Franja

Zadetki iskanja

  • injékcija inyección f

    dati injekcijo poner una inyección
  • inquiétude [-tüd] féminin nemir, nepokoj; zaskrbljenost, bojazen

    donner de l'inquiétude povzročiti, zbuditi zaskrbljenost
    ne pas donner des inquiétudes ne dati povoda za zaskrbljenost
    soyez sans inquiétude! bodite brez skrbi!
    être dans l'inquiétude biti zaskbljen
  • inscrire* [ɛ̃skrir] verbe transitif vpisati, vnesti (sur v), prijaviti; vklesati (v spomenik); računati, šteti (à k)

    s'inscrire vpisati se; prijaviti se (à k)
    inscrire son enfant à l'école vpisati otroka v šolo
    faire inscrire prijaviti
    se faire inscrire vpisati se, pristopiti k
    s'inscrire en faux contre quelque chose ugovarjati, oporekati, spodbijati kaj
    inscrire à l'ordre du jour dati na dnevni red
    s'inscrire à la faculté, à un parti, à un club vpisati se na fakulteto, včlaniti se v stranko, v klub
    inscrire au rôle d'équipage (marine) nabirati (ljudi) za ladijsko moštvo
  • inserát advertisement, pogovorno advert, ad; insertion

    dati inserát v časopis to put an advertisement in a paper
  • inserát annonce ženski spol

    dati inserat v časopis mettre (ali faire passer, faire insérer) une annonce dans le journal
  • insérer [ɛ̃sere] verbe transitif uvrstiti, uvesti, vplesti, vložiti; dodati; ohjaviti, oglasiti (v časniku), inserirati

    insérer un feuillet dans un livre vložiti list v knjigo
    insérer une clause dans un traité uvrstiti klavzulo v pogodbo
    faire insérer une annonce dans un journal dati oglas v časnik
    insérer un article dans une revue uvrstiti (sprejeti) članek za objavo v reviji
    s'insérer dans quelque chose uvrščati se v kaj, imeti svoje mesto v
  • īn-serviō -īre -īvī -ītum

    1. kot podanik, vazal pokoren biti, služiti, podložen biti: Antiochus inservientium regum ditissimus T.

    2. metaf.
    a) biti komu na uslugo, biti komu na voljo, poslužiti, ugajati, ustreči (ustrezati) mu, vdajati se komu: improbi magistratūs in provinciis publicanis (dat.) inserviebant Ci., a quo plurimum sperant, ei potissimum inserviunt Ci., plebi … inservitum erat L. vdali so se mu bili, nihil est inservitum a me temporis causā Ci. nikdar nisem obračal plašča po vetru, i. legibus, auribus Gell., amico Ter., temporibus callidissime N., ravnati se po … , i. aliquem Pl.

    2. (kaki stvari) vdan biti, prizadevati si za kaj, vneto (prizadevno) pečati (baviti, ukvarjati) se s čim, brigati se za kaj, pospeševati: Gell., Val. Max., studiis Thebanorum N., artibus, suis commodis Ci., honoribus Ci., honori H., famae T., inservi (sc. valetudini) et fac omnia Ci., operibus, frumento Col., matri suppositiciae Varr. dati obilno hrane, reverentiae vestrae Plin. iun., firmitati corporis N., amoenitati hortorum T., equo Sil., negovati, rebus omnibus Hirt., inserviendum est consilium Pl. mora se natanko izvesti.

    Opomba: Sinkop. impf. inservibat: Sil.; fut. inservibis: Pl.
  • īnsīgnis -e, adv. īnsīgniter (tvorba iz īnsīgniō)

    1. zaznamovan, označen: po Fest. agr. t. t.: insignes boves … , qui in pede album habent; prim.: bos maculis insignis et albo V. z belimi lisami; nav. pren.: homo omnibus notis turpidinis insignis Ci.; occ. znaten, očiten, očividen, v oči bijoč (udarjajoč, padajoč), odlikujoč se, opazen: z abl. rei: O., Iust., Pr., Sil., Lucan., Aur., Cl., crinibus insignis Phoebus V., insignis tenui fronte puella H. ostro, insignis (equus) V. ali samo insignes equi Ci. okrašen(i), uxores i. auro et purpurā L. znana po … , insignes debilitate aliqua corporis Suet. očitno telesno pohabljeni, insignes aut aliqua parte membrorum inutiles Cu.; z gen.: insignis libidinum Tert.; z ad: insignes ad laudem viri Ci.; z inf.: insignis ventos anteire lacerto Sil.; enalaga: vestis i. auro Cu., insignius ornari N.

    2. metaf. (o abstr.) očiten, opazen, odličen, znamenit, poseben, izboren, izbran, nenavaden, čuden, brez primere (pohvalno in grajalno); v dobrem pomenu: Suet., Amm., tam insigne vestrum beneficium Ci., benevolentia i. in rem publ. Ci., homo insigni magnitudine animi Ci., patris insignis virtus Ci., insignis ad laudem vir Ci., virtus Scipionis posteris erit clara et insignis Ci. se bo svetila v najlepši luči, laus V., Aur., honor Suet., gaudia L., insigniora monumenta L., insignissima religio Tert.; grajalno: Iust., Lucr., Suet., hominis insignem impudentiam cognoscite Ci., acceptā insigni inuiriā Ci., insignem iniuriam facere Pl., insigne aliquid facere alicui Ter. dati (zasoliti) jo komu, da bo pomnil, secum habuit insignes latrones Ci., odium, supplicium, nequitia improbitas turpitudo Ci., annus insignis incendio ingenti L., maxime illustre atque insigne periurium Ci., calamitas L., quae insignia ac paene vitiosa sunt, imitari Ci., insigne ad irridendum vitium Ci. — Od tod subst. īnsīgne -is, n znak, znamenje, in sicer
    a) grb (na ščitu): clipeo insigne paternum … hydram gerit V., mutemus clipeos Danaumque insignia nobis aptemus V., tectis insignibus suorum C., id se a Gallicis armis atque insignibus cognovisse C.; occ. (slikana ali rezljana) grbna podoba na ladijskem nosu, po kateri se je imenovala ladja (gr. παράσημον): Vulg., navem ex insigni agnoscere C.
    b) znak, oznaka, častno znamenje (kakega dostojanstva, odlike), p(r)oslavilo, častilo: sedens cum insignibus regiis Ci., si Caesar regni insignia (diadem) accipere voluisset Ci., insignia imperatoris C., illius imperii (sc. consularis) Ci., fascibus ceterisque insignibus ornati Ci., honoris, magistratuum Ci., sacerdotum, galeae L., honorum potestatis dominatūs, regni Aur., insigne vestis latus clavus Suet., inimicum insigne V. znak sovražnika, regium capitis insigne Cu., insigne regium capiti alicuius imponere T., insigne regium, quod ille de capite suo abiecerat, reposuit Ci., Sarmatiae rex insigni capitis decorus Sen. ph., triumphi T., Suet., legiones … insignibus fulgentes T., sine ullis insignibus Amm., i. militaria C., pontificalia L., quaestoria C., praeturae T., deorum Suet., maiestatis Iust., conspicuae fortunae insignia Amm. (kraljeva), ingenuorum puerorum Aur., (toga praetexta), ordinis Suet.

    3. metaf. znamenje, znak: pacis insigne et otii toga est Ci., bullam ei dederat pater insigne fortunae Ci., insignia familiarum Suet. (priimki); o abstr.: maeroris aufers insignia Ci., virtutis insignia contemnere Ci., i. laudis, dignitatis Ci., belli insignia suscepta a senatu Ci., i. morbi H., mundi Ci., pudoris C., malorum L., clementiae Plin.; occ.
    a) kras(ilo), okras, dika, velikopotezna zadeva: insigne penatium (hiše) ex hospitali mensa tollere Ci., his insignibus imperii (zemljišča) venditis Ci.; pren.: quasi verborum insignia Ci. ali orationis lumina et quodammodo insignia Ci. najsijajnejša lepota.
    b) (dano) znamenje: id erat insigne, cum ad arma concurri oporteret Ci., i. nocturnum L.
    c) prapor, zastava: navis quae ex insigni facile agnosci poterat C.
  • inskribírati to inscribe

    dati se inskribírati to enter one's name
  • īn-struō -ere -strūxī -strūctum

    I.

    1. z zunanjim obj.: vde(va)ti, vtakniti (vtikati), vstaviti (vstavljati), vložiti (vlagati) v kaj, položiti (polagati) na kaj: contabulationes in parietes instruxerunt ita, ut … C., tigna C., in cloacarum parietibus tubulos Vitr.

    2. s prolept. obj.: napraviti, narediti, (z)graditi, postaviti (postavljati): audierunt muros instrui N., murum coctili latere Cu., aggerem T., tuguria conchis Cu., in altum editas arces Sen. ph., mensas V., opus O.

    3. metaf. napraviti, pripraviti (pripravljati), (o)snovati, narediti, prirediti (prirejati), urediti (urejati), nabaviti (nabavljati), oskrbeti (oskrbovati), priskrbeti (priskrbovati), dognati, (iz)oblikovati: epulas L., convivium Cu., convivia sumptuose Lact.; pren.: hoc ipsum iudicum … a matre eius instruitur Ci., ut idem accusationem et petitionem instruat Ci., instruendae fraudi intentus L., dicta ad fallendum i. L. na prevaro nameriti, omnes sycophantias i. et comparare Pl., (alicui) insidias i. Cat., Iust., inter concordantes odia Iust. vzbuditi (vzbujati), iam instructa sunt in corde consilia mea Ter., victoriam alienam Iust., iter Plin. iun., (alicui) aurum atque ornamenta Pl., alicui aurum atque vestem muliebrem Pl., agrum atque aedes sibi Pl., servientis servitutem sibi Pl.

    4. occ.
    a) (vojsko) razvrstiti (razvrščati), v bojni red postaviti (postavljati), urediti (urejati): instruite vestros exercitus! Ci., ille aciem instruit Ci., P. Decius instructā acie vitam suam devovit Ci. v bojni vrsti, agmen, legiones, ordines, copias, elephantos i. C., L., Cu., Q., suos pugnae (dat.) i. S. za boj, instruite contra has copias vestra praesidia Ci., contra Afros aciem i. Eutr., se proelio S., Romanus dimicationi ultimae instructus intentusque L. oborožen in pripravljen, statio composita instructaque in subitos tumultus L., insidias i. L. zasedo postaviti.
    b) napotiti koga na kaj, pripraviti (pripravljati) koga za kaj: aliquem ad alterius caedem L. —

    II. z abl.

    1. opremiti (opremljati), oskrbeti (oskrbovati), preskrbeti (preskrbovati) s čim, opraviti (opravljati): mensas epulis O., cultibus suis Herculem instruit (Omphale) O. ga opravi s svojim lišpom, vias copiis T. zasesti, civem sceleratum copiis Ci., tabernaculum omni luxu Cu., aliquem viatico Vell., frumento et stipendio viatorem Iust., aliquem mandatis L.; pogosto samo: instruere domum Ci., N. s pohištvom oskrbeti, opraviti, aedes instructae Ci., classem i. Iust., Q. z vojaki oskrbeti, classis instructa atque ornata Ci. (prim.: classem omnibus rebus i. Ci.), agrum L. s poljedelskim orodjem preskrbeti, bellum Ci. ali proelium Eutr. pripravljati se na vojno (boj), filiam Suet. dati ji opravo, i. augereque ab omni parte grammaticam Suet., causam Plin. iun. s potrebnimi dokazili opremiti, vitam (humanam) Lact.

    2. occ.
    a) oborožiti (oboroževati), orožiti: milites armis S., V., T., partem quartam militaribus armis S.; pren.: se armat et instruit irā O.; tudi brez abl.: ad iudicium non satis se instruxerat Ci. se ni bil dovolj pripravil, videtur se satis instruxisse Ci.
    b) učiti, poučiti (poučevati), napelj(ev)ati, napotiti: Ci., instructo pectore talibus dictis O., disciplinae et artes, quibus instruimur ad usum forensem Ci., regina dei ritibus instruitur O. se da seznaniti z … , uvesti v … , aliquem arte suā i. O., praeceptis Petr., de arte scribendi praeceptis Suet.; brez abl.: oratorem, testes, accusatores, multitudinem Ci., adulescentes docere, instituere, ad omne officii munus instruere Ci., i. ad iustitiae munera Lact., ignorantiam alicuius Plin. iun.; z odvisnim vprašalnim stavkom: Q. — Od tod adj. pt. pf. īnstrūctus 3, adv.

    1. postavljen, razvrščen, urejen, opremljen, opravljen: exercitus ita stetit instructus, ut … L., instructā acie confligere N., Suet., instructi milites L., milites instructi et armati Cu., i. exercitus Cu., C., eques, miles O.; metaf.: instructam ei tabernam dedit Ci., ea est ratio instructarum navium Ci., domum eius instructam fecerat nudam Ci., ludos instructius fecit L. sijajneje.

    2. metaf.
    a) z abl. oskrbljen, preskrbljen, opremljen s čim: copias omnibus rebus instructas fuisse Ci., commeatu i. Cu., convivium omnibus rebus instructum Ci., O., vitiis instructior H., provincia pecuniā instructa Ci., Graecia instructa copiis Ci., instructus militibus, instructior opibus Iust., clementiā et liberalitate instructissimus Val. Max.
    b) poučen (v čem), usposobljen, sposoben: ita instructus in iudicium venio Ci., instructissimus ad dicendum Ci., nihil ad irritandas illiciendasque immodicas cupiditates instructius est Cu. prikladneje, omnis ad perniciem instructa domus Pl., ad obsidionem ferendam i. Iust.; z abl.: his rebus instructus accusator Ci., Aristo mandatis instructus L., omnibus artibus instructus Ci., virtutibus, legibus i. Iust., litteris, cunctis artibus i. Aur., humanitatis laudibus instructissimus Val. Max.; redko: instructus in iure civili Ci.; toda: nisi qui a philosophia esset instructior Ci. s stališča filozofije bolje poučen, i. a doctrinā Ci.

    Opomba: Sinkop. pf. instruxti = instruxisti: Pl.
  • intérêt [ɛ̃terɛ] masculin korist, prid, interes; dobiček; zanimivost, važnost; sebičnost, koristoljubje, egoizem; (večinoma v pluriel) obresti, obrestovanje, koristi, interesi

    intérêts arriérés zaostale obresti
    intérêts compensatoires odškodninske obresti
    intérêt(s) composé(s) obrestne obresti
    intérêts courants tekoče obresti
    intérêts créanciers, créditeurs aktivne obresti
    intérêts débiteurs, passifs pasivne obresti
    intérêts dus, échus dolgovane, zapadle obresti
    intérêt de l'Etat državni interes
    intérêts moratoires, de retard zamudne obresti
    intérêt particulier sebičnost
    intérêt public, commun javni, obči interes
    il y a intérêt želeti je
    il a tout intérêt v njegovem interesu je
    c'est dans votre intérêt to je v vašem interesu
    affaire d'intérêt denarna zadeva
    calcul masculin des intérêts obrestm račun
    film masculin sans intérêt nezanimiv film
    paiement masculin des intérêts plačanje obresti
    dommages-intérêts pluriel nadomestilo za škodo, odškodnina
    sans intérêts brez obresti, brezobresten
    prêt masculin à intérêt posojilo proti obrestim
    rapportant des intérêts donašajoč obresti, obrestujoč se
    sphère féminin, zone féminin d'intérêts (politique) interesno področje
    taux masculin d'intérêt obrestna mera
    intérêt(s) simple(s) navadne, enostavne obresti
    intérêt usuraire oderuške obresti
    agir par intérêt delati iz sebičnosti
    agir dans l'intérêt d'un ami delati v prijateljevem interesu
    agir contre ses propres intérêts delati proti svojim lastnim interesom, sam sebi jamo kopati
    avoir des intérêts dans quelque chose biti udeležen pri čem
    bonifier des intérêts poravnati, plačati, povrniti obresti
    concilier les intérêts uskladiti interese
    embrasser les intérêts de quelqu'un zavzeti se za koga, potegniti s kom
    bien entendre ses intérêts dobro se razumeti na svoje koristi
    éveiller l'intérêt zbuditi zanimanje
    faire une déclaration du plus haut intérêt dati nad vse važno izjavo
    joindre l'intérêt au capital, capitaliser les intérêts pridati, pripisati obresti glavnici
    mettre, placer à intérêt obrestonosno naložiti
    prêter à intérêt posoditi proti obrestim
    prendre intérêt à quelque chose zanimati se za kaj
    ressentir un vif intérêt pour quelque chose začutiti, dobiti veliko zanimanje za kaj
    (rap)porter des intérêts donašati obresti, obrestovati se
    susciter de l'intérêt zbuditi zanimanje
    veiller aux intérêts de quelqu'un varovati koristi, interese kake osebe
  • internar odvesti v notranjost; internirati

    internar en un colegio dati v internat
    internar en un manicomio dati v blaznico
    internarse vdreti (v deželo); prodreti (v gozd); poglobiti se, spustiti se (en v)
    internarse con alg. prilizovati se komu
  • interpelácija (-e) f interpellanza:
    dati, vložiti interpelacijo rivolgere, presentare un'interpellanza
  • inter-pres -pretis, m, redko f

    1. (po)srednik, (po)srednica, posredovalec, posredovalka, pogajalec: qui interpretes corrumpendi iudicii esse solent Ci., foederum Ci., vobis interpretibus amitteret hereditatem Ci. po vašem posredovanju, nummarius interpres pacis non probabatur Ci., quo iste interprete ad furta et flagitia uti solebat Ci., aliquid per interpretes agere Ci., missus a Iove interpres divūm V. (subjektni gen.) = Merkur, Iuno interpres harum curarum V. (objektni gen.) posredovalka ljubezenske bolečine, boginja zakona, boginja zakonske zveze, effert animi motus interprete linguā H. po posredovanju, quasi ea res per me interpretem et tuam ancillam ei curetur Pl., quae tibi condicio nova, luculenta fertur per me interpretem! Pl., quo ego interprete novissime ad (pri) Lepidum sum usus Ci.

    2. occ. tolmač, pogovorčin: eum legati nostri in Graeciam proficiscentes interpretem secum habebant Ci., appellat eum (alloquitur) per interpretem L., Valentius est in Sicilia interpres Ci., si Poeni in senatu loquerentur sine interprete Ci.

    3. metaf.
    a) razlagalec, pojasnjevalec: legum interpretes iudices (sunt) Ci., auspiciorum nos erimus interpretes Ci., verborum Ci., alii interpretes religionum requirendi sunt Ci., iuris Ci., grammatici interpretes poetarum Ci., caeli Ci., astrolog, zvezdar, zvezdoslovec Troiugena interpres divūm (objektni gen.) V. vedeževalec, i. divūm L. vedeževalka, interpretes internuntiique Iovis Ci., fatorum per genituras interpres Amm. prerokovalec iz stanja zvezd ob rojstvu, tamquam interpres et arbiter Sibyllae oraculorum Gell., Sibyllae (gen.) oraculorum interpretes Amm., interpretes comitiorum Ci. če so komicije veljavne ali ne (o avgurjih), aliquo uti interprete de aliqua re Suet. dati se komu poučiti o čem.

    2. prevajalec, prestavljalec: fidus H., non exprimi verbum e verbo necesse erit, ut interpretes indiserti solent Ci., nec converti (orationes) ut interpres, sed ut orator Ci.
  • interview [ɛ̃tɛrvju] féminin intervju

    donner une interview à la radio dati intervju na radiu
    prendre une interview de quelqu'un, soumettre quelqu'un à une interview intervjuvati koga
    solliciter une interview d'une vedette de cinéma prositi filmsko zvezdo za intervju
  • Interview, das, (-s, -s) intervju; ein Interview geben dati intervju; ein Interview führen/abhalten mit jemanden intervjuvati koga
  • interviewer1 [-vjuve] verbe transitif intervjuvati

    se faire interviewer par quelqu'un dati komu intervju
  • intervista f

    1. intervju; pogovor, razgovor:
    concedere, rilasciare un'intervista dati intervju

    2. intervju (članek)
  • intervju moški spol (-ja …)

    1. das Interview, das Pressegespräch (z magnetofonom Tonbandinterview)
    dati intervju ein Interview geben

    2. pri anketah: die Befragung
  • intervjú interview ženski spol ; interrogation ženski spol

    dati intervju donner (ali accorder) une interview