Franja

Zadetki iskanja

  • gréh (-a) m

    1. rel. peccato:
    delati greh commettere peccato, peccare
    odpustiti grehe perdonare i peccati
    (tudi pren.) pokoriti se za grehe far penitenza per i peccati, espiare i peccati
    kesati se, spovedati se grehov pentirsi dei propri peccati, confessare i peccati
    mali, veliki, smrtni greh peccato veniale, peccato mortale
    izvirni greh peccato originale
    odpuščanje grehov remissione dei peccati, assoluzione
    pren. valjati se v grehu sguazzare nel peccato

    2. peccato, errore, fallo; macchia:
    mladostni greh peccato di gioventù
    greh je, če ... è un peccato che...
    FRAZEOLOŠKA/TERMINOLOŠKA RABA:
    pren. biti (še vedno) greha vredna essere ancora seducente
    grd kot smrtni greh brutto come il peccato
    bibl. kdor je brez greha, naj prvi vrže kamen chi è senza peccato scagli la prima pietra
    greh se pove, grešnika pa ne (è lecito) dire la colpa, tacere il colpevole
  • Grenzverkehr, der, mejni promet; kleiner Grenzverkehr mali obmejni promet
  • guarire

    A) v. tr. (pres. guarisco) ozdraviti (tudi pren.):
    guarire qcn. dalla pigrizia ozdraviti koga lenobe

    B) v. intr. ozdraveti, okrevati (tudi pren.):
    è guarito dal vizio del fumo opustil je kajenje
    PREGOVORI: il tempo guarisce i mali preg. čas zaceli vse rane
  • h črka; glas: h, H ( das ) (mali kleines h, veliki großes H); glasba ton: h (ein h einschlagen)
  • h, H m, f (črka) ( acca) h:
    H maiuscolo veliki H
    h minuscola mali h
    h come hotel ptt h kot Hrastnik (pri črkovanju)
  • h m (lettera) acca; consonante h:
    mali, veliki h acca minuscola, maiuscola
    grlni h h laringale
    muz. (ton) h
    muz. h dur, h mol sì maggiore, sì minore
    voj. H bomba bomba H, bomba all'idrogeno
    H vitamin vitamina acca
  • hiteti čemu naproti frazem
    (bližati se) ▸ siet valami felé, igyekszik valami felé
    Vsak dan prinese kaj novega in za vsakega starša je pravi mali čudež, ko opazuje, kako drobceno bitje hiti odraslosti naproti. ▸ Minden egyes nap valami újat hoz, és a szülő számára felér egy csodával, amikor látja, hogyan siet az apróság a felnőttkor felé.
  • Homonādēnsēs -ium, m Homonadén(c)i, majhen narod v Mali Aziji: Plin., T.
  • hrč|ek1 moški spol (-ka …) živalstvo, zoologija der Hamster (mali Zwerghamster, veliki Großhamster, Feldhamster)
    zlati hrček Goldhamster (sirski Syrischer)
  • Hund1, der, (-es, -e) pes; Schimpfwort: svinja, podlež; Astronomie Großer Hund Veliki pes; Kleiner Hund Mali pes; ein junger Hund mladenič; ein armer Hund revež; ein dicker Hund huda stvar; kein Hund nihče, nobena živa duša; wie ein geprügelter Hund kot pretepen pes; auf dem Hund sein biti na psu; auf den Hund kommen priti na psa; unter allem Hund sein biti čisto zanič/pod vsako kritiko; vor die Hunde gehen propasti; vor die Hunde werfen zavreči; wie Hund und Katze kot pes in mačka; da liegt der Hund begraben v tem grmu tiči zajec; das lockt keinen Hund hinterm Ofen hervor to nobenega ne premakne z mesta; viele Hunde sind des Hasen Tod veliko psov zajčja smrt; bekannt wie ein bunter/scheckiger Hund vsakomur znan
  • i, I f, m (črka) i:
    I maiuscola veliki I
    i minuscolo mali i
    i come Imola i kot Izola (pri črkovanju)
  • ī-gnārus 3 (in1 + gnārus)

    1. act. neveden (česa), ne vedoč, neizveden, nevešč (čemu, v čem), ne pozna(va)joč, nesluteč, nič sluteč: abs.: quibus criminibus haec tota apud ignaros … infamata causa est Ci., ubi imperium ad ignaros … pervenit S., quisnam ignarum nostris deus appulit oris? V., haud ignaro imminet fortuna L. dobro vem, kakšna usoda me čaka, ignari instigant O. nevede, ignaro patri nata est femina O. ne da bi bil izvedel, quem ignarum inermumque centurio confecit T.; v superl.: iuxta cum ignarissimis Pl.; v abs. abl.: me ignaro Ci. ne da bi jaz vedel, ignaris omnibus L. ne da bi kdo kaj vedel; pren.: fors ign. O. slepo naključje. Z obj.
    a) v gen.: Kom., Sen. ph., Q. idr. ign. legum, iudiciorum, consuetudinis nostrae Ci., rerum Ci. ali rei Iust. neizveden, dicendi, faciendae —, poliendae orationis Ci., belli S., opinionis alterius L., Graeci sermonis Cu., magna pars Pisonis ignara T. ki ne pozna Pizona, ign. pavendi Amm. ki ne pozna strahu; pesn.: neque … ignari sumus ante malorum V. ne poznamo prejšnjih nezgod, ign. navis H., formica … haud ignara … futuri H., mariti ignara puella H. neomožena, flumina ignara belli H., ignara fati O., curarum ignara voluptas Stat. ki ne pozna skrbi, brez skrbi, brezskrbna.
    b) v abl. z de: de caede Galbae ignari T.
    c) z inf.: placito ignara moveri Atropos Stat.
    č) z ACI: Val. Max., non sumus ignari (= scimus) multos studiose contra esse dicturos Ci., ignarus sua se tractare pericla O., ignarus non omnes esse rogandos O.
    d) z odvisnim vprašalnim stavkom: ignaro populo Romano, quid ageretur Ci., erat ignarus (ni vedel), quantum sibi mali constitueretur Ci., ignari, quid queat esse, quid nequeat Lucr., ignarus, belli quae in dies fortuna novaret L., haud ignari, quanta invidae immineret tempestas L.

    2. pass. (ret. in pesn.) ne(po)znan, tuj abs.: mare magnum et ignara lingua commercia prohibebant S., per ignaros errent animalia montes V.; z dat.: regio hostibus ignara S., Theseus, proles ignara parenti O., non quidem sibi ignara, quae de Silano vulgabantur T., quaedam (sidera) sunt aliis (terris) omnino ignarissima Gell.; neutr. pl. subst.: per occulta et vigilibus ignara T. skozi … čuvajem neznane prehode.
  • ille, illa, illud, gen. illīus, pesn. illĭus, dat. illī; stlat. ollus (ōlus), od tod olla Ci., olli V. in pogosto ōlim; prim. ab oloes dicebant pro ab illis; antiqui enim litteram non geminabant Fest.; Kom. so po ljudski govorici imeli pod določenimi pogoji ĭlle, in sicer
    a) séd ĭlle ali égo ĭllud in podobno v razrešeni arzi ali
    b) id ĭllí, neque ĭllúm idr. kot drugi zlog teze.
    c) tudi če ille sam tvori tezo: ĭllă sése, ĭllĕ prímo Ter. Iz tega pron. je nastal [po poudarku drugega zloga] romanski spolnik: lo, la. Oblike, okrepljene z zaobešenim „ce“ (gl. illīc). —

    I. Pron. demonstrativum

    1. óni, óna, óno, zlasti v naspr. s hic; hic, haec, hoc označuje to, kar nam je (v raznih ozirih) bližje, ille, illa, illud, kar je bolj oddaljeno: si illos, quos iam videre non possumus, neglegis, ne his quidem, quos vides, consuli putas oportere? Ci., non antiquo illo more, sed hoc nostro Ci.; od tod časovno: illorum temporum historia Ci. = tedanjih, Catulus dixit vim fuisse illam Ci. da je bilo tedanje (takratno) postopanje nasilno; poleg tega: ex illo tempore V. od tedaj; tudi brez subst. tempus: ex illo vivit in antris O., Cels., ille ego qui fuērim … (poëta) O. ki sem bil prej, sicer … ; oba pron. skupaj: hoc illud est, quod quaesisti Ci. to je (sedaj) tisto, kar si (prej) vprašal. Nav. se torej hic nanaša na bližje, ille na bolj oddaljeno: Caesar munificentia magnus habebatur, integritate vitae Ca., ille (Caesar) mansuetudine clarus factus est, huic (Catoni) severitas dignitatem addiderat S.; od tod pogosto v zvezi: hic et ille ta (tu) in oni (tam): de hoc et illo dicere Ci. o tem in onem; ponovljeni ille pa pomeni, da sta oba pojma enako oddaljena: quaesivit, num ille aut ille (eden ali drugi, „Peter ali Pavel“) defensurus esset, de me ne suspicatus quidem est Ci.; v sredi med hic in ille je iste, ki kaže na drugo osebo: ista beatitas (kakor si jo vi mislite) cur aut in solem illum (ono oddaljeno) aut in hunc (ta naš) mundum cadere non potest? Ci. Navidezno se proti temu pravilu rabita hic in ille, če je prostorsko bolj oddaljeni predmet govorečemu po njegovi predstavi bližji: senex meliōre condicione est, quam adolescens … ille diu vult vivere, hic (govori starec) diu vixit Ci., melior Enii quam Solonis oratio; hic enim noster (kot Rimljan bližji pisatelju), „nemo me lacrumis decoret“, inquit, at ille (Grk) „mors mea ne careat lacrumis“ Ci.; gl. hic.

    2. occ. (o že znanem) oni slavni … , oni znani … ; ker kaže illud na zadnje, označuje najprej tudi to, kar je že bilo omenjeno: illud, quod coepimus, videamus Ci. kar smo zgoraj (= prej) pričeli, sic oculos, sic ille (imenovani) manus, sic ora ferebat V., qui callet pauperiem pati, non ille … timidus perire H., minus bonis versibus, sed tamen illis versibus increpant Ci., cessisset Alexandro, Papirius illo corporis robore L. glede na zgoraj opisano telesno moč; od tod znan, slaven, slovit: ille pater rectorque deûm O., magnus ille Alexander Ci., vafer ille Sisyphus H., Pittacus ille, qui … N., Xenophon, Socraticus ille Ci., ille annus egregius Ci., haec Hectoris illa … parens O. to je ona slavna … , ille vultus semper idem Ci. oni sloviti obraz ravnodušnosti, Solonis illud: nosce te ipsum Ci. oni znani izrek; tako tudi brez subst.: ille ego sum O. oni znani sem jaz, hunc illum poscere fata reor V.; omejujoč pri atrib.: patres vestri, asperrimī illi … L. vaši očetje, ki so bili, kakor znano, prav trdi …

    3. ki na naslednje kaže s poudarkom = oni, ta (toda le tedaj, kadar pove govornik kaj čisto novega): quae cum sint gravia, tum illud acerbissimum est, quod … Ci., dicunt se dedisse, illud non addunt, iussu istius Ci., verum illud addit „non possidebat“ Ci., illud te hortor … Ci., cum multa alia mirabilia, tum illud inprimis … Ci.

    4. (brez poudarka) on, ona, ono, poseb. z quidem; da se obnovi pojem: ignis emicuit … proximus aër illi … O. (gr. τῷ γε), Daphne … ferarum exuviis gaudet; multi illam petiere O., virum cano … multum ille iactatus est V., Aeacides illi (sc. respondit) O.; in tako s quidem: Orpheus pro cuniuge saevit; illa quidem … hydrum non vidit V. a ona, ta … (gr. ἥ γε), illa quidem pugnat, sed quae superare puella potest Iovem? O., o hominem semper illum quidem aptum, nunc vero etiam suavem Ci. ki je že sicer … , philosophi minime illi quidem mali, sed … Ci., avis illa quidem, sed … lucem fugit O., non ille quidem habebat adsuetos vultus … , pallentem vidi O. V teh primerih se quidem formalno postavlja ob pron. ille, dejansko pa spada k predik. pojmu. —

    II. adv. obl.

    1. illā (abl. fem. sg.) „z one strani“, potem (v sl. z običajno premaknjenega stališča) na oni strani, tam: ego illā adspicio puellam Pl., ne pervium illā exercitibus foret T., Oceanum illā tentavimus T., revertebar illā, quā nova via iuncta foro est O. Prim. illāc illīc.

    2. illim (tvorjeno kakor inter-im, ist-im, in-de, hin-c idr.) od tam, od tam sem, od ondod: si enim illim emerserit Ci., fugit illim Ci.; časovno: illimque usque ad nostram memoriam S. od tedaj; o osebah: omnes illim praestigiae, illim, inquam, omnes fallaciae Ci. od njega … ; prim.: omnem se amorem abiecisse illim Ci.; prim. illin-c pod illīc.

    3. illō (kakor eō, quō) tja-(kaj): nam illo nulla materia advecta est Ci., nemo illo adit C., illo venit T.; pren.: haec omnia eodem illo pertinent C. spada prav tja, zadeva prav to. Prim. illū-c = illō-c pod illīc.

    4. illī (loc. neutr.)
    a) tam: iam ego illi ero Pl., dum sedemus illi; neque fabrica illi ulla erat; illi, ubi sum Ter.
    b) pri tem, pri (v) tej stvari: Ter. Prim. illīc.
  • im-bēcillus (in-bēcillus) 3, redko (Ci. fr., Sen. ph., Aur.) im-bēcillis (in-bēcillis) -e (gl. baculum)

    1. (stvarno, telesno) slab(oten), netrden in sicer
    a) (o stvareh): imbecillissima moenium Sen. ph. najšibkejši deli, agnus Col., oculi Sen. ph.
    b) (o osebah): slaboten, šibek, bolehen, nebogljen: Cels., si gladium imbecillo seni dederis Ci., aetas imbecilla H. otroška doba, quam fuit imbecillus P. Africani filius Ci., valetudine imbecillior Ci.; subst. tot unum, valentes imbecillum, non superant Ci.

    2. meton.
    a) (o jedi in pijači): slab, neredilen: vina Plin., prout (vinum) ingenio imbecillum aut validum fuit Macr., imbecillissimam vero materiam esse omnem caulem oleris Cels.
    b) (o zdravilu): neučinkovit, brez učinka, brez moči: sed nescio quomodo imbecillior est medicina quam morbus Ci.

    3. metaf.
    a) sploh: brez moči, slaboten, onemogel, neznaten: regnum firmum erit, si boni eritis; si mali, imbecillum S., simulacra … imbecilla sunt, forma mentis aeterna T., i. suspicio T., in hoc loco falsa invidia imbecilla esse debet Ci.
    b) (duševno) slab, ničeven, brez krepke volje: mulier imbecilli consilii Ci., superstitio imbecilli animi Ci.; adv. imbēcilliter slabo(tno), omahovaje, neodločno: Aug.; nav. komp. imbecillius: imb. horrere dolorem Ci., imb. assentiri Ci.
  • im-mūnis (in-mūnis), stlat. immoenis -e (in [priv.], mūnia) prost obveznosti (dajatve ali dela)

    1. occ.
    a) prost davkov: nos piratas inmunes, socios vectigales habemus Ci., Centuripini et Halaesini inmunes populi Ci., cives apud Iugurtham inmunes S.; tako tudi o zemljiščih: qui agros inmunes liberosque arant Ci., duo milia iugerum inmunia Ci., praedia inmunia meliore condicione sunt, quam illa, quae pensitant Ci.; z objektnim gen.: i. portoriorum L.; metaf. ne da bi prinašal prispevke (gr. σύμβολον) ali darila: Gell. te inmunem tingere meis poculis (nolo) H. ne da bi prispeval k skupnemu pikniku, (prim. gr. ἀσύμβολος), quem scis inmunem Cinarae placuisse rapaci H. ne da bi dajal daril, brez daril, inmunis … fucus V. ob prispevkih drugih živeči = zajedavski —, brezdelni trot.
    b) prost vojaške službe, — vojaščine: una centuria immunis facta est militiā L., immunes militarium operum L., ceterorum inmunes nisi hostis propulsandi T. sicer prosti vojaške službe, le zavezani bojevati se: immunes ab omni opere Suet.

    2. meton. dolžnosti (obveznosti) zanemarjajoč, nevesten, nepostrežljiv: Pl., virtus non inhumana neque inmunis est Ci., o ingratifici Argivi, inmunes Grai Acc. ap. Ci. malovestni; podobno: immoene facinus Pl. nehvaležno delo.

    3. metaf. prost, nedotaknjen, čist, oproščen (česa); nav. z objektnim gen.: Sen. ph., Vell., soli isto praetore omnium rerum immunes fuerunt Ci., urbs belli inmunis V., vobis immunibus huius esse mali dabitur O., i. boni O. nedeležen, bos immunis aratri O. ki se še ni dotaknil pluga, immunes operum O., immunem aequoris Arcton O. gr. οἵη δ' ἄμμορός ἐστι λοέτρων Ὠκεάνοιο Hom. (Ilias) sam in edin se ogiblje kopeli v vodah Okeana; z abl.: calamitate, vitiis Vell.; z ab in abl.: Lact., domus immunis ab omnibus arbitris Vell. nemotena, terrarum pars imm. a periculo Sen. ph., dentes inm. a dolore Plin.; potem abs.: inmunis (sc. scelerum) aram si tetigit manus H. „čista“ roka, immunis tellus O. neobdelana, immune caelum Sen. tr. še nedotaknjeno, natura locorum iussit, ut immunes mixtis serpentibus essent Lucan. nepoškodovani.
  • imprōvidus (inprōvidus) 3, adv.

    1. ki ne vidi (v)naprej, ne sluteč: ut inprovidos incautosque … opprimeret L. ne da bi … ; z objektnim gen.: i. futuri certaminis L., i. huius mali Plin.

    2. vnemaren, brezbrižen, nepazljiv, brez skrbi, nepreviden: Cu., Col., improvidae hominum mentes Ci., i. pectora V., stultissima persona improvidorum senum Ci., i. aetas Ci., improvide se in praeceps dederat L.; z objektnim gen.: i. futuri T. ne brigajoč se za … ; z inf.: servasse campi spatium Sil.; metaf. (o stvareh): quae (tela) et ipsa caeca et improvida feruntur Plin. iun. slepo in ne brigajoč se (kam da letijo).
  • incancrenire v. intr. (pres. incancrenisco)

    1. med. prisaditi se

    2. pren. poslabšati se; postati neozdravljiv:
    i mali della società moderna incancreniscono bolezni sodobne družbe postajajo neozdravljive
  • Indus -ī, m (Ἰνδός)

    I. rečno ime Ind, in sicer

    1. glavna reka v indijskem Pandžabu, zdaj Sind: Ci., O., Cu., Iust., Vitr.

    2. mejna reka med Karijo in Frigijo v Mali Aziji blizu Cibire, sicer imenovana tudi Calbis (Κάλβις), zdaj Quingi ali Tavas: L., Plin.

    — II. adj. Indus 3 indijski: Cat., Iuv., dentes O. slonovi zobje (okli), Indum ebur V., conchae Prop. biseri.

    — III. subst. Indus -ī, m Ind, Indijec (iz Indove in Gangesove doline = iz Hindustana): Ci., Cu., Cat., Iuv., Mel., erat Indus Athis, quem flumine Gange Limnate(?) peperisse creditur O., positosque sub ignibus Indos sidereis transit O.; sg. kolekt.: avertis Romanis arcibus Indum V., pa tudi = „kornak“, indijski slonovodja: Indus ab elephanto deiectus L.; sinekdoha: Nilus ... devexus ab Indis V. od Etiop(ij)cev, turifer Indus (kolekt.) O. Arabec. Od tod subst. India -ae, f Indija: Cu., Cat., V., Plin., Mel., Col., Iust., citerior, alterior Ci. (tostran, onstran Gangesa); adj. Indicus 3 indijski: ebur H., scuta Cu., tigris Iuv., elephantus, elephanti Ter., mare Plin., dens, pecus Mart., imperator Lact., (Bacchus) victoria (Bacchi) Lact.; od tod zopet subst. Indicum -ī, n indigo (višnjeva barva): Plin., color Indicus Vitr.
  • in-quīrō -ere -quīsīvī (-quīsiī) -quīsītum (in [praep.], quaerere) (po)iskati kaj: Aug., corpus magnā cum curā inquisitum non invenit L., sedes Iust.; pren.: veram illam honestatem expetens, quam unam natura maxime inquirit Ci. najbolje zna poiskati, terminum mali Ci., verborum originem, talia, quaedam Q.

    2. preisk(ov)ati, razisk(ov)ati, izslediti, zaslediti (zasledovati), poizvedeti (poizvedovati) o čem: iuvenis rem inquisitam detulit L.; z obj.: vitia alicuius H., omnia, quae ad eam rem pertinent, inquiritis Ci., omnia ordine L., lucis usuram oculis Amm.; pass.: auctor desinat inquiri O. naj preneha poizvedovanje o njem; z in: in te Ci., in patrios annos O. preštevati, diligenter in ea i. Ci., fama in orbem O., in patrimonium Sen. ph., in secreta nostra Plin. iun.; z de: de se atque Hercule T., de opere Q.; z odvisnim vprašalnim stavkom: cui placeas, inquire O., in eum, quid agat, … inquiritur Ci.

    3. occ. (jur. t. t.) iskati dokazila za tožbo, dokazila (dokaze) zb(i)rati, nab(i)rati: Suet., te accusaturus est et inquisitum in te venit Ci., istius in inquirendo multa furta cognovi Ci., inquirente Cn. Domitio subiit iudicium (reus) Ci., in competitores i. Ci., in Siciliam Ci., de rebus capitalibus Cu., de iis (sermonibus), quorum … L.

    4. spraš(ev)ati koga: multos de rebus obscurissimis Cass. — Od tod adv. pt. pf. inquīsītē skrbno, natančno preiskujoč: Gell.; komp. inquisītīus: Gell.
  • īn-sistō -ere, īnstitī

    I.

    1. postaviti (postavljati) se na (ob) kaj, k čemu stopiti (stopati): Pl., Val. Max., per temonem procurrebant et in iugo insistebant C., insistebat in manu Cereris simulacrum Victoriae Ci. je stala podoba korakajoče Viktorije, in sinistrum pedem Q., margine ripae O., ille cingulus lunae, in quo qui insistunt (stojijo) Ci.; pren.: nos in tantā gloriā insistentes Ci. opirajoči se na … ; z dat.: ut proximi iacentibus insisterent C., ramis O., Sil., hastae Aur. opreti (opirati) se, villae, quae … margini insistunt Plin. iun. trdno stojijo, so sezidane na robu; pren.: vestigiis alicuius insistere Ci., L., Sen. rh. stopinje pobirati za kom, hoditi po stopinjah koga; s prolept. obj.: vestigia insistere plantis primis V. prve stopinje storiti, ubrati, prehoditi, shoditi (v pf.)

    2. occ.
    a) stopiti (stopati): Suet., neque ordines servare neque firmiter insistere poterant C. trdno stati, stališče zavzeti, dissolutis membris insistere nequibat T., digitis (abl.) i. O. postaviti se na prste = summis digitis i. Sen. rh.
    b) stopiti (stopati) na (v) kaj, nastopiti (nastopati) pot, kreniti po poti; konkr.: sceleratum insistere limen V., iter Pl., vestigia certa viae Lucr.; metaf.: iter, quod insistis, approbo L., viamque insiste domandi V., aliquam rationem pugnae insistere C. držati se, quam insistam viam ali quā quaerere insistam viā Ter.; abs.: ne … prave insistas Ter. da ne kreneš po napačni poti.
    c) biti komu za petami, pritiskati za kom, koga zasledovati, preganjati, pestiti ga: referentibus pedem L., dies noctesque hostibus L.; pren.: bellum insistit moenibus L., vis mali i. alicui Ci., nimium institerat viventi H. je bil pestil.

    3. metaf. (kak posel) zavzeto (marljivo, prizadevno) opravljati, skrbno se baviti s čim, poprijeti (lotiti) se česa, siliti na kaj, ne odstopiti od česa; intr.: totus insistit in bellum Ci., in dolos Pl., ad spolia legenda L. ravnati se na … ; pass.: in exitium insistitur T. silijo na … ; z dat.: Plin. iun., Vell., acrius obsidioni Cu., rebus magnis Tib., spei L. vda(ja)ti se upanju, studiis Q.; trans.: Pl., i. negotium, munus Ci., rationem belli C. ravnati se po vojnem načrtu; occ. vztrajati pri čem, nadaljevati, še naprej delati kaj: ut primum fari potuit, sic institit ore V. je nadaljeval; z inf.: ceteros institit tueri N., eos vestigiis sequi institit L., institit Arpos oppugnare L. —

    II.

    1. ustaviti (ustavljati) se, obstati, postati (postojim), postajati, mirno stati, ne ganiti se: (planetarum) motus tum incitantur, tum retardantur, saepe etiam insistunt Ci., stellae insistunt (navidezno) Ci., insistentibus et irridentibus, qui … T.

    2. metaf. (v govoru) prenehati, prekiniti (govor): quae cum dixisset paulumque institisset Ci. quid est cur claudere aut insistere orationem malint, quam cum sententia pariter excurrere? Ci., efficiendum est nobis, ne fluat oratio, ne vagetur, ne insistat interius Ci., insistentes clausulae Q.; occ. pomuditi se pri čem: profuit assidue vitiis insistere amicae O., si singulis insistere velim, progredi iste non possit Ci.

    2. trdno osta(ja)ti pri čem, trdo vztrajati pri čem, ne odnehati od česa, ne odstopiti od česa: importune Ci., crudelitati T.; z inf.: sequi Ci., flagitare Cornutum, ut … Ci., orare dictatorem L.

    3. sprenevedati se, dvomiti: in reliquis rebus Ci.