Franja

Zadetki iskanja

  • décidé, e [deside] adjectif odločen; določen; sklenjen

    c'est (une) chose décidée to je sklenjena stvar, to je odločeno
    être décidé à biti odločen za, odločiti se za
  • dēcĭdō2 -ere -cĭdī (—) (dē in cadere)

    1. pasti (padati) s česa, pasti na tla, odpasti (odpadati): vide, ne, dum ad cacumen pervenire contendis, decidas Cu., Camillus subito lapsu decidit Val. Max., d. iuxta cubiculum eius Suet., columba decidit exanimis V., decidente equo Front.; (o stvareh): ut imber decidat Lucr., si decidit imber H., crustae decidunt Cels., pedes decidunt Cels. odpa-dejo, otrpnejo, lumen decidit Suet., si paulum progressis decidit toga Q.; (o laseh, perju, zobeh) izpasti (izpadati): cum … deciderint comae H., plumae, pavoni quae deciderant Ph., omnis fructus (= lana) iam illis (ovibus) decidit Pl., dens decidit, dentes postremi decidunt, equo dentes decidunt Plin.; (o rekah, vodovju) teči, iztekati se: Euphrates vaste decidit, amnis per uberrima arva decidens Mel., decidentium aquarum sonus Front.; (o zgradbah, gorah) podreti (podirati) se, (z)rušiti se, udreti (udirati) se: celsae graviore casu decidunt turres H., montium decidentium moles Plin. iun. Izhodišče v abl.: d. equo C., quae deciderant patula Iovis arbore glandes O., d. caelo Plin. (o meteorju); s praep.: poma ex arboribus … decidunt Ci., vidi guttas e flore cruentas decidere O., d. e summo toro O., ex alto, ex superiore loco Cels., e superiore caelo Plin., ex equo Plin., ab equo O., decidens ab Alpibus Rhenus Mel., decido de lecto praeceps Ter. Smer v acc. s praep.: in foveam Ph. in (pren.) Lact., in puteum foveamque H., in praeceps (v globino), in mare, in terram, in laqueos O., in dolium Iuv., fons in Larium lacum decidit Plin. iun., decidit fulmen in lacum Suet. ali in castra alicuius Front., d. cum ponte in Tiberim Aur., pars maior missilium (izmetanih darov) intra popularia deciderat Suet., vulnerato equo cum praeceps ad terram decidisset Iust. Izhodišče in smer: qui cum … in terram ex equis decidissent N., ex quo (dorso) Asiae omnia fere flumina in … mare … decidunt Cu., tunica … ex utraque parte ad pedes decidit Suet. Pren.: occasio quasi decidit de caelo Pl. priložnost se je ponudila, kakor da bi z neba padla = nepričakovano, ex astris decidere Ci., ficta omnia celeriter tamquam flosculi decidunt Ci.

    2. occ.
    a) pasti v (med) kaj = priti v (med) kaj, zaiti v kaj, zabresti v kaj, ujeti se v kaj: fugiens hic decidit acrem praedonum in turbam H., ne oculis quidem captus in hanc fraudem … decidisti Ci., decidit in casses praeda petita meos O., sua sponte in hos laqueos d. Lact.; ne in malum habitum corpus eius decidat, metus est Cels. da ne bi njegovo telo obolelo (obnemoglo), qui ex atra bile huc deciderunt Cels. ki so zaradi težkokrvnosti za tem zboleli, is, qui ex quartana in hydropa deciderat Cels. ki je dobil vodenico po …
    b) v grob leči, (pasti), umreti, mrtev zgruditi se: ita cuncti solstitiali morbo decidunt Pl., scriptor abhinc annos centum qui decidit H., nos ubi decidimus, quo pater Aeneas, … pulvis et umbra sumus H., decidit percussus ab apro Hyg., si decidat hostis Stat., Phoebeo domitus Python cum decidit arcu Cl.

    3. pren. globoko pasti = v nesrečo zabresti, propasti (propadati), ponesrečiti se, po zlu iti: non enim virtute hostium, sed amicorum perfidiā decidi N., huc decidisse cuncta, ut … T. tako hudo, da je vse propadlo, nunc eo decidit, ut exsul de senatore, rhetor de oratore fieret Plin. iun. je tako globoko padel, ad eas rei familiaris angustias decidit, ut … Suet. prišel je v tako žalostne (neugodne) premoženjske razmere; (o govorniku in posnemajočem pisatelju): saepe illi bene cessit, saepe decidit Sen. tr., ego ab archetypo labor et decido Plin. iun.; occ. izpasti, izginiti iz česa, izgubiti, opustiti kaj, odpovedati, izogniti se čemu: an toto pectore deciderim Tib. ali sem (ji) povsem izginil iz srca, quanta de spe decidi! Ter. kakšno upanje mi je splavalo po vodi! Antiochus postquam a spe societatis Prusiae decidit … L., postquam spe decidit Suet.
  • décimal, e, aux [-mal, mo] adjectif decimalen

    fraction féminin décimale decimalni ulomek
    système masculin décimal decimalni sistem
  • diecina, decina f desetica:
    diecine e diecine veliko
  • déclassé, e [deklase] adjectif uvrščen v nižji razred; (socialno) propal, nravno zavržen, deklasiran; masculin propalica

    hôtel masculin déclassé hotel, ki je prešel v nižjo kategorijo
  • déclinant, e [-nɑ̃, t] adjectif pojemajoč, upadajoč

    forces féminin pluriel déclinantes pojemajoče sile
  • décolleté, e [-kɔlte] adjectif (globoko) izrezan; dekoltiran; masculin (globok) izrez (pri obleki), dekolté; golota, ki jo razkriva dekolté

    robe féminin décolletée devant, dans le dos spredaj, na hrbtu (globoko) izrezana obleka
    être en grand décolleté imeti globoko izrezano večerno obleko
  • décoloré, e [dekɔlɔre] adjectif brezbarven; bled (tudi figuré)

    cheveux masculin pluriel décolorés (umetno) beli ali plavi lasje
  • déconcertant, e [-kɔ̃sɛrtɑ̃, t] adjectif begajoč; vznemirljiv; presenetljiv; čudaški, nenavaden

    garçon masculin déconcertant čudaški fant
  • déconcerté, e [-sɛrte] adjectif zbegan, zmeden
  • déconfit, e [dekɔ̃fi, t] adjectif, vieilli premagan, poražen; zelo razočaran, nevoljen, osupel, zbegan

    rester tout déconfit ostati ves zmeden
  • décontracté, e [-kɔ̃trakte] adjectif sproščen, nenapet; figuré, familier brezskrben
  • décoré, e [dekɔre] masculin, féminin odlikovanec, -nka
  • decōrus 3, adv. (decor1)

    1. spodoben, dostojen, pristojen, primeren: nihil hominem, nisi quod honestum decorumque sit, aut admirari aut optare aut expetere oportere Ci., contra ea pleraque nostris moribus sunt decora, quae apud illos turpia putentur N., silentium parum decorum H., neque autem idem ubique aut licet aut decorum est O., genus d., decora ingenia T., res publica bene atque decore gesta S.; z dat.: color albus praecipue decorus deo est Ci., quae cuique divo decorae … sint hostiae Ci., vel paci decorum vel bello L.; z abl. (nalično po adj. dignus): facinora puerilia … neque te decora neque tuis virtutibus Pl.; s praep.: nos … auri venas penitus abditas invenimus … ad ornatum decoras Ci., decorum pro causa ratus T.; z inf. ali ACI: Patras accedere sine his impedimentis non satis visum est decorum Ci. ep., dulce et decorum est pro patria mori H., decorum erat ipsis capessere pugnam ducibus L., nec tam turpe fuit vinci, quam contendisse decorum est O., ut vix satis decorum videretur eum plures dies esse in Crassi Tusculano Ci. ep. Subst. decōrum -ī, n spodobnost, dostojnost: Q., hoc loco continetur id, quod dici Latine decorum potest; Graece enim πρέπον dicitur Ci., Πρέπον appellant hoc Graeci, nos dicamus sane decorum Ci., tanto plura decora mox tribui par fuisse T., vota … supplicationesque et alia decora T.

    2. (večinoma pesn.) lep, ličen, dražesten, ljubek, sijajen: delubra deûm Lucr., aedes, facies H., oculi V., caput O., corpus T., arma S., L., Cu., clipei insigne decorum V., galeae ensesque decori V.; met.: palestra H. ki daje lepoto; occ. (z abl. instrumenti) okrašen, odlikujoč se s čim: galea decora cristis V., membra decora iuventā V. mladostno krasni, Phoebus arcu decorus H. s krasnim lokom, d. fronde, aureo cornu d. H., dea formāque armisque decora O., haec (sunt) poëticis fabulis decora L., satis decorus etiam Graecā facundiā T.; z ab: boves decori ab aspectu (na pogled, po videzu) Col.; v komp. in (abs.) superl.: quo decorior Ganymedes aut carior suo amatori? Tert., eum (Zenonem) longe decorissimum fuisse Ap.
  • découlant, e [-kulɑ̃, t] adjectif

    pays masculin découlant de lait et de miel Indija Koromandija
  • découpé, e [dekupe] adjectif izrezan, izžagan; nazobčan
  • découplé, e [-kuple] adjectif odvezan (lovski pes); figuré krepak, dobro raščen

    bien découplé krepko in lepo raščen
  • décourageant, e [-kuražɑ̃, t] adjectif jemajoč pogum, nehrabrilen
  • décousu, e [dekuzü] adjectif razparan (obleka); brezzvezen, brez zveze; masculin brezzveznost

    conversation féminin décousue brezzvezen, nepovezan, inkoherenten pogovor
    vie féminin décousue neurejeno življenje
  • découvert, e [dekuvɛr, t] adjectif odkrit; brez pokrivala; militaire brez kritja; masculin, commerce nepokrit znesek, prekoračen konto

    à découvert odkrit, nezavarovan, prost; commerce nepokrit, brez kritja
    à visage découvert odkrito, brez pretvarjanja
    crédit masculin à découvert blanko kredit (brez jamstva)
    avoir la tête découverte biti odkrit, brez pokrivala
    mettre un compte à découvert prekoračiti konto
    vendre à découvert prodajati brez (istočasne) navedbe cene