Franja

Zadetki iskanja

  • póvštertanc m (nj. Polstertanz) ples, igra s jastukom
  • power-shovel [páuəšʌvl] samostalnik
    tehnično ekskavator, bager s praskali
  • pow-wow1 [páuwau] samostalnik
    indijanska svečanost s plesi; indijanski vrač; zaklinjanje proti boleznim
    ameriško, pogovorno hrupen shod, posvetovanje
    britanska angleščina, vojska, sleng posvet častnikov med manevri
  • pozàbaviti se -īm
    1. pozabavati se: pozabaviti se igrom, kartama; dopustite da se pozabavim vašim kćerima
    2. pomuditi se pri čem, ukvarjati se s čim: sada ću se pozabaviti ovim pitanjem
  • pozàbavljati se -ljām se
    1. zabavati se
    2. muditi se, ukvarjati se s čim: pozabavljati s čime
  • pȍzdravo prisl.
    1. bolj, kar: sad da si mi pozdravo zdrav!
    2. glasno, s krepkim glasom: on odgovori pozdravo da ga svi čuju
    3. zagotovo, zanesljivo: to znam pozdravo da u laži sreće neće biti
  • pòznati -ām
    I.
    1. spoznati: poznati koga po hodu
    2. poznati: poznati koga po imenu
    3. vedeti, videti: odmah sam poznao da je varalica
    4. vedeti za: nikad ine postelje ne pozna nego golu zemlju
    II. poznati se
    1. spoznati se s kom: poznati se s kim
    2. videti se: odmah se poznalo da laže
  • Prädikatswein, der, vrhunsko vino, vino s predikatom
  • prae-cantō -āre (-āvī) -ātum (prae in cantāre) s čarobnimi (čarovnimi, čarodejnimi) besedami (izreki, formulami, besedili) posvetiti (posvečati), blagosloviti (blagoslavljati): totoque corpore in amplexum eius immissus non praecantatis usque ad satietatem osculis fruor Petr., hoc peracto carmine ter me iussit expuere terque lapillos conicere in sinum, quos ipsa praecantatos purpura involverat Petr., aliquem, filum Marc.
  • praedātus 3 (praeda) s plenom (lovíno) obložen: bene, probe Pl.
  • praediātus 3 (praedium) bogat s podeželskimi posestvi, veliko podeželskih posestev imajoč: priusquam plane Crates factus, inter proceres Thebanos numeratus est, lectum genus, frequens famulitium, domus amplo ornata vestibulo, ipse bene vestitus, bene praediatus Ap.; pren. bogat: in omnibus praediatus M.
  • prae-fīniō -īre -īvī (-iī) -ītum (prae in fīnīre) (po)prej (vnaprej) določiti (določati), ustanoviti (ustanavljati), predpis(ov)ati: quippe ubi dimidiae partis pars semper habebit dimidiam partem nec res praefiniet ulla Lucr., diem Ci., censum Ci., census praefiniebatur Ci., funerum sumptus praefinitur ex censibus a minis quinque usque ad minam Ci., quae dies in lege praefinita est Ci., sumptum funerum Ci., praefinire non est meum Ci., sed ego cetera non tam restricte praefinio vel hominum vitiis vel subsidiis temporum victus Ci., sed eo vidisti multum quod praefinisti quo ne pluris emerem Ci. ep., locutus Kalendas Ianuarias ibi praefinitas esse Ci. ep., mensura, dies, tempus Plin., dies praefinitus Plin. iun., tempus (tempora) praefinire Plin. iun., tempora praefinita Q., ad certum praefinitumque tempus Suet., dies certus praefinitus Gell., genus et modus, numerus Gell., „lex enim“ inquit „tibi meos tantum praefinit oculos, quibus formam tuam adprobes“ Val. Max., praefinitā die T., stationes praefinitae Ps.-Ap.; s quominus in cj.: neque de illo quidquam tibi praefinio, quominus ingenio mecum contendas Ci.; z ACI: Tiberius Caesar concremato ponte naumachiario larices ad restituendum caedi in Raetia praefinivit Plin. Od tod adv. abl. neut. pt. pf. praefīnītō po predpisu (predpisih), v skladu s predpisom (predpisi): nam illi haud licebat nisi praefinito loqui quae illi placerent Ter.
  • prae-fōmentō -āre (prae in fōmentāre) (vna)prej (poprej) greti, da(ja)ti tople obkladke, greti s toplimi obkladki: vulnera aquā gelidā Th. Prisc.
  • prae-iūdiciālis -e (praeiūdicium) k vnaprejšnji (predhodni, poprednji) sodniški razsodbi sodeč, prejudicialen: multa praeiudicialis Cod. Th., Symm., actio praeiudicialis Iustin. Inst.; adv. praeiūdiciāliter s predsodkom: Cass.
  • prae-niteō -ēre -uī (prae in nitēre) svetiti se (iz česa), na dan svetiti (se bleščati), presevati, s sij(aj)em prekositi (prekašati): praenitent vestes Ap., niveā veste praenitens Ap., luna subito praenitens Plin., gentes, quarum titulis forum eius (sc. Augusti) praenitet Vell.; metaf.: virtus Catonis praenitens Vell.; z dat.: unius facies praenitet omnibus Sen. tr., cur tibi iunior praeniteat H. = te presega v ljubeznivosti,
  • prae-ponderō -āre -āvī -ātum (prae in ponderāre)

    I. intr.

    1. imeti večjo težo, več tehtati, pretegniti (pretezati, pretegovati), prevesiti (prevešati), prevagniti, prevag(ov)ati, nagniti (nagibati) se, prevesiti (prevešati) se, pretehtati: ne portionum aequitate turbatā mundus praeponderet Sen. ph., quotiens in alterum latus praeponderans declinarat sarcina Ap.

    2. metaf. nagniti (nagibati) se na kako stran: in neutram partem Varr., in partem humaniorem Sen. ph., quo tanti praeponderet alea fati Lucan., si neutro litis condicio praeponderet Q.; occ.
    a) nagibati se pretežno na eno ali drugo stran, eni ali drugi strani da(ja)ti prednost, biti bolj naklonjen eni ali drugi strani, biti pristranski (v korist ene ali druge strani): inter duos liberos pari desperatione languentes, da bonum patrem, non praeponderabit Ps.-Q.
    b) imeti premoč ali prednost: praeponderavit iniuria Sen. ph., quamvis iniuriae praeponderent Sen. ph., honestas procul dubio praeponderat Gell., tacite praeponderat exsul Stat.

    II. trans.

    1. dati čemu zalet (polet, razmah, omah, pretežo, premoč); v pass. (pren.) dobiti zalet (polet, razmah, omah, pretežo, premoč), premag(ov)ati, preseči (presegati): neque ea volunt praeponderari honestate Ci.

    2. s svojo pretežo (preveliko težo, premočjo) potlačiti (zadušiti, preobremeniti): ne praeponderent vos peccata vestra Vulg.
  • prae-radiō -āre

    1. prej žareti, prej sijati, prej se lesketati, prej presevati: ante fores iam pompa sonat, pilentaque sacram praeradiant ductura nurum Cl.

    2. trans. s sij(aj)em prekašati: Bacchi coniunx redimita corona praeradiat stellis signa minora suis O.
  • prae-ripiō -ere -ripuī -reptum (prae in rapere)

    1. izpred ust vzeti (jemati), izpred nosa (ust) ugrabiti (ugrabljati) komu kaj: cibos reliquis pullis Plin.

    2. metaf.
    a) prej vzeti (jemati), prej ugrabiti (ugrabljati), (prej) prevze(ma)ti, (prej) prisvojiti (prisvajati) si, (prej) prilastiti (prilaščati) si, ugrabiti (ugrabljati), vzeti (jemati), odvze(ma)ti, odtegniti (odtegovati, odtezati) komu kaj: Auct. b. Alx. idr., sponsam alicui Pl., ne illum praeripiat tibi Ter., alicui laudem destinatam Ci., laudis non ita cupidus sum, ut eam aliis praereptam velim Ci., si praeripiat Venus arma Minervae O., quo (sc. oleo) praerepto (porabiti) super infuso Cael., praerepta, non praebita facultas scriptoribus Hirt.
    b) prezgodaj (prerano) vzeti (jemati) si, prezgodaj (prerano) ugrabiti (ugrabljati), prezgodaj (prerano) si prisvojiti (prisvajati), prezgodaj (prerano) si pridobiti (pridobivati): arrogans in praeripiendo populi beneficio C., immaturā morte praereptus Aur., brevibus praereptus in annis Val. Fl. zgodaj umrl, Demosthenes tibi praeripuit, ne esses primus orator Hier.
    c) prehitevši preprečiti, s hitrim ukrepanjem (= že vnaprej) preprečiti, ovreti: hostium consilia Ci.
    d) prej poseči (posegati) v kaj: scelus Sen. tr., ius praetorum et consulum T.

    3. nenadoma vzeti (jemati), nenadoma odvze(ma)ti, nenadoma ugrabiti (ugrabljati), nenadoma (u)krasti: codicillos Suet., oscula alicui Lucr. nenadoma poljubiti koga; refl. = nenadoma se odpraviti, nenadoma zbežati: ad amicum Ulp. (Dig.).
  • praesidium -iī, n (prasidēre)

    1. zaklon, zavetje, zatočišče, zaslomba, (o)bramba, varstvo, zaščita, kritje, zavetje, pomoč: nullum amicis in eo praesidium videbat positum C., non satis praesidii in eo putabatur N., alicui esse praesidio Ci., ferre alicui praesidium Ci., in fugā sibi praesidium ponere C. (po)iskati zavetje, zatočišče, legum praesidio Ci. s pomočjo; occ. vojaško varstvo, vojaško spremstvo, straža: Pl., Eutr. idr., legiones, quae praesidio impedimentis erant C., nocturnum praesidium Palatii Ci. zasedba;

    2. meton. kar, kdor koga varuje, zaščita, zaščitnik (zaščitnica), pomoč, pomočnik (pomočnica), varovalo, varovalec (varovalka), varstvo, varuh(inja): classis praesidium provinciae Ci., generis praesidia S. zaščitnike (zaslombo) rodovine; occ.
    a) varovalno (vojaško) spremstvo, zaščitnica: ad iudicium cum praesidio venit Ci., praesidium dedit, ut eo tuto perveniret N.
    b) kot voj. t.t. straža, stražna (stražarska) posadka, stražna (stražarska) enota: praesidium castrorum L., in eo flumine pons erat, ibi p. ponit C., p. agitare S. na straži biti, procul in praesidio erat N. je stal na straži, praesidium Lacedaemoniorum ex arce expulerunt N., occupato oppido ibi praesidium collocat C., imponere praesidium oppido L., Italia tota armis praesidiisque tenetur Ci., locum praesidio tenere C., praesidio firmare N.
    c) s posadko (stražo) zaščiteno (utrjeno, varovano, krito) mesto, branišče, branik, stražišče, straž(ar)nica, okop, obrambni položaj, obrambni nasip: Eutr. idr., cum legio praesidium quoddam occupavisset C., cohortes, ex proximis praesidiis deductae C., praesidium tutari L., praesidio decedere L., propter metum praesidium relinquere Ci., praesidia Romana intrare T.; pren.: de praesidio vitae decedere Ci. svoje mesto v življenju zapustiti, pudoris Ci. branik.

    3. metaf. pomoč, pripomoček (pomoček, pripomoč), (pri)pomagalo: insigne praesidium reis H., omnibus vel naturae vel doctrinae praesidiis ad dicendum parati Ci., ad evertendam rem publicam praesidia quaerere Ci., quod satis esset praesidii N. vsa potrebna pomagala, di nobis haec praesidia dederunt Ci., praesidio litterarum C. s pomočjo črk, pismenk, ad evertendam rem publicam praesidia quaerere Ci., sibi praesidia periculis (dat. zoper nevarnosti) quaerere Ci.; occ. zdravilo: Plin. idr.
  • praestructim, (adv.) (praestruere) po pripravi, s pripravo, pripravivši: ut ad hominem praestructim perveniretur Tert.