Franja

Zadetki iskanja

  • zavidanj|e srednji spol (-a …) der Neid; česa komu das Beneiden von (jemand) um
    zavidanje konkurentom der Konkurrenzneid
    zavidanje penisa der Penisneid
  • zavida|ti (-m) komu kaj: (jemanden) beneiden um, neidisch sein auf; (ne privoščiti) (jemandem etwas) nicht gönnen, (jemandem etwas) [mißgönnen] missgönnen
  • zavoljo [ó]

    1. vzrok: wegen, infolge
    zavoljo česa weswegen, weshalb
    zavoljo tega deswegen, deshalb
    prav zavoljo tega ebendeswegen, ebendeshalb

    2. razlog: um … willen, wegen; (na ljubo) zuliebe

    3. namen: wegen, -halber (večje jasnosti deutlichkeitshalber)

    4.
    zavoljo mene meinetwegen, meinethalben, (kar se mene tiče) von mir aus
    zavoljo nas unserthalben, unsertwegen, unsertwillen
    zavoljo tebe deinethalben, deinetwegen, deinetwillen
    | ➞ → zaradi, zastran
  • zbira|ti (-m) zbrati sammeln; skupaj: (pobrati) einsammeln,: na kup: zusammentragen; (akumulirati) speichern; ljudi okoli sebe: um sich scharen
    zbirati informacije Erkundigungen einziehen, herumhorchen
    živalstvo, zoologija zbirati v golši kröpfen
    rastlinstvo, botanika rastlina, ki zbira dušik der Stickstoffsammler
  • zbrati (zbêrem) zbirati sammeln, ansammeln; na kup, pripraviti za kaj: zusammentragen; ljudi: versammeln, okoli sebe: um sich scharen
    zbrati v skupine gruppieren
    denar: zbrati za zusammenlegen für
    figurativno zbrati sile za alle seine Kräfte sammeln (für), sich aufraffen zu
    zbrati pogum Mut fassen
  • abängstigen: sich abängstigen (um) trepetati (za)
  • abzapfen ein [Faß] Fass: navrtati, Wein: točiti, iztočiti; Blut: jemati; jemanden um Geld: navrtati za (denar)
  • acht osem; um acht ob osmih; in acht Tagen v osmih dneh
  • achte osmi; am achten osmega; das achte Mal, zum achten Mal osmič; wir waren achte bilo nas je osem; um achte ob osmih
  • agile agg.

    1. okreten, gibčen, uren:
    agile di mano tatinski

    2. pren. živahen, bister:
    intelligenza agile živahen um
    agile di mente bistrega uma
  • aguzzo agg.

    1. oster, količast, šilast:
    palo aguzzo šilast kol

    2. pren. oster, živahen, prodoren:
    sguardo aguzzo prodoren pogled
    ingegno aguzzo živahen um
  • alacre agg.

    1. živahen, prizadeven, hiter:
    è un alunno molto alacre to je zelo prizadeven učenec

    2. pren. živahen, bister:
    ingegno alacre bister um
  • all

    1. all/aller, alle, alles Singular : ves, vsa, vse

    2. Singular, Plural: vsak, vsaka, vsako, vsaki; aller Anfang vsak začetek; für alle Fälle za vsak slučaj; alle 3 Stunden, Minuten vsake tri ure, vsake tri minute; alle Tage, alle Augenblicke vsak dan, vsak trenutek

    3. Plural: alle vsi; alle beide oba; mein ein und alles moje vse; in aller Eile zelo na hitro, v veliki naglici; in aller Frühe navsezgodaj; in aller Stille čisto potihem; alles in allem vse skupaj, eno z drugim; zu allem fähig vsega sposoben; um alles in der Welt za vse na svetu
  • als

    1. kot (arbeiten als delati kot, als Zeuge kot priča, größer als večji kot, anders als drugačen kot; es bleibt ihm nichts anderes übrig als... nič drugega mu ne preostane kot da...); als ob, als wenn kot da bi

    2. als das da bi

    3. um so/desto ... als ... , ker; insofern ... als toliko ... ker

    4. zeitlich: ko

    5. gelten als veljati za

    6. (sowohl ...) als auch kot tudi
  • amplus 3, adv. -ē, predklas. in poklas. tudi ampliter

    1. prostran, prostoren, (ob)širen, velik: curia, domus, amplum et excelsum signum Ci., atria, porticūs V., quanto est res amplior et quo latior est Lucr., amplior ceteris insula Cu., gymnasium amplissimum Ci., amplum, amplissimum cubiculum Plin. iun., ampla capra (naspr. parva), a. sus (naspr. exilis) Varr., corpore amplo et robusto Suet., amplissimi corporis (canis) Col., species barbarae mulieris humanā amplior Suet.

    2. velik, mnog, znaten, obilen, bogat: N., Lucr. idr., a. civitas Ci., C., erat ei pecuaria res ampla Ci., amplae divitiae H., numerus amplior S., amplior exercitus Suet., peditatūs ampliores copiae C., amplissimae pecuniae fit dominus Ci., praemia legatis dedistis amplissima Ci., amplissima dies horarum quindecim Plin. najdaljši dan, ample nutrire valetudinarios Cels., ample magnificeque exornare triclinium Ci., agros militibus amplissime dare, assignare Ci. v zelo veliki meri, amplissime donare cohortem militaribus donis C., exstructa ampliter mensas Luc. ap. Non., ampliter occupatum esse, ampliter saturum fieri, ampliter facere sumptum, ampliter mentiri Pl., ampliter nummatus Ap. Pogosto komp. neutr. kot subst. = več: amplius ab Herbitensibus exprimi non poterat Ci., Segestanis praeter ceteros imponebat aliquando amplius, quam ferre possent Ci. večje breme; z gen. = (še) več: amplius temporis C., si a. obsidum dare velit C., nescio, an a. negotii mihi contrahatur Ci.

    3. pren.
    a) (o stvareh) α) velik, ne majhen, obilen; močen, hud, silen: occasio Ci., spes S., Pr., poena Pr., pro viribus amplis Lucr. po svoji silni moči, amplior morbus, irae ampliores Ter., amplior mortis metus Ci., amplior potentia, amplissimi effectus Plin. β) veličasten, zelo lep, očiten, odličen, krasen, sijajen, časten: fructus, munus, merita, res gestae Ci., omnia, quae vobis cara atque ampla sunt Ci. drago in veličastno (prim.: cui sua non videntur amplissima, miser est Sen. ph.), amplum donum, dona amplissima, ludi amplissimi, sacrificium solito amplius, amplissima vestis L., habitus formaque viri aliquantum amplior angustiorque L., victima amplior Sen. tr., amplum funus, triumphus amplissimus N., amplissima dignitas, gloria Ci., amplissimi honores Ci., Suet., amplissimus honor Ci. ali magistratus Suet. (= consulatus), locus ad agendum amplissimus (= rostra) Ci., verbis amplissimis gratias agere Ci. s (pre)častnimi, amplum Tuscis ratus L. meneč, da je častno za Tuščane, da je Tuščanom v čast, quia tibi amplum et gloriosum censes L., amplissime et honestissime ex praetura triumphari Ci., amplissime ac magnificentissime gerere honores Ci., amplissime efferri Ci., amplissime decernere de alicuius salute, dignitate Ci. (prav) častno; (o govoru) sijajen, vznesen, dostojanstven: amplum orationis genus Ci., elate et ample loqui, sublate ampleque dicentes Ci., satis ample sonare Fl., ampliter dicere, laudare Gell., amplissime laudari Ca.
    b) (o osebah) visok, na visoki stopnji stoječ, imeniten, odličen, ugleden, spoštovan: amplae et honestae familiae plebeiae Ci., viros primarios atque amplissimos civitatis convocavit Ci., Sthenius erat amplissima cognatione Ci., amplissimi cives, cuiusque aetatis amplissimi, amplissimo genere natus C., parvi et ampli H. visoki in nizki (ljudje); amplissimus -um (kot naslov višjih stanov in državnih dostojanstev) visoki, vzvišeni, (pre)svetli: amplissimum collegium decemvirale Ci., amplissimi sacerdotii collegium Ci., ordo amplissimus Ci., Plin. iun., Suet. = senat, amplissimorum ordinum viri delecti Ci. = iz stanu senatorjev, vitezov in erarskih tribunov. — Od tod adv. komp. amplius, prvotno acc. sg. subst. (gl. spredaj točko 2. in prim. stavke, kakor: quid vis amplius? Ci., quid loquar amplius de hoc homine? Ci.), potem

    1. zgolj (časovni) adv. = (na)dalje, več: non luctabor tecum a. Ci., quid est, quod iam a. exspectes? Ci., proelio a. non lacessivit C., urere ne possit calor a. aridus artus Lucr., nec iam a. ullae apparent terrae V.; — od tod
    a) jur. amplius pronuntiare (o predsedniku sodišča: (besedo) „amplius“ izreči (izrekati) = z besedo ampliusna dalje“, „na poznejši rok“) odložiti, preložiti (prelagati) končno razsodbo (v kaki sodnikom še ne dovolj jasni stvari, o kateri so bili zaradi tega izjavili svoj „non liquet“ [na glasovalnih tablicah N. L.]): vel iudicari primo poterat vel amplius pronuntiari Ci., de Philodemo amplius pronuntiatur Ci.; pren.: amplius deliberandum censeo Ter. dalje.
    b) jur. pri kupčijah, plačilih, pogodbah idr. amplius non petere pozneje nič več zahtevati: quid ita satis non dedit: amplius a se neminem petiturum Ci., si quid satis dandum erit, amplius eo nomine non peti, cures, ut satisdetur Ci. ep.; podobno amplius non agere Ulp. (Dig.) pozneje nobene pravde več sprožiti.

    2. (redko) več = močneje, silneje, huje: a. accusare Pl., invitare Ter., a. aequo lamentari Lucr.

    3. (pri določenih časovnih in sploh številčnih količinah)
    a) kot apoz. k sklonu, ki ga določa stavčna skladnja (k nom., gen., acc. in abl., samo k dat. ne) več ko, več kakor, nad: quid? si tandem amplius triennium est? Ci., a. sunt sex menses Ci., cum eum a. centum cives cognoscerent Ci., cum a. centum milia facta essent armatorum N., non a. duum milium intervallo S., oppidum Vagam non a. mille passuum abesse S., quod a. annos triginta in exercitu fuerat S., in eo proelio non a. ducentos milites desideravit C., tu faciem illius noctem non a. unam falle dolo V., duas a. horas dubium certamen sustinuere L., quem (solem) mathematici a. duodeviginti partibus confirmant maiorem esse quam terram Ci., non a. pedum milibus duobus ab castris castra distabant C.; od tod abs. (skoraj = plures) več: duo, haud a., milia peditum L., binas aut a. domos continuare S.
    b) s quam več ko, več kakor: reiciundi a. quam trium iudicum potestas Ci., non a. quam terna milia aeris N., haud a. quam mille Cu.; z abl. comparationis: triennio a. Ci., non a. quinis aut senis milibus passuum interesse C.

    4. posebni izrazi:
    a) non (nihil) dico (dicam) amplius več ne rečem (nič drugega ne rečem ali nočem reči), rajši molčim: Pl., Ci.; podobno: nihil dixit amplius Ci., hoc dicunt, nihil a. Ci., quid a me amplius dicendum putatis? Ci.
    b) hōc (eō) amplius več kakor to = še več, poleg tega (še): Ca., Suet., Icti., quid est, quod tibi mea ars efficere hoc possit amplius? Ter., neque hoc amplius, quam quod vides, nobis quidquam est Pl., bestiis... sensum et modum dedit..., homini hoc amplius, quod addidit rationem Ci., namque ea, quae supra scripsimus, de eo praedicarunt atque hoc amplius N., denas alii, alii plures habent (uxores), sed reges eo amplius S.; v istem pomenu tudi his amplius: Q.; od tod kot termin glasovalcev v senatu, ki so ob pristanku na mnenje koga hoteli dodati svojemu glasu kak pristavek: Servilio assentior; et hoc amplius censeo Ci. in poleg tega še menim.
    c) nihil (nec, neque) amplius quam nič drugega kakor = samo, le, zgolj: de sepulcris autem nihil est apud Solonem amplius quam ne quis ea deleat neve alienum inferat Ci., ut terra tecta esset stramentis neque huc amplius quam pellis esset iniecta N.; elipt. ali zevgma: histrionem et philosophum Nero nihil amplius quam urbe Italiaque submovit Suet., ubi nihil temeritate solutum nec amplius quam decurio equitum audentius progressus... ceteros ad obsequium exemplo firmaverat,... abscessit T.; tako tudi nec quidquam amplius quam: Suet. ali nihil amplius praeter: Vell.; elipt. nihil amplius drugega nič = samo (le) to, nič več: Ter., Ci.; podobno: si nihil amplius (sc. efficiam) O.
    č) amplius = saepius večkrat: amplius quam semel agi potest Icti.; abs.: felices ter et amplius H., per tot successus ter, nec amplius, adversum casum expertus Suet.
  • andere, anderer, andere, anderes

    1. drug: drugi, druga, drugo (ein anderes Kleid druga obleka, mit anderen Worten z drugimi besedami, das ist etwas anderes to je nekaj drugega, eins zum anderen drugo k drugemu, eno k drugemu, in anderen Umständen v drugem stanju, nichts anderes nič drugega)

    2. drugačen, drugačna, drugačno (ein anderer Ton drugačen ton, anderer Meinung drugačnega mnenja, andere Saiten aufziehen napeti druge strune, aus anderem Holz iz drugačnega lesa)

    3. drugi, naslednji (am anderen Tag naslednji dan)

    4. drugič (ein anderes Mal drugič, zum anderen drugič); einer um den anderen drug za drugim; einen Tag um den anderen vsak drugi dan; ... und anderes in drugo; und anderes mehr in podobno; sich eines anderen besinnen premisliti si; ein Wort gab das andere beseda je dala besedo; ein Jahr ums andere leto za letom; eine Dummheit nach der anderen ena neumnost za drugo, neumnost za neumnostjo; keinen Stein auf dem anderen lassen ne pustiti kamna na kamnu
  • angehen*

    1. (angreifen) napasti, einen Berg: naskočiti, naskakovati, gegen Vorurteile, Verhältnisse: nastopati proti, napadati

    2. (anfangen) začeti se, začenjati se, Licht, Feuer: zagoreti, prižgati se

    3. jemanden (betreffen) tikati se (koga)

    4. (möglich sein) biti možen, (erträglich sein) iti (das wird angehen bo šlo, es geht an kar gre), (zulässig sein) biti dopusten (es geht nicht an ni dopustno)

    5. angehen um (bitten) prositi za, nagovarjati
  • Angst, die, (-, Ängste)

    1. strah (vor pred); vor Angst od strahu; aus Angst iz strahu

    2. bojazen, tesnoba (tudi Philosophie)

    3. Angst um strah/skrb za Angst haben bati se (vor česa/koga) ; Angst bekommen/in Angst geraten zbati se, ustrašiti se (vor česa, um za) ; in Angst versetzen prestrašiti, zastrašiti
  • ängstigen plašiti, strašiti, navdajati s strahom; sich ängstigen bati se (vor česa, um za) , trepetati (vor pred, um za)
  • anhalten*

    1. ([stehenbleiben] stehen bleiben) ustaviti, zaustaviti (intransitiv se)

    2. einen Ton, den Atem: držati, den Atem: zadrževati

    3. jemanden zu etwas: vzpodbujati k

    4. intransitiv (andauern) trajati

    5. sich anhalten an (sich festhalten) držati se česa, držati se za

    6. anhalten gegen podržati ob

    7. um die Hand anhalten prositi za roko; um ein Mädchen anhalten zasnubiti (dekle)