va)ti, spremeniti (spreminjati), nekaj spremembe da(ja)ti čemu: ut … voluptas distingui possit Ci., d. historiam varietate locorum Ci., ab quibus utrisque variatur aliquid, distinguitur Ci. ki oba (pesnik in glasbenik) nekaj spreminjata in premenjavata (= glasovno vrsto in časovno mero), hoc carmen (pesništvo) … , quod apte quantaslibet occupationes curasque distinguit Plin., d. cenam comoedis, graviora opera lusibus Plin. iun., epulas ludo Sil.
3. odločiti (odločevati), ločiti, oddeliti (oddeljevati), deliti: onus inclusum (zemljo) eodem numero O., vites semitis decumanisque Col.; occ. lase na prečo počesati: crinem doctā manu Sen. tr., capillum Ap., cedo acum crinibus distinguendis Tert., caput (= capillum) acu d. Cl.
4. pren. razločiti (razločevati), razlikovati, ločiti: Sil., Suet., Amm., servos Ci., crimina Ci., T., artificem ab inscio, Granium a Cassio, vera a falsis Ci., vero d. falsum H., d. oratorum genera aetatibus Ci., voces in partes Ci., distingui intervallis Ci., fetus suos non distinguunt ferae Sen. ph., simiarum genera caudis inter se distinguuntur Plin., d. genera causarum Q., dies ordine Iuv., ut discretus labor fortes ignavosque distingueret T.; z odvisnim vprašanjem: quid inter naturam et rationem intersit, non distinguitur Ci.; v absolutnem abl.: non distincto, suā an alienā manu T. ne da bi se bilo razločilo; occ.
a) gram. z ločili ločiti: versum Q., exemplaria Suet.
b) konč(ev)ati: contationem (= cunctationem) Ap.
c) dognati, poravnati, razsoditi (razsojati): causas Lamp., Cod. I., iurgia Amm. — Od tod adj. pt. pf. distinctus 3, adv. -ē
1. raznoliko (po)barvan, pester, barvit, pisan: distinctae floribus herbae, retia maculis distincta O.
2. raznoliko okrašen, ozaljšan, uravnan: urbs delubris distincta, Cynosura stellis distincta, caelum astris distinctum Ci., vitae genus distinctum Plin. iun.
3. raznolik, mnogovrsten: illa (Macedonum) phalanx … unius generis, Romana acies distinctior L.
4. strogo ločen, določen (-čna -čno): d. gradus dignitatis Ci., distincta genera esse delictorum Ci.; (o govoru) razločen, jasen in določen, natančen: sermo Q., apte, distincte, ornate dicere Ci., distincte scribere Ci., cum in eo (libro) distinctius (natančneje) dictum sit, disperse (le tu in tam) autem de confirmatione Ci., distinctius in Graeco reperias ϑεοσέβειαν Aug.; pren. (o govorniku) jasen in določen = jasno in določno govoreč: in utroque genere et creber et distinctus Cato Ci., utroque (sc. C. Graccho et Crasso) distinctior … Cicero T.
5. po času različen, časovno oddaljen: Hesiodus circa CXX annos distinctus ab Homeri aetate Vell. - distōgliere*
A) v. tr. (pres. distōlgo) odvrniti, odvračati (tudi pren.):
distogliere qcn. da un proposito odvrniti koga od namere
B) ➞ distōgliersi v. rifl. (pres. mi distōlgo) odvrniti, odvračati se; ločiti, ločevati se; oddaljiti, oddaljevati se; raztresti se:
distogliersi dallo studio zanemariti študij - distrahō -ere -trāxī -trāctum (po drugih -trăctum)
1. narazen vleči (trgati), raztrga(va)ti, trgati, (na silo) razstaviti, razdreti: Lucr., C., d. aliquem equis Varr. fr., corpus … , quod dirimi distrahive non possit Ci., iam corpus distrahendum dabis L., turbatis distractus equis (Hippolytus) V., distracta in diversum actis curribus membra Sen. ph., quadrigis religari et in diversa distrahi Aur. razčetverjen biti, vallum distrahere et dirripere L., d. saxa Sen. ph. razgnati; pesn. (zevgma): d. (alicui) comam … , lumina … , genas O., razmršiti lase … , razpraskati oči … , razmrcvariti lica; pren.: haud fallebat Tiberium moles cognitionis quāque ipse famā distraheretur T. kako ga obrekujejo.
2. occ.
a) raztegniti (raztezati), razširiti (razširjati), osamiti (osamljati), (raz)deliti, razkropiti: turmas T., Caecinam cum quadraginta cohortibus Romanis distrahendo hosti … misit T., familiarissimos fuga distraxit Ci., d. hostem Fl., populus Romanus per diversa terrarum distractus Fl.; med.: Pompeius suis praedixerat, ut Caesaris impetum exciperent neve se loco moverent aciemque eius distrahi paterentur C., Euphrates distrahitur ad rigua, in paludes Plin. se deli, se razteka.
b) narazen spraviti, (raz)ločiti: non prius distracti sunt (pugnantes), quam alterum anima relinqueret N.
c) koga imetje razsipati, razmeta(va)ti, zapravljati: quom absenti hic tua res distrahitur tibi Pl., non hercle minus distrahitur cito Pl.
č) drž.pr. (posamično) (raz)prodajati, s prodajo razkosati, na dražbi proda(ja)ti: dividant … distrahant Luc. ap. Non., quanto quis obaeratior, aegrius distrahebant (agros) T., coëmendo quaedam, tantum ut pluris postea distraheret Suet., d. bona Gell., merces Iust., modico (za zmerno ceno), viliori, vilissimo d. aliquid Icti.
d) gram. med dvema besedama (v verzu) zev (hiatus) dopuščati, dve besedi z zevom izgovarjati: voces Ci.
3. pren.
a) zveze razvez(ov)ati, razdreti (razdirati), ukiniti, razpustiti, razgnati: amorem Ter., quae sententia omnem societatem distrahit civitatis Ci., haec naturā cohaerentia distraxerunt Ci., d. concilium Boeotorum L., societatem cum aliquo Sen. rh., collegia (zadruge) Sen. ph.; occ. (osebe) razdvojiti (razdvajati), spreti; v pass. razdvojiti se, spreti se: distrahi cum filio Ci., Pompeium et Caesarem perfidiā hominum distractos (sprta) rursus in pristinam concordiam reducas Balbus in Ci. ep.
b) kaj ubraniti, preprečiti, brezuspešno narediti: subicitur etiam L. Metellus, … qui hanc rem distrahat C.
c) prepire poravna(va)ti, pomiriti (pomirjati), spraviti (spravljati): controversias Ci., Suet.
č) na razne strani vleči (nagibati): feror, differor, distrahor Pl., obsessos hinc fides, inde egestas inter decus ac flagitium distrahebant T. tu je bilo pomanjkanje vzrok, da so … omahovali med … , cum Tiberium anceps cura distrahere, vine militum servum suum coërceret, an … T. ko je … nagibala sem in tja; v pass. tudi = omahovati, kolebati: in deliberando animus in contrarias sententias distrahitur Ci., cum Tiridates … distrahi consiliis, iret contra an … T., in subtilitatem inutilem distrahi Sen. ph. izgubljati se v nepotrebne malenkosti; distrahi (abs.) Ci. v dvome zaiti; v pomenu vznemiriti (vznemirjati): distrahi litibus, ancipiti contentione Ci., multiformibus curis Amm.; v pomenu raztrositi, razcepiti (razcepljati): eius (oratoris) industiam in plura studia distrahere Ci., d. rem publicam L., T., si matrimonium Liviae velut in partes domum Caesarum distraxisset T.
4. odtrg(ov)ati, iztrg(ov)ati, odtegniti (odtegovati), odvrniti (odvračati), odpraviti (odpravljati), na silo ločiti: d. aliquem a complexu suorum Ci., qui a me mei servatorem capitis … distrahat Ci., ab eis membra citius distrahi posse Ci., illam a me distrahit necessitas Ter., d. socium a rege, socius a me distractus Ci.; med. odtrgati se, ločiti se: non potui ab illo tam cito distrahi Sen. rh., ne vi distrahitur anima a corpore Sen. ph.;
a) pren. ut enim sapientiam, temperantiam, fortitudinem copulatas esse docui cum voluptate, ut ab ea nullo modo nec divelli nec distrahi possint, sic … Ci.
b) occ. koga komu odtujiti (odtujevati): quid ego illum ab eo distrahere conarer? Ci. — Od tod adj. pt. pf. distrāctus (distrăctus) 3 razdeljen, raztresen: divisior inter se ac distractior actus Lucr.; pren. zaposlen: tamquam distractissimus ille tantorum onerum mole Vell. vsestransko zaposlen. - distraire* [distrɛr] verbe transitif zabavati, razvedriti, razveseliti; odvračati, odvrniti (de od), motiti; izločiti iz celote; odvzeti; vieilli poneveriti
se distraire razvedriti se, zabavati se
distraire une voiture d'un convoi izločiti vozilo iz konvoja
distraire d'un total odvzeti od celotnega zneska, od vsote (za poseben namen)
distraire quelqu'un d'un projet odvrniti koga od njegovega načrta
distraire quelqu'un de ses travaux odvračati koga od dela, motiti ga pri delu
cet élève distrait sans cesse ses camarades ta učenec neprestano moti svoje tovariše
distraire ses hôtes zabavati svoje goste
il a besoin de se distraire potreben je razvedrila - distribuō -ere -buī -būtum
1. (po)razdeliti (porazdeljevati), podeliti (podeljevati): argentum Ter., pecunias exercitui C., pecunias in (med) singulos iudices T., summulas minutas flentibus servis Sen. ph., frugibus in orbem terrarum distributis Ci., d. equos Germanis C., pecus viritim C., pecora Cu., ex reliquis captivis toto (dat.) exercitui capita singula C., latius exercitum C. porazmestiti, naves quaestori ali hiberna exercitui C. odkazati, frumentum (pecunias) civitatibus C. ukazati, da dobavijo žito (da plačajo), circum familias conventus Campaniae custodiae causā (= ut costidirentur) distribuit C., decrevere, uti gladiatoriae familiae Capuam et in cetera municipia distribuerentur S., d. milites in supplementum Cu., milites in legiones C. ali naves in legiones T. legijam dodeliti, cohortes T., togas Suet., Poenorum arma inter suos Front., milites in colonias Iust.; sanguinem in corpus Ci. po telesu razlivati.
2. na dele razdeliti (razdeljevati), razvrstiti (razvrščati): populum in quinque classes Ci., bipertito classem distributam fuisse Ci., d. sese in duas partes, suas quoque copias in tris partes distribuunt, copiis in tris partes distributis C., populum … Romulus in partes distribuit duas O., d. pueros in classes Q., copias in hunc numerum Cu., tirones in (per) numeros Plin. iun. nabirati, vpisovati za vojaščino, legiones provinciatim Suet.
3. pren. logično ali prav razdeliti (razdeljevati), prav urediti (urejati), prav uravna(va)ti: partitionem Ci., meministis me ita distribuisse initio causam: in crimen … et in audaciam Ci., sin … haec partibus distributa sunt Ci., d. vitae opera Sen. ph., negotia Suet. Od tod adj. pt. pf. distribūtus 3, adv. -ē prav razdeljen, prav urejen, prav uravnan, v pravem redu: expositio Ci., in distributis supposita ratio Q., an schema sit distributis subiecta ratio Q., distribute scribere, distributius tractare Ci. - disuadir odsvetovati, odvrniti (od)
disuadir a alg. de su propósito odvrniti koga od njegovega naklepa - dīthyrambus -ī, m (gr. διϑύραμβος) ditiramb, slavilna pesem, ki so jo sprva peli na čast Bakhu, pozneje pa tudi drugim bogovom in junakom; najvišji in najdrznejši slog grške zborske lirike, poseb. v Atenah: Ci., Fr., M., audaces dithyrambi H. — Od tod dīthyrambicus 3 (gr. διϑυραμβικός) ditirambski: poëma Ci.
- dito m (m pl. -ti, f pl. -ta) (ženska množinska oblika se rabi za prste kot celoto, moška pa za posamezne prste)
1. prst:
le cinque dita della mano pet prstov na roki
dito grosso palec na nogi
mostrare a dito pren. pokazati s prstom na koga
legarsela al dito pren. dobro si kaj zapomniti
darsi il dito nell'occhio pren. škoditi si, oškodovati se
sapere le cose sulla punta delle dita pren. imeti kaj v malem prstu
mettere il dito sulla piaga pren. dotakniti se najobčutljivejšega mesta
non muovere un dito a favore di qcn. pren. še s prstom ne migniti za nekoga
contarsi sulle dita pren. na prste ene roke našteti se
toccare il cielo con un dito pren. biti v devetih nebesih, biti iz sebe od veselja
mordersi le dita pren. gristi si nohte
leccarsi le dita pren. oblizovati si prste
2. prst (na rokavici)
3. prst (majhna količina, mera):
bere un dito di vino popiti za prst vina
essere a un dito da qcs. pren. biti čemu čisto blizu - divagare
A) v. intr. (pres. divago) pren. kreniti vstran; oddaljiti, oddaljevati se:
divagare dall'argomento oddaljiti se od teme
B) ➞ divagarsi v. rifl. (pres. mi divago) razvedriti, razstresti se; zabavati se - divampare v. intr. (pres. divampo)
1. vzplameneti, vzplapolati; zagoreti; buhniti, buhati
2. pren. izbruhniti:
divampare d'ira izbruhniti od jeze
la rivolta divampa in tutto il paese upor je izbruhnil po vsej deželi - diventare v. intr. (pres. divēnto) postati, postajati:
diventare vecchio ostareti
diventare sindaco postati župan
diventare bianco pren. prebledeti
diventare rosso pren. zardeti
diventare di tutti i colori pren. spreminjati barve
diventare matto znoreti:
con questi discorsi mi farai diventare matto od tvojih besed se mi bo še zmešalo
diventare di sasso pren. okamneti - diversion [-vɛrsjɔ̃] féminin odvrnitev (pozornosti); razvedrilna sprememba; militaire navidezen napad
faire diversion à odvrniti od
opérer une diversion avant d'attaquer izvesti navidezen napad pred (pravim) napadom
cette promenade vous fera une diversion parmi vos occupations ta sprehod vam bo razvedrilna sprememba v vašem delu - dīversus, st.lat. dīvorsus, 3, adv. -ē (adj. pt. pf. glag. dīvertere, dīvortere) „vsaksebi obrnjen“, od tod
I.
1. v razne strani (sem in tja) obrnjen (držeč, idoč): diversam aciem in duas partes constituere C. na dve strani obrnjeno, diversa signa statuere L., ubi plures diversae semitae erant L., d. itinera C., L., T., diversae variae (variae = po suhem in po morju) viae Cat., d. fuga L., Cu. semkaj in tjakaj; occ. predik. = na razne strani, sem in tja, semkaj in tjakaj; najprej v pl.: diversi pugnabat C., cum … diversi discessissent N., diversi consules … discedunt, consules diversi abiere L., diversi circumspiciunt V., duo nomina diversa trahunt unum pectus O., diversi flebant servi O. proč obrnjeni; potem pri kolekt.: plebs habitat diversa locis O.; v sg.: quo diversus abis? V. kam si skrenil? metu ac libidine divorsus agebatur S. strah in strast sta ga zanašala sem in tja; adv.: divorse distrahitur Pl. (imetje) se razprši, pauci paulo divorsius concĭderant S. precej vsaksebi; subst. neutr. in diversum ali in diversa na razne strani: in diversa trahere N., in diversum auctores trahunt, utrum … an L. se ne ujemajo, trahebatur in diversa hinc meritis Antonii, inde Muciani epistulis T., in diversa abire Iust. ali labi Fl., Iust.; subst. masc.: diversos iterum coniungere amantes Pr. ali componere divorsos T. nesložne, razdorne.
2. pren. neodločen (-čna -čno), nestanoviten, omahujoč: diversi fremat inconstantia vulgi Tib., diversus animi (loc.) modo numen pavescere, modo minis populi terreri T.
3. ločen (oddaljen) drug od drugega, raztresen, eden tu — drugi tam, vsak posebej (zase), posamič(no): diversae state, ego ero paries (pretin) Pl., hoc omnes antea divorsi audistis S., legatos alium ex alio (za drugim) divorsos adgreditur S., sive iuncti unum premant, sive id diversi gerant bellum L.
4. razen, različen; (o krajih): qui (portus), cum divorsos inter se aditus habeant, in exitu coniunguntur et confluunt Ci., ex locis tam longinquis tamque diversis Ci., diversissimis locis L., diverso tractu, diversis partibus O., (flumina) diversa locis (po krajini) O.; pren. (o kakovosti): diversa genera bellorum et hostium Ci., d. studia, d. voluntates Ci., d. natura N., facies, d. formae, simulacra diversa figuris, diversi nitent mille colores O., prodigia terrebant diversis auctoribus vulgata T.; adv. acc. neutr. pl.: diversa sonare O. različno; z dat.: forma est diversa priori O. drugačna od prejšnje.
II.
1. na nasprotno ali drugo stran (obrnjen), na nasprotni ali drugi strani bivajoč (stoječ, ležeč), nasproten: ego divorsus distrahor Pl., e quibus (cingulis) duos maxime inter se diversos … obriguisse pruinā vides Ci. (o tečajih), erat iter a proposito diversum contrariamque in partem ire videbatur C., diversae ab flumine regiones C. odmaknjene, terrae, quas duo diversa maria amplectuntur L., in diversum iter equi concitati L. v dve nasprotni smeri, diversus Aesar O. zahodni (= vzhodu nasproten), in partes diversas bracchia tendens O., quem procul a patria diverso orbe excipit Eridanus O. na drugem koncu sveta, petit diversa O. krene v nasprotno smer, diversus luna percurret fenestras Pr., (iugum montis) altero cornu in diversum litus excurrit Cu., Alexander in diversa parte ripae statui suum tabernaculum iussit Cu., diversā regiae parte Cu. z nasprotne strani, Menelaus … diversum ad mare … deiectus est T.; subst. v adverbialnih zvezah: in diversum Plin., in diversa T. ali per diversum Plin., T. na nasprotno stran, v nasprotno smer, ex diverso adsultare T. z nasprotne strani, ex diverso stare Vell. nasproti, instructis e diverso hostibus Iust.
2. occ. nasproten = protiven, sovražen;
a) v vojni: victores diversam aciem Marti et Mercurio consecravere T., Armeniam diversis praesidiis vacuam fieri postulabant T.; subst.: quas enim ex diverso legiones? T.
b) v državi: factio Suet. ali pars Iust. nasprotna stranka; v pl.: partes Suet., aut in diversis aut in neutris fuisse partibus Sen. ph.
c) na sodišču: d. subsellia Q., T. ali diversae partis advocatus Suet. nasprotne stranke (gen. sg.), nasprotnikov (gen. pl.); subst. neutr. = nasprotna stranka, opozicija: invidiam in diversum transferre T., consistentis ex diverso patroni Q.; od tod e diverso (= contrā) nasprotno, nasproti: Suet., Arn.
3. pren. povsem različen, ves drugačen, nasproten, navzkrižen
a) (o stvareh); abs.: diversa ac dissimilis pars Ci., diversa sibi ambo consilia capiunt C., diversis duobus vitiis, avaritiā et luxuriā, civitatem laborare L., quid enim divorsius esse putandum est, … quam … Lucr., oris habitu simili aut diverso Q., duo tela diversorum operum O. s povsem nasprotnim učinkom, diverso tempore Iuv.; subst.: dividit ut bona diversis (= contrariis = malis), fugienda petendis H., dissimilia ac diversa componitis Sen. ph., diversa induere T., nullo in diversum auctore T., iudices per diversa implacabiles T. iz nasprotnih razlogov; z a(b): haec videntur esse a proposita ratione diversa Ci., ab his longe divorsae litterae S.; s samim abl.: quam diversum consuetudine illorum Plin. iun.; z dat.: est huic diversum vitio vitium prope maius H., diversum est huic eorum vitium, qui … Q., tamquam haec sententia priori diversa sit Q., vera bona atque illis multum diversa Iuv.; subst.: dicere diversa iis, quae aliis placebant Vell., quis non diversa praesentibus contrariaque exspectatis aut speret aut timeat Vell.; z inter: divorsa inter se mala, luxuria atque avaritia S., quorum omnium dissimilis atque divorsa inter se ratio est Q.; z ac (atque) ali quam (kakor alius): diversa in hac ac supradicta alite Plin., e diverso, quam in cibos deligitur Plin. čisto drugačne kakovosti kakor to, kar … , diversum valent quam iudicant Q., diversa, quam hostis mandaverat, censuit (Regulus) Fl., gloriam diversis artibus quam priores civitatis suae duces consecuturus Iust.
b) o osebah: quia a te totus diversus est Ci., diversus a maiorum institutis T.; z gen.: ut par ingenio, ita morum diversus T. povsem drugačnega značaja, inter paucos et sententiae diversos T. povsem različnega mnenja.
III. odročen, oddaljen, odmaknjen: maxime de Achaiae urbibus, regionis a se diversae, sollicitus L., ereptam patri natam diversa in pascua abstrahit O., arva colebat diversa Aetnae O., saltus diversi Cu., colunt discreti ac diversi T. posamič in na oddaljenih krajih, etiam quorum diversa oppida, tamen obvii (erant) T., proficiscebar in diversam provinciae partem Plin. iun.; subst. (ret.): diverso terrarum distineri T. v daljnih zakotjih. - divertir [-vɛrtir] verbe transitif zabavati, razvedriti; odvrniti, odtujiti, odvračati; juridique poneveriti
se divertir zabavati se, razvedriti se (à z)
se divertir de quelqu'un, de quelque chose norčevati se iz koga, iz česa
divertir quelqu'un de son projet odvrniti koga od njegovega načrta
elle l'a diverti de sa famille odvrnila, odtujila ga je od njegove družine
divertir de l'argent poneveriti denar
le spectale nous a bien divertis predstava nas je zelo zabavala
il se divertit de mon embarras norčuje se iz moje zmedenosti, zadrege