Franja

Zadetki iskanja

  • dēfīnītus 3, adv. -ē, gl. dēfīniō.
  • déflagrant, e [-flagrɑ̃, t] adjectif vzplamteč

    matières féminin pluriel déflagrantes vzplamteče snovi
  • dēfluō -ere -flūxī (—)

    I.

    1. (dol) teči, odteči (odtekati): Mel., Amm., defluit incerto lapidosus murmure rivus O., a celeritate, quā defluit, Tigri (= puščica) nomen est inditum Cu. Kod? per arbores non defluunt imbres Plin., amnis praeter coloniam defluens Plin. Od kod? z abl.: flumen Durda Tauro monte defluens S. fr., defluit saxis humor H., mella frondibus defluunt Mel.; s praep.: sudor a capite et a fronte defluens Ci., sanguis, qui defluit a renibus Plin., flamma (ognjeni tok) ex Aetna monte defluxit L., Tanais amnis ex Ripaeis montibus defluens Plin., arbores, ex quibus mel defluit Plin., defluens ex eo (fonte) rivus Lact. Kam? Rhenus … in plura defluit partes C., amnes clari in oceanum defluunt Plin., si quando in scrotum sanguis defluxit Cels., aes ipsum in catinos defluit, scoria extra fornaces Plin., potes defluit ad pulmonem Gell.; occ. (dol) plavati, (dol) pluti: dolia medio amni defluxerunt L., nuces fusae ab Romanis castris medio amni ad Casilinum defluxerunt L., cum paucis navigiis secundo amni d. L., fluvio cum forte secundo deflueret (cervus) V., aries … secundo defluit amni V., classis defluit Cu., defluxit ad insulam Cu., d. Ostiam Tiberi Suet.

    2. pren.
    a) (dol) polzeti, zdrsniti, spustiti (spuščati) se, odpasti (odpadati), osuti se, osipati se: iam ipsae defluebant coronae Ci., ne quid in terram defluat Ci., gleba, cum regis capiti incĭdisset, resoluta defluxit Cu., flores … defluunt Hyg., folium eius non defluet, non defluet folium ex eo Vulg.; (poseb. o konjenikih): tota cohors … relictis ad terram defluxit equis V. je hitro skočila s konjev; (predvsem o ranjencih): moribundus Romanus … ad terram defluxit L., frenisque manu moriente remissis in latus a dextro paulatim defluit armo O., haec agentem anima deficit corpusque ex equo defluxit in terram Cu.; occ. α) (o obleki) dol spustiti (spuščati) se, dol viseti: Macr., pedes vestis defluxit ad imos V., rusticius tonso toga defluit H. visi nemarno (dol), toda: mirumque fuit neque defluxisse eas (praetextas) neque … Plin. da niso niti padle (nekateri pišejo diffluxisse), tunica … non ante deponitur … , quam … carie in pannulos defluxerit defrustata Amm. β) (o laseh) (s)polzeti, izpasti (izpadati): tristi medicamine tactae defluxere commae O., alicui pili defluunt, capillum defluere prohibet Plin., vel affluit capillago vel defluit Tert., toda: defluentem leniter flectens comam Prud. dol se spuščajoče γ) (politično) odpasti, izneveriti se: ex novem tribunis … unus me absente defluxit Ci.
    b) (v podobah, posnetih po reki) priteči (pritekati), izvirati, privreti, prihajati, priti kam, k čemu: hoc totum (orationis genus) e sophistarum fontibus defluxit Ci., philosophorum ingenia Socratico ore defluentia Vell., ipsum illud primum, a quo defluit secundum Arn., unde haec in terras nisi ab superis defluere potuerunt? Ci., necesse est, si quid redundarit de quaestu, ad illum defluxisse Ci. da je prišlo njemu v dobro, multa merces tibi defluat aequo ab Iove H., d. a necessariis artificiis ad elegantiora Ci. polagoma priti, ab amicitiis perfectorum hominum … ad leves amicitias defluxit oratio Ci. v teku govora smo prešli (zašli).

    — II.

    1. odteči, poteči: rusticus exspectat, dum defluat amnis H., dum hiberni defluxere torrentes Sen. ph.

    2. pren.
    a) izginiti, miniti, nehati se: ubi salutatio defluxit, litteris me involvo Ci. ep., antequam tenerae sucus defluat praedae (dat.) H., sic horridus ille defluxit numerus Saturnius H., nullus defluat inde color Tib., ignavus defluxit corpore somnus Tib., celerrime is odor … defluit Plin., eorum pinguedo sic defluxit Cael.
    b) izpasti iz glave, uiti iz spomina, pozabiti (pozabljati) se: id tibi ne vacuo defluat ex animo Pr., merita cito defluunt Sen. ph.
  • défoncé, e [defɔ̃se] adjectif vdrt, razbit, brez dna

    route féminin défoncée razrita, lukenj polna cesta
  • dēfōrmō -āre -āvī -ātum

    I.

    1. kako obliko dati čemu, (iz)oblikovati, upodobiti (upodabljati) kaj: areas Ca., locum ad tabulae litterariae speciem Varr. kraju obliko pisalne deščice dati, tragicae scenae deformantur columnis et fastigiis et signis Vitr., in astris corpora eorum d. Hyg., Sagittarii arcus in astris eodem orbe deformatur Hyg., marmora deformata primā manu Q. na prvo roko izdelani, certi ac deformati fructus Q.

    2. (na)risati, načrtati: alteram viam deformasse Carneadem virtutis e cupis acris aceti Varr., speciem operis exemplaribus pictis d. Vitr.

    3. pren. (na)slikati, opis(ov)ati: quem supra deformavi Ci., hic, quem deformamus Sen. ph. ki si ga postavimo (jemljemo) za vzgled.

    — II.

    1. (s)pačiti, (s)kaziti, iznakaziti, onespodobiti, ponarediti, (o)grditi: Auct. b. Alx., Suet., Ap. idr., amicus noster deformatus corpore Ci., deformatus aerumnis S., faciem deformavit aetas Vitr., vultum deformat macies V., nec male deformet rigidos tonsura capillos O., canitiem multo deformat pulvere V., deformata … membra veneno Sil., parietes nudos ac deformatos reliquit Ci., imagines aliquā re d. Corn., fulminibus complura loca deformavit tempestas L.

    2. pren. (s)pačiti, onečastiti (onečaščevati), (o)sramotiti, v nič da(ja)ti, omalovaževati, poniž(ev)ati, (o)grditi: quae (te lastnosti) ita deformata sunt a fortuna, ut … Ci., ea, quae accusatores deformandi huius causā … dixerunt Ci., in qua (contione) Pompeium ornat an potius deformat? Ci., d. domum V., genus et fortunam honestam L., orationem Q., imperium Romanum Eutr.; z abl.: homo deterrimus … fictis conquisitisque vitiis deformatus Ci., imago clarissimi viri deformata ignominiā Ci., d. victoriam clade L., consules … questi apud populum deformatum ordinem pravā lectione senatus L., ut monilibus … deformentur viri Q., crucis supplicio deformata maiestas Fl.
  • défraîchi, e [defrɛši] adjectif ne več svež (nov); pobledel
  • défroqué, e [defrɔke] masculin bivši menih, duhovnik; féminin bivša nuna, redovnica
  • dēfūnctōrius 3, adv. (dēfungī) površno delan (storjen), površen: ictus Petr., defunctorie causam suam agere Sen. rh. ali aliquid petere Ulp. (Dig.).
  • défunt, e [defœ̃, t] adjectif pokojni, rajni, umrli; masculin pokojnik, rajnik; (figuré)

    espoir masculin défunt pokopano upanje
  • dégagé, e [degaže] adjectif prost, odkrit, svoboden; neprisiljen; vitek; lagoden; degažiran

    ciel masculin dégagé nebo brez oblakov
    front masculin dégagé odkrito čelo
    taille féminin dégagée vitka postava
    démarche féminin dégagée lagodna hoja
    la voie est dégagée proga je prosta
  • dégarni, e [degarni] adjectif odkrit, razgaljen; izpraznjen, prazen; gol, plešast

    bouche féminin dégarnie usta brez zob
    cave féminin dégarnie prazna klet
    être dégarni biti na tesnem z denarjem
  • dégénéré, e [-re] adjectif izrojen, degeneriran; masculin izrojenec, degeneriranec
  • dégingandé, e [dežɛ̃gɑ̃de] adjectif mahedrav; zanemarjen
  • degno agg.

    1. vreden:
    degno di lode, di biasimo, di fede vreden pohvale, graje, zaupanja

    2. absol. pošten, vrl:
    una degna persona poštenjak

    3. primeren, vreden, spodoben:
    degna ricompensa primerno plačilo
    questo non è degno di te to te ni vredno, to ti je pod častjo
  • dégonflé, e [-gɔ̃fle] adjectif splahnel, izpraznjen, brez zraka; figuré strahopeten, mevžast; masculin mevža

    pneu masculin dégonflé prazna pnevmatika
  • dégourdi, e [degurdi] adjectif bister, živahen, spreten; mlačen (voda); masculin bister dečko; zvita oseba, lisjak
  • dégoûtant, e [degutɑ̃, t] adjectif ostuden, gnusen, ogaben, zoprn; masculin neolikanec, neotesanec

    travail masculin dégoûtant zoprno delo
  • dégoûté, e [degute] adjectif naveličan, sit (de quelque chose česa); izbirčen

    il n'est pas dégoûté on ni izbirčen, zahteven
    faire le dégoûté biti preobčutljiv, težak
    au dégoûté le miel est amer (proverbe) sitemu nobena jed ni všeč
  • dégouttant, e [degutɑ̃, t] adjectif curljajoč
  • dégradant, e [degradɑ̃, t] adjectif ponižujoč, poniževalen