convincō -ere -vīcī -victum
1. (zmagovito = nespodbitno, neovrgljivo) z dokazi premagati koga, dokaz(ov)ati, spodbi(ja)ti, ovreči kaj: quid taces? convincam, si negas Ci., testem bene convicit Ci., c. adversarium aliquem, errores, falsa Ci., haec poëtarum et pictorum portenta Ci. njihovo ničnost razkri(va)ti, Aristonis iam fracta et convicta secta Ci., voluptas (ničnost slasti) superiore libro convicta Ci., falsum veris rebus convincere Lucr.
2. occ. (v javnem življenju ali pred sodiščem) komu dokaz(ov)ati (krivdo), na sled priti komu; abs.: eum mores ipsius ac vita convincerent Ci., reprehensus, convictus fractusque discessit Ci., non est tam grave argumentum, si fatetur, quam si convincitur Q., ad convincendum eum conisi T.; z abl. instrumenti: quo teste me convincas? an chirographo? Ci., certis litteris, testibus auctoritatibusque convinci Ci., convictus multis avaritiae criminibus, iudicio turpi convictus, conscientiā convictus Ci., istius vita tot vitiis flagitiisque convicta Ci. obkladen s toliko dokazanimi … , convictus veris L. obsojen z dokazom resnice; z de: qui et convicti et condemnati falsis de pugnis sient Pl.; z in in abl.: convictus in hoc scelere Ci., convictus in aliquo scelere servus Sen. ph., convinci in crimine incendii T., homo convictus vulgo in mendaciis Gell. pravi slepar, slepar stare šole; z gen.: Corn., Suet., Eutr., haec duo levitatis et infirmitatis plerosque convincunt Ci., in convictos maleficii servos supplicia instituere Ci., homines tanti facinoris convicti S., Cominium, … probrosi in se carminis convictum, Caesar precibus fratris … concessit T.; z inf. ali ACI: Suet., Icti., qui pro Perseo adversus Romanos dixisse quid aut fecisse convincerentur L., multa avare ac superbe fecisse convictus Cu., convictus pecuniam ob rem iudicandam cepisse T., cum … indicio T. Volturci … convicti confessique sint caedem, incendia aliaque se foeda atque crudelia facinora in civīs patriamque paravisse S.
3. (kot resnično) dokaz(ov)ati, z dokazi potrditi (potrjati), izkaz(ov)ati, izprič(ev)ati, obrazložiti, preprič(ev)ati o čem: Lucr., Q., convictis virorum bonorum testimoniis Ci., mitto, quod possessa (praedia) per vim, mitto, quod convicta ab Apollonidensibus Ci. da so to (namreč nasilno zasedbo posestev) neovrgljivo dokazali Apolodijcem, convictus furor O., quod (katera točka obsodbe) neque convictum noxae reo neque defensum absolutioni erat T.; quod apud patres convictum T.; z abl. instrumenti: volo inauditum facinus ipsius, qui id commisit, voce convinci Ci., argumentis peccata convinci Ci., aliquo facinore comperto avaritiam esse convictam C., c. factum congregatione argumentorum Q.; z ACI: ut Stoicos nihil de dis explicare convinceret Ci., cum eum ne liberum quidem esse ratio et veritas ipsa convincat Ci., nisi ea non esse facta convicerimus Q.
Zadetki iskanja
- dartun* prikazovati, prikazati; izkazati, izkazovati; sich dartun razodeti se
- dēfendō -ere -fendī -fēnsum (dē in *fendere biti, bijem)
1. odbi(ja)ti, odvrniti (odvračati), (u)braniti (komu, čemu, kaj): hostes Enn. ap. Non., hostem huius imperii Ci., nimios solis defendit (vitis) ardores Ci., toga, quae defendere frigus queat H. braniti pred mrazom, omnes res, quibus ignis iactus et lapides defendi possunt C., tegimenta praependunt ad defendendos ictus ac repellendos C., cum alias bellum inferrent, alias illatum defenderent C. ko so zdaj napadali, zdaj odbijali napad, quod bellum non intulerit, sed defenderit C., d. vim Ci., C., iniuriam (iniurias) C., L., crimen (criminationem) Ci., L. (o zagovorniku) obdolžitev zavrniti (zavračati), hunc furorem V., inopiam Col., ignem culmo aut fronde Sen. ph., sitim fonte Sil. (u)gasiti, dedecus manu Sil., nec quisquam defendere (sc. incendium) audebat T.; z a(b): proximis a tectis ignis defenditur aegre O., d. hostem a fossa Hirt., hostes a pinnis facillime Quadr.; pesn. z dat.: iniuriam his foribus Pl., solstitium pecori V., aestatem capellis H., dominae infames noctes Pr., senium famae Stat.; s pro: vim suorum (=suis illatam) pro suo periculo C. kakor svojo lastno nevarnost.
2. occ. (brez obj.) braniti se, v bran se postaviti (postavljati): duo adulescentes filii, qui et sentire et defendere facile possent Ci., cum iam defenderet nemo C., munitiones defendente nullo transcenderunt C., oppidum paucis defendentibus expugnare non potuit C. kljub majhnemu številu branilcev, čeprav je bilo le malo branilcev, ubi ad defendendum opes minores sunt S. kjer so obrambne sile manjše.
3. koga ali kaj braniti, varovati, ščititi; voj.: Aeduos C., se telo Ci., se armis C., L., se manu L., se loco superiore, se opportunitatibus loci C., se moenibus (za obzidjem) N., sua moenia portusque Ci., urbem custodiis vigiliisque Ci.; v pass.: urbs sociorum defenditur Ci., Turni defendier (= defendi) armis V.; v nevojaškem smislu: libertatem, rem publicam Ci., libertas ad salutem patriae defendendam excitat Ci., quod pudicitiam liberorum, quod vitam patris famamque sororis defenderat Ci.; s praep (braniti koga ali kaj pred kom ali čem): se suaque ab iis (Helvetiis) C., Galliam … ab Ariovisti iniuria C., aliquem a periculo C., castra ab hostibus duplici fossā Hirt., deos patrios ab hoste N., vitam a telis Ci., gladio se a multitudine S., a frigore myrtūs V., haec vobis provincia … non modo a calamitate, sed etiam a metu calamitatis est defendenda Ci., legiones decreverunt senatum defendere contra Antonium Ci., Veientes d. adversus populum Romanum L., se armis adversus … socium populi Romani L.; brez obj.: ab incendio lapis, ab ariete materia defendit C., multum ab ictu lapidum viminea tegimenta defendebant C.
4. pren. braniti (kak položaj), vzdrževati, zavze(ma)ti, na kakem (častnem) mestu se obdržati (ostati), kak nalog, zakon(e) ipd. izvesti (izvajati), kako dolžnost izvršiti (izvrševati): semper alterum in acie cornu defenderat (namreč zmagovito kot poveljnik) Cu., d. locum suum honestissime Ci., leges in iudicando Ci., vicem rhetoris atque poëtae H., actoris partīs chorus officiumque virile defendat H. kor naj nadomešča igralca in izvršuje nalogo delujoče osebe.
5.
a) z besedo braniti, zagovarjati, zastopati, poseb. jur.: illud Carneadeum Ci., defendat, quod quisque sentiat Ci., d. ornate hanc sententiam Ci., ius suum Ci., S. Roscium parricidii reum Ci., ad defendendos homines me dedi Ci. posvetil sem se (kot odvetnik) zagovorništvu, ambitum accusas: non defendo Ci., d. aliquem de ambitu Ci., regem contra atrocissimum crimen Ci., se adversus populum Romanum Ci., aliquem in capitis periculo Ci., (Phocion) in iudiciis a Demosthene defensus est N., utrum impugnatis plebem an defenditis L., d. optimatium partes Suet.; occ. (z notranjim obj.) kaj v svojo obrambo (v svoj zagovor) povedati ali uveljaviti (uveljavljati), opravičevati se s čim, skušati se opravičiti s čim: haec te dicere aequum fuit et id defendere Ter., nihil habeo, quod defendam Ci., provideo enim, quid sit defensurus Hortensius Ci.; pogosto z ACI: id aliorum exemplo se fecisse defendit Ci., hunc tu igitur imperatorem esse defendis? Ci., ille nihil ex his sponte susceptum, sed principi paruisse (se) defendebat T., id solitum esse fieri d. Gell.; v pass. z NCI: cum vi quaedam reus id, quod fecerit, fecisse defenditur Ci. kadar se v zagovor obtoženca uveljavlja, da je storil …
b) trditi, izkaz(ov)ati, dokaz(ov)ati, skušati dokazati: haec improbantur a Peripateticis, a Stoicis defenduntur Ci.; z ACI: utilitatem ex laude nasci defendet Ci., quasi vero ille (Plato) aut factum id esse aut fieri potuisse defendat Ci.; v pass.: verissime defenditur numquam aequitatem ab utilitate posse seiungi Ci.; z odvisnim vprašanjem: quae cur non cadant in sapientem, non est facile defendere Ci. dokazati.
c) zavze(ma)ti se za kaj, potegovati se za kaj; s finalnim stavkom: me id maxime defendisse, ut ii vincerent, qui vicerunt Ci.
č) jur. sodno lastiti si kaj: usum fructum, possessionem Icti., hereditatem ex testamento sibi Icti., aliquem in libertatem Icti. hoteti (zahtevati), da se kdo (kak suženj) razglasi za osvobojenega; včasih = tožbo začeti (pri sodniku) o čem, sodno (po sodišču) preiskovati kaj: mortem alicuius, necem alicuius Icti. - demostrar [-ue-] dokazati; kazati; izkazati; pojasniti
lo que se trataba de demostrar kar je bilo treba dokazati - départir [-partir] verbe transitif razdeliti; poveriti (delo); izkazati (dobroto, naklonjenost)
se départir de opustiti, odstopiti od, odreči se
se départir de son calme, de son projet opustiti svoj mir, svoj načrt - dispensar oprostiti (od), dovoliti, dopustiti; prizanesti s; razdeliti; izkazati; razpolagati z
dispensar cuidados (a) skrbno koga negovati
V. dispense oprostite
dispensarse ne se spotikati ob, ne gledati na
no puedo dispensarme de... ne morem si kaj, da ne bi ... - erweisen* izkazati (sich se), izkazovati, sich erweisen als izkazalo se je, da ...; (nachweisen) dokazati
- erzeigen izkazati, izkazovati (sich se); erzeigen als prikazati/pokazati kot
- esternare v. tr. (pres. estērno) izraziti, izražati, izkazati:
esternare i propri sentimenti izražati svoja čustva - exhibeō (star. exibeō) -ēre -uī -itum (ex in habēre)
1. pripeljati koga, privesti koga, prinesti kaj, predložiti kaj, poseb. jur.: Pl., Sen. ph., Eccl., exhibeas nobis Verrucium Ci. privedi … sem, fratres saltem exhibe Ci., exhibere testem Cu., aliquem ad iudicem, debitorem in iudicium Icti., exhibe librarium legum Ci., exhibere pallium, centonem Petr., rationes Plin. iun., tabulas testamenti Suet.; pren.: veritatem exhibere Cu. dognati; occ.:
a) oddati, izdati, predati, izročiti: omnia alicui integra Ci., servum Ci., uxorem, liberos Icti., agere ad exhibendum Icti. tožiti za izročitev, ad exhibendum formulam accipere Plin. iun. besedilo (formulo) tožbe za izročitev.
b) dopustiti, pripustiti, dovoliti, privoliti: exhibe liberam contionem Argis V., in non exhibitis lusa toris O.
2. pren. kazati, izkaz(ov)ati, pokazati, izkaz(ov)ati, razode(va)ti, spoznati dati: populo Romano philosophiam Ci., exhibuit gemino praesignia tempora cornu O., exhibuit linguam paternam (drzni očetov jezik) O., exhibere querulos ore gemente sonos O. tožeče glasove spustiti, formamque removit (dea) anilem Palladaque exhibuit V., ubi calor … aestatem quoque similem exhibet Cels., quorum virtus exhibet solidum decus Ph. kaže pravi sijaj, ex hac nota sapientem alicui exhibere Sen. ph., vere civilem virum exhibere Q., pruna nucibus insita faciem parentis … exhibent Plin., memorabile populi Romani oculis spectaculum exhibuit publicum funus Vergini Rufi Plin. iun.; z dvojnim acc.: tres tibi se nudas exhibuere deae O., exhibere se adorandum adeuntibus Suet.; occ.
a) izvrševati, izkazovati, izprič(ev)ati, dokaz(ov)ati, uresničevati: imperium Pl., virtutem Iust., regi fidem Cu., domino fidem et benevolentiam Col., alicui humanitatem Plin. iun., moderationem clementiamque in aliqua re Suet., vicem tortoris Cels. posel mučitelja opravljati, vicem spodii Plin. kovinski pepel nadomeščati; pesn.: promissa exhibent fidem O. se izpolnjujejo, exhibere vocis fidem Ph. dokaz(ov)ati resničnost besed, uresničiti (uresničevati) besede.
b) biti za kaj, služiti komu za kaj: exhibere pertinacem inimicum Val. Max., alicui ministratorem Suet., professum adversus Phocenses ducem Iust., pro fratre hostem Iust.; se exhibere s predikatnim acc. izkaz(ov)ati se: se admirabilem Val. Max., malle se tribunum omnibus exhibere quam paucis advocatum Plin. iun.
c) povzročiti (povzročati), storiti, delati, prizade(va)ti: argutias Pl., alicui molestiam Pl., Ci. idr. mnogo sitnosti prizade(va)ti komu, alicui negotium Pl., Ci., idr. mnogo truda (sitnosti) prizade(va)ti komu, ipse exhibes negotium tibi Plin. iun., exhibere curam (delo) puellis Tib., aliquanto minus difficultatis Cels., alicui difficilem laborem Col.; s predikatnim acc.: rem salvam Pl., vias tutas O.
č) rediti, hraniti, preživeti (preživljati), vzdrževati: aliquem alimentis, vitam misere, diu vitam stupri patientiā Iust., se, parentes, uxorem, nautas Icti., dare athletae, unde se exhiberet Dig., aliquem benigne triduo exhibere Vulg.
d) da(ja)ti, poda(ja)ti, ponujati, podeliti (podeljevati), (na)kloniti, pokloniti (poklanjati): librum, quem … promiseram, exhibeo Plin. iun., exhibere cibum, potum, tectum Icti., palatinis … dapes Lamp., milites Lact. da(ja)ti, vicariis suis epulas Lact.; poseb. v amfiteatru igre, boje prirediti (prirejati), nastopiti da(ja)ti komu: comoediam publicis spectaculis, Troiae lusum, gladiatoria munera, naumachiam, quadrigarum certamina Suet., ad ferrum quadrigentos senatores Suet., Thessalos equites, adulescentulum Lucium Africanas Suet., Plin. iun. afriškim panterjem. - extend [iksténd]
1. prehodni glagol
razširiti, raztegniti, razprostreti, podaljšati, nadaljevati, povečati
vojska v vrste postaviti; nuditi, podeliti, nakloniti; prepisati stenogram z navadno pisavo; polastiti se; (pred zaplembo) oceniti; napeti, napenjati
2. neprehodni glagol
segati, razprostirati, širiti se; trajati
figurativno izkazati
trgovina to extend an invoice izpisati račun, specificirati
to extend one's hand to (help) s.o. ponuditi komu roko (pomoč)
extended table raztezna miza - intrō-dūcō -ere -dūxī -ductum (ixpt.)
1. noter peljati, vpeljati (vpeljevati), uvesti (uvajati), pustiti (puščati) do, pred koga, k čemu, h komu: introducuntur legati Minturnenses Enn., introduci ad regem Cu., mox introductus est L., in cubiculum introductus est Ci., in senatum i. gladiatores, iudices Ci., legationes L., aliquem ex carcere in senatum Sen. rh., aliquem in senatum ad agendas gratias Suet., aliquem cum legatis S., naves eo C., aqua Claudia Romae introducta Aur.; pren.: philosophiam … in domos i. Ci., litteras in corda discentium Aug.
2. occ. (čete) peljati kam: praesidium, quod introduxerat, ex oppido educit C., copias in fines hostium C., exercitum in Ligures L., exercitum omnem in urbem L., noctu milites Iugurthae S. v Jugurtovo hišo.
3. metaf.
a) (kaj abstr.) uvesti (uvajati): ambitionem in senatum Ci., consuetudo aestimationis introducta est Ci., i. exemplum C., L., senatūs consulta Icti.; (v govoru) izkaz(ov)ati, predočiti (predočevati): si nostros cum aliis sermones et aliorum inter se credibiliter introducimus Q., ficta narratio introduci solet vel ad concitandos iudices … Q., deinde introducta rei similitudo Ci.
b) kak stavek (kot trditev) postaviti (postavljati), trditi, razlagati: introducebat Carneades summum bonum esse frui Ci., prudentiam introducunt scientiam suppeditantem voluptates Ci. - iskázati ìskāžēm
I.
1. izkazati: iskazati stanje, uslugu, poštovanje
2. izpovedati: iskazati pred sudom kao svjedok
3. izraziti: iskazati svoje misli
4. dopovedati: o moj zete, iskazati se ne može što sam tamo video
II. iskazati se
1. izkazati se: iskazati se pred vlastima; iskazati se kao gostoljubiv domaćin
2. izpovedati se, povedati vse: ne mogu umreti dok se ne iskažem
3. povedati: on je rekao da je sve to znao, ali je ovako bolje kad su se sami iskazali - mōnstrō (star. mōstrō) -āre -āvī -ātum (mōnstrum)
1. (po)kazati: Ter., Ap., proceram palmam Dēli monstrant Ci., alteri ali erranti m. viam Enn. ap. Ci., alicui sedes veteris Ilii Cu., digito indice ad hoc H.; v pass.: monstror digito H., Pers. s prstom kažejo name (kot slovečega moža, pesnika), tako tudi monstror omni in turbā Mart., quā semita monstrat V. kamor drži steza, kamor pelje pot.
2. occ.
a) (po)kazati = (po)učiti, povedati: Pl., Plin., Plin. iun., Sen. ph., Iust., inulas ego primus amaras monstravi incoquere H., tu istic si quid librarii meā manu non intellegent, monstrabis Ci. ep., res gestae quo scribi possent numero, monstravit Homerus H.; impers.: si voles advertere animum, comiter monstrabitur Enn. ap. Varr.
b) odrediti (odrejati), ukazati (ukazovati), (za)ukaz(ov)ati, vele(va)ti, predpis(ov)ati, zapis(ov)ati: ignes O., piacula V., monstratas excitat aras V., sacerdos monstrat (= iubet) abolere monumenta viri V., conferre manum ira monstrat V., alicui radicem vel herbam H.
c) ovaditi (ovajati), (za)tožiti: nec deerat egentissimus quisque e plebe et pessimi servitiorum prodere ultro dites dominos; alii ab amicis monstrabantur T., ad Paccium Africanum transgressi eum quoque proturbant, tamquam Neroni Scribonios fratres concordia opibus que insignes ad exitium monstravisset T.
d) kazati, pokaz(ov)ati, spomniti (spominjati) na kaj: quo primum iactati undis et turbine Poeni effodere loco signum quod regia Iuno monstrarat V., indicibus monstrare recentibus abdita rerum H., fesso militi Cremonam T. tolažeč spominjati na Kremono, Vespasianus fatis monstratus T.
e) dokaz(ov)ati, izkaz(ov)ati, izprič(ev)ati (z ACI, v pass. z NCI): Erasistratus calculos per urinam pelli eo monstrat Plin., qui adversus ea fecisse monstretur Ulp. (Dig.), irreligiosi esse monstramini Arn. — Od tod adj. pt. pf. mōnstrātus 3 odlikujoč se, (javno) pozornost vzbujajoč: vetusto nomine … monstratus T., hostibus simul suisque monstrati T. s ponosom kazani (= pozornost vzbujajoči) sovražniki. - nachweisen* dokazati, dokazovati, utemeljiti; izkazati, izpričati; ugotoviti; pokazati; Elemente: določiti
- òdati òdām
I.
1. izdati: odati tajnu; glas ga je odao
2. izkazati: odati kome počast, poštovanje
II. odati se
1. izdati se: time si se sada odao
2. vdati se: odati se piću, kocki; kradi
3. posvetiti se: odati se nauci - offerō -ferre, ob-tulī (op-tulī), ob-lātum (ob in ferre)
1. na(s)proti nesti, prinesti (prinašati), nuditi, ponuditi (ponujati), poda(ja)ti, (po)kazati: Acc. ap. Fest. et ap. Ci., Ter., S., Q., Tib. idr., dextram Philippo Cu., aciem (meč) strictam venientibus V., speciem Cu., os suum non modo ostendere, sed etiam offerre Ci. hote se dati spregledati, nec dis cordi fuisse poenam eius oblatam prope oculis suis L. da se je izvršila kazen skoraj pred njihovimi očmi, neque ut quicquam interesset inter intestinum et oblatum Ci. in da je čisto vseeno, ali je povzročilo tako stanje kaj notranjega ali kaj zunanjega (kak notranji ali zunanji vzrok); metaf.: quam in partem fors obtulit C. ga je privedlo, cohortes fors offert C. pelje nasproti, locum fors offert C. nudi, ponuja; med. in refl. ponuditi (ponujati) se, (po)kazati se, prikaz(ov)ati se, pri(haja)ti pred oči, pojaviti (pojavljati) se, na(s)proti stopiti (stopati): foedum omen se obtulit Cu., lux quaedam videbatur oblata Ci., mihi sese offert Amyntas V. mi pride nasproti, me sreča, Allecto se offert iuveni V. prikaže; metaf.: oblata occasione C. ko se je ponudila priložnost, nova res oblata V. nova prikazen, cuius oblata est praesentia O., religio oblata est Ci. utrnil se mu je verski pomislek, metu oblato Ci.; occ. sovražno na(s)proti stopiti, pot zastopiti, pot zastaviti (zastavljati), pot zapreti (zapirati), postaviti (postavljati) se po robu, upreti (upirati) se: o. se hostibus C., se consulibus ferociter obtulerunt L., statim me Antonii sceleri obtuli Ci., Fauno sese obtulit V.
2. metaf.
a) ponuditi (ponujati): spem imperii offerunt patricii Ci., obtulit se ad ferramenta prospicienda Ci., operam suam ultro L., foedus V.; z dvojnim acc.: magistratibus se offerre consiliarium Suet. za svetovalca, se medium paci V. za mirovnega posrednika; z ACI: offerebat se intercessurum T.
b) izkaz(ov)ati, prizade(va)ti, da(ja)ti, zada(ja)ti, storiti (delati), povzročiti (povzročati): Ter., Luc. ap. Non., Pac. ap. Non., Cat. idr., Germani Ambiorigi beneficium obtulerunt C., bonum a dis oblatum et datum est Ci., auxilium Cereris multis oblatum est Ci., mortem parenti, stuprum sorori Ci., quis est, qui moram mi occupato molestam optulit? Pl.; occ. Bogu darovati, podariti (podarjati), posvetiti (posvečevati), žrtvovati (prim. sl. ófrati, ófer): Eccl.
c) nastaviti (nastavljati), izpostaviti (izpostavljati): Acc. ap. Ci. et ap. Non., Pl., L., se proelio, telis, morti C., pro te totiens morti me obtuli Ci., meum caput obtuli periculis Ci., se invidiae Ci., se in discrimen (pogibeli) Ci.
d) na dan da(ja)ti, na dan spraviti (spravljati), starejše obelodaniti, povedati, reči (govoriti), izreči (izrekati) kaj zoper koga: oblato falso crimine L., crimina o. Ci.
e) prinesti (prinašati), vzrok (povod) da(ja)ti čemu, za posledico imeti kaj: formae, quae reapse nullae sunt, speciem (prevaro) autem offerunt Ci.
Opomba: V afr. vulg. lat. imp. ofers: Ap. - per-colō2 -ere -uī -cultum (per in colere)
1. dobro gojiti, dobro obdelovati (= prebivati kje): Eleusiniam glebam Ap.
2. dobro gojiti ali negovati = (o)čediti, (o)čistiti, (o)snažiti, zelo (na)lišpati, zelo (o)krasiti, zelo olepš(ev)ati: non ullā curā ōs Ap., femina perculta Pl., quae priores … eloquentiā percoluēre T., p. incohata Plin. iun. lepo izvesti, lepo dokončati, lepo dovršiti.
3. (duševno) dobro gojiti = krepiti, razvijati, utrjevati, ukvarjati se s čim: sapientiam, nostras disciplinas Ap.
4. zelo častiti, zelo spoštovati, izkaz(ov)ati komu naklonjenost, odlikovati: patrem Pl., coniugem liberosque eius T., plerosque senatorii ordinis honore T.; occ. (po božje) častiti, moliti koga: dei numen in uxoris honoribus Ap., aliquam (sc. deam) caeremoniis propriis Ap., imagines defuncti divinis honoribus Ap., Iunonem virginem Ap. kot devico.
5. slovesno obhajati, slovesno praznovati, slovesno opraviti (opravljati), vršiti: initia Cereris Aur., funus Aur. - per-hibeō -ēre -uī -itum (per in habere)
1. (po)moliti, (po)nuditi, poda(ja)ti, (po)držati: aliquem Ci. ep. postaviti koga (za odvetnika), p. se Q. ponuditi (ponujati) se.
2. occ.
a) da(ja)ti = nakloniti (naklanjati), izkaz(ov)ati kaj: operam rei publicae Ca. fr., honorem alicui Plin., alicui gratias Ap.
b) da(ja)ti, pripis(ov)ati: alicui rei palmam Plin. prednost da(ja)ti, alicui auctoritatem Plin., vim herbae Plin.
3. ustno kaj od sebe da(ja)ti, (iz)prič(ev)ati
a) testimonium p. alicui Varr., apud principem testimonium merentibus p. Plin. iun. pričevanje (po)dati komu.
b) klas. reči, praviti, povedati, pripovedovati, poročati, imenovati, navesti (navajati), (o)klic(ev)ati: Pl., Mel. idr., si vos vultis perhiberi probos Ter., locum Hesperiam quam mortales perhibebant Enn., id quod nostri caelum memorant, Grai perhibent aethera Pac. ap. Ci., ut Grai perhibent V., si modo, quem perhibes, pater est Thymbraeus Apollo V., vatem hunc perhibebo optimum Ci., Spa[r]tiates Agesilaus † ille perhibendus † Ci.; z ACI: Cat., perhibent illum flevisse V.; v pass. z NCI: Aug., Lact., India perhibetur molibus ferarum mirabilis Col., qui (sc. Tyndaridae fratres) non modo adiutores in proeliis victoriae populi Romani, sed etiam nuntii fuisse perhibentur Ci. ki sta po bajki menda bila … , Romulus perhibetur … tantum ceteris praestitisse, ut … Ci. - per-solvō -ere -solvī -solūtum (per in solvere)
1. razrešiti (razreševati), pren. = razvi(ja)ti, jasno razložiti (razlagati): hoc ζήτημα Ci. ep.
2. plač(ev)ati, poplač(ev)ati, izplač(ev)ati: Cu., Col., Plin. iun., Suet. idr., aes alienum alienis nominibus (abl.) suis copiis S. poplačati dolgove tujih ljudi iz svojega žepa, pecuniam ab aliquo Ci. plačati komu z nakazilom, stipendium militibus Ci.
3. metaf. kot dolžnost opraviti (opravljati), izvršiti (izvrševati), izkaz(ov)ati: T., Ph., Sen. tr. idr., persolvi patriae, quod debui Ci., meritam gratiam Ci. ali grates V. zahvalo izkaz(ov)ati, zahvaliti (zahvaljevati) se, vota Ci. izpolniti (izpolnjevati), quod promisi, ei persolvere Ci., honorem diis V. izkaz(ov)ati čast = opraviti (opravljati) daritev, meliorem animam pro morte Daretis V. raje žrtvovati (bikovo) življenje, kot da bi moral umreti Dáres (Darét), epistulas Ci. odgovoriti na pismo; occ. (u)trpe(va)ti, plántati: poenas C. kazen (pre)trpeti, kaznovan biti, poenas p. amborum V. za oba; z dat.: poenas p. alicui Ci. (od koga), poenas rei p. graves Ci.; toda: poenae alicui ab aliquo persolutae Ci. kazen, dodeljena komu od koga; p. alicui mortem Suet. usmrtiti koga.