Franja

κατα-λαμβάνω [fut. καταλήψομαι, aor. κατέλαβον, pf. κατείληφα, pass. pf. κατείλημμαι, aor. κατελήφθην, ion. fut. καταλάμψομαι, pf. καταλελάβηκα, pass. pf. καταλέλαμμαι, aor. κατελάμφθην] I. act. 1. zgrabim νῶτα, primem, zasedem ἀκρόπολιν, πάντα φυλακαῖς, osvojim, utaborim se στρατόπεδον, dobim, prevzamem (vrhovno poveljništvo v svoje roke) τὰ πράγματα. 2. a) dosežem, zadenem, doidem, ujamem; b) zalotim, zasačim, najdem τινὰ λελυμένον, περιπατοῦντα, ἐπ' αὐτοφώρῳ; μάχην pridem o pravem času k bitki; c) o dogodkih, sreči, nesreči in drugih nezgodah: zgrabi, zadene me kaj, σκοτία με tema me objame, συμφορά, νοῦσος, κίνδυνος, πάθος με καταλαμβάνει zadene, zaloti me nesreča, bolezen, nevarnost, trpljenje, κατειλημμένος εἰμὶ ἐν ἀνάγκαις zabredel sem v stiske in nadloge; pos. intr. pripetim se, dogodim se, nastanem, κατὰ τὴν καταλαβοῦσαν συμφορήν zaradi nesreče, ki jih je zadela, τὰ καταλαβόντα dogodki, nastala nesreča, πόλεμος καταλαμβάνει vojska nastane; pogosto impers. καταλαμβάνει με = συμβαίνει μοί, κατέλαβέ με στρατεύεσθαι slučajno sem šel na vojno, ἕνα κατέλαβε ἀποθανεῖν primerilo se je, da je eden umrl; καταλελάβηκε ἐμέ τοῦτο ἐς ὑμέας ἐκφῆναι čutil sem se prisiljenega, vam to povedati; d) duševno: zgrabim, umevam, razumem NT, spoznam τὶ διά τινος. 3. krepko držim, zadržujem, oviram δύναμιν, πῦρ, διαφοράς poravnam spore ali nasprotja, ἐρίζοντας pomirim, ὁ θάνατος καταλαμφθεὶς ἐσιγήθη vest o umoru se je potlačila in prikrila, ἐμαυτόν krotim, brzdam se, τινὰ ὅρκοις vežem s prisego, σπονδαὶ κατειλημμέναι potrjena zaveza; τὰ ἐν τῷ στρατοπέδῳ ἔτι βεβαιότερον κατέλαβον razmere v vojni (= oligarhijo) so še bolj utrdili. II. med. 1. osvojim si kaj, bavim se poprej s čim, poprej pripovedujem. 2. vem, vidim, spoznam NT.

κατάλογος, ὁ (κατα-λέγω) naštevanje; zapisnik, seznam, popis, νεῶν popis brodovja, imenik (meščanov, ki morajo služiti v vojski), ἐκ καταλόγου στρατεύομαι sem vojak od predpisane vojaške dobe, οἱ ἐκ τοῦ καταλόγου za orožje sposobni državljani, καταλόγους ποιοῦμαι novačim, nabiram vojake.

κατα-μανθάνω popolnoma se naučim; 1. natančno spoznam, poizvedujem, povprašujem, τὴν στρατιήν po vojski; pf. poznam, vem τί, τινά, τί τινος, ὡς, ὅτι in s pt., κατέμαθον ἀναστὰς μόλις spoznal sem, da sem komaj vstal. 2. gledam NT, opažam, umevam.

κατα-μαργάω, ion. -μαργέω sem besen, pobesnim radi česa φθόνῳ.

κατ-αμελέω ne brigam se, sem nemaren, muden, zanemarjam τινός.

κατα-μένω ostajam, zaostajam; mudim se, sem, bivam, živim kje, trajam.

κατα-ναρκάω nadlegujem koga, sem komu nadležen τινός NT.

κατ-αξιόω 1. smatram za vrednega, zelo cenim; pass. sem vreden τυχεῖν NT. 2. poet. smatram za prav, hočem, σύ τοι κατηξίωσας ti sam si tako hotel.

κατα-πτήσσω [fut. καταπτήξω, aor. κατέπτηξα, pf. κατέπτηχα; ep. aor. 3 du. καταπτήτην, tudi v tmezi] κατα-πτώσσω ep. počenem od strahu, prihulim se, skrijem se ὑπὸ θάμνῳ, sem bojazljiv; pren. sem pobit, prestrašen, osupel, (o)strmim.

κατ-αργέω NT kazim τὴν γῆν, odpravljam νόμον, πίστιν, uničujem, zatiram σῶμα, pokončavam, opuščam, τὰ τοῦ νηπίου otročje stvari; pass. odvezan sem, prost sem česa ἀπὸ τοῦ νόμου, neham, κατήργηται ἡ ἐπαγγελία obljuba je brez veljave NT.

κατα-ρρᾳθῡμέω sem zanikaren, malomaren, izgubljam po zanikarnosti; τὰ κατερρᾳθυμημένα lahkomiselno izgubljeno ali zamujeno.

κατα-ρρακόω poet. razdrapam, raztrgam, razmesarim; pass. raztrgan sem.

κατ-αρρωδέω ion. = κατ-ορρωδέω zelo se bojim, zelo me je strah, preplašen sem radi česa τί ali μή.

κατα-σκέλλω posušim; pf. κατέσκληκα sem iz-, posušen.

κατα-σοφίζομαι d. m. prekanim, preslepim, sem zvijačen NT.

κατα-τίθημι [fut. καταθήσω, aor. κατέθηκα, pl. κατέθεμεν itd.; ep. aor. κάτθεμεν, κάτθετε, κάτθεσαν, cj. καταθήομεν (-θείομεν), inf. κατθέμεν; aor. med. 1 pl. κατθέμεθα, 3 du. κατθέσθην, cj. κατθήομαι (-θείομαι)] I. act. 1. a) doli devljem, polagam, postavljam na tla, odlagam τὶ ἐπί τινος, ἐπί, ἔν τινι, εἰς Ἰθάκην postavljam na suho, τὸ στόμα πλησίον ὀφθαλμῶν postavljam, narejam blizu oči; b) izpostavljam (kaj) kot nagrado ἄεθλον, λέβητα; prirejam tekmo; c) ἐς μέσον Πέρσῃσι τὰ πρήγματα polagam oblast med P. kot skupno blago = vpeljem ljudovlado. 2. spravljam, shranjujem. 3. plačujem (dolg) δέκα τάλαντα, τιμήν, τί τινος kaj za koga, poravnam, izpolnjujem obljubo. II. med. 1. odlagam, polagam svoje stvari (sebi), porabim kaj za se, εἰς τὸ ἴδιον nalagam zase; ἐμαυτόν postavim sebi šator; ἀποστροφήν preskrbim si, osiguram si; τινὰ εἰς τόπον spravljam koga (od sebe) kam, εὐεργεσίαν izkazujem dobrote, χάριν zavezujem si koga, ugodim komu NT; κλέος osnujem si, pridobivam si; τὴν φιλίαν παρὰ τοὺς θεούς zaupam komu, izročam v varstvo; γνώμην izrekam svoje mnenje; θυμὸν ἔν τινι namerjam, obračam svoje nagnjenje kam; λύπας ἐγγυτέρω pomikam bliže k žalosti (kakor k radosti). 2. a) odlagam (s sebe) orožje, obleko; λείαν εἴς τι spravljam kam; b) shranjujem (si) za večerjo; c) pokopavam (mrtvece). 3. postavljam na stran, zanemarjam, ne brigam se za ποιητάς, τινὰ ἐν ἀμελείᾳ; πόλεμον opuščam, končavam, dovršujem; pass. odstranjen sem συμφορά.

κατα-τραυματίζω, ion. κατα-τρωματίζω 1. obdam, pokrijem z ranami, ranim (vse do zadnjega); pass. ranjen sem, pokrit sem z ranami. 2. o ladji: prevrtam, prebijem.

κατα-τρῑ́βω [aor. pass. κατετρίβην] 1. act. starem, zmanem, obrabim, porabim, potrošim, ponosim, prebijem ἡμέραν, βίον, izčrpam, utrudim, oslabim. 2. pass. sem porabljen, utrujen, obrabljen, utrudim se s čim, oslabim, porabim čas za kaj, bavim se s čim.

κατα-τρύω [pf. pass. inf. κατα-τετρῦσθαι] utrudim; pf. pass. sem izmučen, utrujen.

κατα-φρονέω 1. a) malo cenim, zaničujem, preziram τινός, τινά; ἐπί τινι radi česa, εἴς τι z ozirom na kaj, v čem, ne bojim se koga τινός; b) imam prevzetne misli o čem, ravnam prezirljivo, sem prevzeten. 2. ion. mislim na kaj τί, menim (z inf.).