Franja

Zadetki iskanja

  • déconsidérer [-re] verbe transitif pripraviti ob ugled, na slab glas, diskreditirati

    se déconsidérer priti na slab glas, diskreditirati se
    il est complètement déconsidéré auprès de ses amis izgubil je ves svoj ugled pri prijateljih
    il se déconsidère par sa mauvaise conduite s svojim slabim vedenjem se spravlja na slab glas
  • dēcoquō (dēcocō, dēquoquō) -ere -coxī -coctum

    1. skuhati, obariti, (z)variti: olus H., lentem in aqua marina, muliebre lac cum feniculo Plin.; sarkastično: d. corpus atque exinanire Sen. ph. telo (v znojni kopeli) obariti in (z znojenjem) zdelati, sentinam illam inferni sanguinis d. in materiam lactis laetiorem Tert. Subst. pt. pf.
    a) dēcocta -ae, f (sc. aqua) nekakšna prekuhana mrzla voda, iznajdba cesarja Nerona, zvarek, prevretek: Plin., Iuv., Suet., isto dēcocta aqua: Mart.
    b) dēcoctum -ī, n zdravilni prevretek: Plin.; z gen. snovi: d. balani Plin.; occ.
    a) pokuha(va)ti, vkuha(va)ti: d. aliquid usque ad tertiam partem Varr., aliquid in dimidiam partem Col., acetum ad tertias Plin., d. ad quartas Col.; pars quarta argenti decocta erat L. je bila pri topljenju izhlapela; suavitas decocta Ci. omledna.
    b) usušiti, (do)zoriti: Pall., acini … decocuntur in callum Plin.; pren.: aliquid decoctius audire Pers. kaj bolj „dozorelega“ = bolj izpiljenega, izbranejšega.

    2. pren.
    a) storiti, da se kaj izgubi: multum decoquent anni Q., d. iram Cl. storiti, da se jeza poleže, utolažiti jezo; refl. izgubiti (izgubljati) se, izginiti: res ipsa (imetje samo) iam domino decoxit Col., inertiā Caesarum … decoxit (populus Romanus) Fl., templorum vectigalia cotidie decoquunt Tert.
    b) imetje koga na nič spraviti (spravljati), koga gmotno uničiti: hunc alea decoquit Pers.; nav. = svoje imetje zapraviti (pognati), priti na boben: in foro medio luci claro d. Varr., quamvis quis fortunae vitio, non suo decoxisset Ci., tenesne memoriā praetextatum te decoxisse? Ci., d. creditori, creditoribus (upniku, upnikom v škodo) Sen. ph., Plin., minus turpe est creditori quam bonae spei decoquere Sen. ph. ne zadovoljiti.
  • decorar (na)učiti se na pamet
  • découpage [-kupaž] masculin razrezanje, narezanje; izrezovanje; fotomontaža; slika za izrezanje, izrezana slika; (film) razdelitev scenarija na scene
  • découvrir* [dekuvrir] verbe transitif odkriti; razgaliti; pustiti nezavarovano; na dan prinesti, (iz)najti; mathématiques rešiti (nalogo); marine zagledati

    se découvrir od-, razkriti se, sneti pokrivalo; (z)jasniti se
    découvrir son cœur, ses secrets razkriti svoje srce, svoje skrivnosti
    découvrir son jeu pokazati svoje karte (tudi figuré)
    découvrir le pot aux roses odkriti skrivnost (kake zadeve)
    découvrir un complot, un vaccin odkriti zaroto, cepivo
    la mer découvre morje se umika in pušča obalo suho
    ce boxeur se découvre ta boksar se izpostavlja udarcem, napadom
    le ciel se découvre nebo se jasni
    en avril ne te découvre pas d'un fil (proverbe) v aprilu (še) ne odlagaj zimske suknje!
  • déculotter [-külɔte] verbe transitif, familier sneti hlače (quelqu'un komu); (o)čistiti (pipo); verbe intransitif, populaire bankrotirati, priti na boben
  • decumbent [dikʌ́mbənt] pridevnik
    botanika, zoologija ležeč
    medicina na posteljo priklenjen
  • decuriātus -ūs, m (decuriāre) razdelitev (legijskih vojakov) na dekurije: L.
  • decuriō -āre -āvī -ātum (decuria)

    1. voj. na oddelke po deset mož (na dekurije) razdeliti: equites decuriati, pedites centuriati coniurabant L.

    2. sploh na (v) posamezne oddelke razdeliti (razdeljevati), v posamezne skupine spraviti (spravljati) za vstajo, upor: tribules Ci., cum vicatim homines conscriberentur, decuriarentur Ci., improbos decuriabit Ci., decuriatos habere exercitus perditorum Ci., ut sodalitates decuriatique discederent Ci.; abs.: decuriasse Plancium Ci.; pren.: vertex incrementis lustralibus decuriatus M. moža, ki je živel 10 petletij.
  • dēcutiō1 -ere -cussī -cussum (dē in quatere)

    1. stresti (stresati) kaj s česa, o(d)tresti (otresati, odtresati), zbi(ja)ti, dol, na tla vreči (metati), zvrniti (zvračati), (po)rušiti: rorem V., lilia O., fructum Sen. ph. (o toči), pinnas moenium decussas reponit L. odlomljene, odkrhnjene, muri pinnae aliquot locis decussae erant (sc. fulmine) L., pars tegulae decussa Val. Max.; z dat. (komu?): mella foliis V., December silvis honorem (listje) decutit H., hordeum virentibus spicis d. Plin., ut digitus ei decuteretur Val. Max. da se mu je zvil. S čim? z abl.: summa papaverum capita baculo decussisse dicitur L., d. papaverum capita virgā Front., olivas perticis, nidos plumbatis sagittis Plin., decutit ense caput O., ariete decussi ruebant muri, parte muri arietibus decussā L.; po čem? od česa? z abl.: Victoria … fulmine icta decussaque, murus turresque quaedam Cumis non ictae modo fulminibus, sed etiam decussae L.; s česa? z abl.: tergo decutit hastas V.

    2. iztres(a)ti: ex occluso … armario decutio argenti tantum, quantum mihi lubet Pl.

    3. (živa bitja) dol potisniti, s česa pregnati, spoditi, zapoditi: collem decusso Labieno praesidio celeriter occupaverunt Auct. b. Afr., Ti. Gracchus a Scipione Nasica decussus Capitolio Val. Max.

    4. pren. kaj otresti = odpraviti, odstraniti: cetera iam aetate sunt decussa Caelius in Ci. ep., ad id non accedes, ex quo tibi aliquid decuti doles Sen. ph. ne boš se hotel spuščati v kaj, od česar si ne daš brez bolečine kaj (od)vzeti.
  • dedans [dədáŋ] samostalnik
    odkrita tribuna na krajši strani tenisišča; gledalci teniškega turnirja
  • dēdicō -āre -āvī -ātum

    I.

    1. dokazujoč na znanje da(ja)ti, izprič(ev)ati, dokaz(ov)ati, izjaviti (izjavljati): naturam eius Lucr.; z ACI: Vitr., cum te esse Alcmaeonis fratrem factis dedicat Acc. ap. Non., plus in se corporis esse dedicat Lucr., corpus enim per se communīs dedicat esse sensūs Lucr.; fil. prizna(va)ti, potrditi (potrjevati): aliquid Ps.-Ap.; z ACI: dedicat enim virtuti inesse bonitatem Ps.-Ap.

    2. drž.pr. (pri cenzusu) napovedati: Scipio Afr. ap. Gell. (VII, 11, 9), haec praedia (etiam) in censu dedicavisti Ci.

    — II.

    1. obredno posvetiti (posvečevati) kaj, poseb. kakemu božanstvu; abs.: de iure dedicandi disputare Ci., ambulationis postes nemo umquam tenuit in dedicando Ci.; z acc. rei: lucum Ca. ap. Prisc., sacrificia locaque L., simulacrum aut aram Ci.; poleg tega acc. z dat. personae: aedem Concordiae L., Hebro frondes aridas H., aureas cortinas Apollini Suet.; v pass.: aedes Castori et Polluci in foro dedicata Ci., templum sibi dedicari in eo loco iusserit Ci., ara ibi Augusto dedicata est Suet.; tudi z gen.: d. delubrum eius (Homeri) Ci., cum audissent templum Iovis dedicatum Ci., d. aedem Matutae matris L.; occ. z acc. božanstva = s posvetitvijo (svetišča, kipa) božanstvo (po)častiti, posvetiti mu svetišče: Aur., (Fidem, Mentem) in Capitolio dedicatas videmus Ci., dea est abs te dedicata Ci., Iuno regina … quam insigni … celebrique dedicata est die! L., quid dedicatum poscit Apollinem vates? H.; z abl.: te, Concordia, dedicat aede Livia L.

    2. pren.
    a) (poklas.) posvetiti (posvečevati) komu kaj, nameniti (namenjati) komu kaj (klas. inscribere): librum meritis dedicans tuis Ph., hos tibi dedicavi libellos Plin., perfecto … operis tibi dedicati tertio libro Q.
    b) kaj v kak namen posvetiti (posvečevati), nameniti (namenjati) kaj za kaj, določiti, postaviti: equi … memoriae ac nomini dedicans urbem Cu., regio ad populi otium dedicata Sen. ph., libros huic operi d. Q., Parrhasii tabulam in cubiculo d. Suet.
    c) za prvo uporabo posvetiti (posvečevati): domum eius per pontificem Ci., theatrum, thermas Suet., bibliothecam Plin. iun.; podobno: togam in funus filio d. Dig. prvič obleči; od tod
    č) kaj prvič storiti (delati): omnes simul dedicans sensus Tert. (o novorojenčku).
  • dēditīcius 3 (dēdere) kdor se je na milost ali nemilost predal, kot subst. masc. podanik, v pl. pogosto = podaniki (Rimljanov v Italiji, naspr. socii): Ci. ep., Cu., Suet., G., qui (Iugurtha) si dediticius est S. če se preda, dediticii Belgae, dediticii populi Romani C., si … dediticii subtrahantur C., dediticii vestri L. (VII, 31, 4).
  • deemster [dí:mstə] samostalnik
    izvoljen sodnik na otoku Man
  • deer-stalker [díəstɔ:kə] samostalnik
    lovec na visoko divjad, zalaznik; vrsta visoke čepice
  • default2 [difɔ́:lt] samostalnik
    napaka, pomota, pogrešek; izostanek, odsotnost na sodišču; pomanjkanje; neplačanje dolga, insolvenca
    šport izostanek pri tekmi

    in default, by default zaradi izostanka
    in default of ker ni
    in default whereof (ali of which) sicer; če ne; v nasprotnem primeru
    default in payment neplačanje
    to let go by default ne storiti česa, opustiti kaj
    to make default ne priti na sodišče, izostati
    judgement by default obsodba v odsotnosti
    to go by default biti obsojen zaradi odsotnosti
    to be in default biti v zamudi
    to be at a default zgubiti sled
  • déférer [defere] verbe transitif privesti (à, devant pred); izročiti; ovaditi, prijaviti; priznati, pripisovati; verbe intransitif popustiti, vdati se, podvreči se, pristati na kaj

    déférer au tribunal naznaniti sodišču, tožiti
    je défère à votre jugement uklonim se vaši razsodbi
    déférer à un ordre poslušati, ubogati ukaz
    déférer à l'avis, au désir de quelqu'un pridružiti se mnenju, želji neke osebe
  • deferir [-ie/i-] prenesti; prepustiti; na voljo dati; ustreči; privoliti, odobriti
  • dēficiō -ere -fēcī -fectum (dē in facere)

    I. intr. (v refl. pomenu)

    1. odpraviti (odpravljati) se, od tod odpasti (odpadati) od koga, česa, izneveriti (izneverjati) se komu, čemu: ut civitates eius insulae … numquam postea deficerent Ci., ne cuncta Gallia deficeret, ne civitas eorum impulsu deficeret C., defecerat Samus, descierat Hellespontus N., iam nonnullae insulae propter acerbitatem imperii defecerant N., dubiis ne defice rebus V., ne Apulia omnis ad (ob z loc.) praesentem terrorem deficeret L., ne illi ad (ob) spem amicitiae Romanorum deficerent L., deficientes populi Cu. odpadli, verolomni. Od kod? (redko s samim abl.): illis legibus populus Romanus prior non deficiet; si prior defexit (st.lat. fut. II.) publico consilio dolo malo, tum … Formula vetus ap. L.; pogosteje s praep. a(b): consules … a senatu, a re publica, a bonis omnibus defecerant Ci., qui (Tissaphernes) ab amicitia regis defecerat N., quod oppidum primum omnium … ab rege defecerat S., numquam isti populi … a nobis deficient L.; pren. izneveriti se komu, čemu, odstopiti (odstopati) od česa: ut a me ipse deficerem Ci., si a virtute defeceris Ci., si plane a nobis (od našega nazora, od našega mnenja) deficis Ci. Kam? z odpadom (izneverjenjem) prestopiti (prestopati) h komu: quae (urbes) ad se defecerant S., defecere … ad Poenos hi populi L., maior pars Asiae ad eum defecit Iust. Od kod? in kam? quod primus a patribus ad plebem defecisset L., Athenienses et Thebanos ab eo ad Persas defecisse Iust.

    2. pren. poiti, pohajati, manjkati, zmanjk(ov)ati, izginiti (izginjati), miniti (minevati), neha(va)ti: manebat insaturabile abdomen, copiae deficiebant Ci., cum eius generis copia deficeret C., non materia, non frumentum deficere poterat C., vel superans aliquid vel deficiens Cels. kaka obilica ali kak primanjkljaj, si lacrimae deficient O., iam arma deficiunt, iam aqua defecerat Cu., radices quoque et herbae defecerant Sen. ph., pabulo circa deficiente Plin.; (o osebah): cum esset Demosthenes, multi oratores magni et clari fuerunt … nec postea defecerunt Ci., Pygmaei, minutum genus et quod … defecit Mel.; o abstr.: deficit non voluntas, sed spes Ci., nec vero levitatis Atheniensium exempla deficiunt Ci., bellum ibi aliquando defecit Fl., deficiente cotidie regis maiestate Iust.; (časovno) primanjkovati, manjkati, prekratek biti: dies deficiat, si velim numerare Ci., si tempus anni ad bellum gerendum deficeret C.; z dat.: sermoni deficiente die O. Pogosto pren.: opes familiares defecerant S., deficit oratio L. besed zmanjkuje, deficit ultimus spiritus Cu. pojema, zastaja, munimenta deficiunt Cu. razpadajo, deficit vox Cu., vox sanguisque defecerant Cu. (mož) je obmolknil in obledel, quā deficit ignis V. kjer se neha = kamor ni prodrl, in deficiente iam porticu Petr. že ob koncu stebrišča, ultima pars aulae deficientis Mart. ob koncu, ubi deficit buxus Plin. iun. kjer se nehava, silvae deficiunt O. gozdov ni več; (o dnevu) nagniti (nagibati) se k večeru: ubi dies deficit, ibi noctem agunt Mel., die iam deficiente Petr.; (o soncu) zahajati, v zaton iti: quā venit (deus = sol) exoriens, quā deficit Pr.; (o soncu in luni) mrkniti (mrkati): Gell., Iust., sol deficiens Ci., luna deficiens Cu., solem lunae oppositu solere deficere Ci., serenā nocte subito … plena luna deficit Ci.; (o ognju in luči) pojemati, ugasniti, ugašati: ubi ignem deficere extremum videbat V., quoties defecerat lumen, renovabat Petr.; (o vodovju) upasti (upadati), uteči (utekati) se, odteči (odtekati), uplahniti: utcumque exaestuat aut deficit mare L. kakor pač morje narašča ali upada (ob plimi ali oseki), fons meridie semper deficit Plin.; (o studencih in rekah) usahniti (usihati), posušiti se: deficiunt … fontis aquae O., Euphrates … deficit Mel.; (o svetu) propasti (propadati): Q. (V, 10, 79); (o drugih stvareh): non deficiente crumenā H. dokler je še kaj denarja v mošnji, naspr.: deficiente cruminā Iuv.; v pomenu nehati se = odmreti (odmirati), izumreti (izumirati): deficientis affinitatis gradus Plin. iun., progenies Caesarum in Nerone (z Neronom) defecit Suet. Occ. (jur.)
    a) odpasti (odpadati), ne vršiti se, ne biti: deficit actio, interdictum Icti.
    b) si cautio medio tempore defecerit Pap. (Dig.) če je varščina … zapadla (= če se varščina zaradi dolžnikove nezmožnosti plačila ni mogla izpolniti).
    c) (o osebah) propasti (propadati), obubožati, priti na boben, brez dohodkov ostati: deficit Matho Iuv., nisi principales debitores defecerint Dig.

    3. obnemoči, omagati, (o)pešati, (o)slabeti, omrtveti, odpoved(ov)ati (o udih): equus deficiens procubuit Ci., quamvis consenuerint vires atque defecerint Ci., multi tot bellis defecerant C., pugnando non deficiebant C., nervi deficiunt O., me tenuit moriens deficiente manu O., deficiunt ad coepta manus O., quorundam adversus hostes deficit manus Sen. rh., deficiunt corpora Q., in ipso gelu deficientia corpora Cu., deficiens caput Cu., id membrum, quod deficit Cels. omrtveli ud, membra deficere coeperunt Cu., navis deficit undis (abl.) V. se ne drži na valovih = ni kos valovom; pren.: utcumque defecere mores H. so propadle, deficit ars O. ali pictura deficit Petr. propada; nisi memoria forte defecerit Ci. ne opeša; cur deficiat animus? Q. zakaj bi upadlo srce? tako tudi: primum animi … deficere coeperunt Cu.; mihi iam toto hic furor non deficit anno Pr. me ne mine; ut id (odium) in me uno … deficeret Ci. da bi se … izdivjalo, tako tudi: duo milia, in quibus occidendis defecerat rabies Ci.; tota mente d. O. popolnoma onesvestiti se; occ. umirati (umreti): vitā d. Pl.; potem samo deficere: cum eum amici deficere viderent Cu., deficiens T. umirajoči; pren.: animo d. Ci., C. srce izgubiti (izgubljati), non tamen defecere animis Tyrii Cu., tudi samo deficere: Ci. ep., hortari milites, ne deficerent S., deficit luctu rex V., comites deficiunt O.

    II. trans.

    1. koga zapustiti (zapuščati), na cedilu pustiti (puščati), komu se izogniti (izogibati): me Leontina civitas defecerit Ci., genitor Phaëthontis … cum deficit orbem O., me mea deficit aetas O., Somnus sollicitas deficit ante domus Tib.; pesn.
    a) z inf.: nec me deficiet nautas rogitare citatos Pr. in ne preneham.
    b) z acc. rei: noctes lentus non deficit humor V., linguam defecerat humor O. jezik je usahnil; v pass. deficitur aliquis ali aliquid (ab) aliqua re koga ali kaj zapušča kaj, komu ali čemu zmanjka (zmanjkuje) česa, komu primanjkuje česa: defici a viribus C., deficior prudens artis ab arte mea O., mulier abundat audaciā, consilio et ratione deficitur Ci., animo defici Cu. omedleti, onesvestiti se, defici copiā pabuli frumentique Hirt., tempore deficiar, tragicos si persequar ignes O., quae (mulier) … , si lac habet, menstruis defecta est Cels. pri njej je mesečno perilo izostalo, lacte defici Col (o psici), si memoriā deficitur, quo minus agnoscat cuiusque progeniem Col., defici pecuniā, clientium turbā, nobilitate Sen. ph., non defici extemporali facultate Suet., defici facultatibus Ulp. (Dig.) (gmotno) propasti, priti na boben, obubožati.

    2. occ. komu poiti (pohajati), zmanjk(ov)ati, primanjkovati: ipsos res frumentaria deficere coepit C., res (denar) eos iam pridem, fides (kredit) nuper deficere coepit Ci., cum me vires deficere coepissent Ci., si me in ea querimonia non modo vires, verum etiam vita deficiat Ci., quem iam sanguis viresque deficiunt C., nostros vires lassitudine deficiebant C., cum non solum vires, sed etiam tela nostros deficerent C., cum oppidanos iam tela, iam vires, iam ante omnia animus (srčnost) deficeret L., consulem ad regendum equum vires deficiebant L., cupidum me vires deficiunt H., deficiunt inopem venae te H. odpovedale ti bodo žile = zmanjkalo ti bo življenjske moči, sectantem lēvia (gladkost) nervi deficiunt animique (pesniški duh) H., me dies, vox, latera deficiant, si hoc nunc vociferari velim Ci., dies iam me deficiet (mi bo prekratek), si … coner expromere Ci., tempus te citius quam oratio deficeret Ci., tempus deficiet domestica narrantem Val. Max., eum ingenium et dicendi exercitatio defecit Ci., prudentia numquam deficit oratorem Ci., animus si te non deficiet aequus H., si te deficient poscendi munera causae O., ut eorum, quae didicerimus, memoria nos deficiat Col.

    III. pt. pf. dēfectus 3,

    1. zapuščen, pogrešajoč, brez česa: defecta vigore cervix O., sanguine defecti artus O. izkrvaveli, sol defectus lumine Tib., defectus aetatis viribus et acie oculorum Val. Max., defectus pilis Ph. plešast, aquā ciboque defecti Q., defectum corpore caput Plin. iun. od trupa ločena, brez trupa, ars nec exemplis pauperior nec oratione defectior Ap.; brez abl.: currus Hyg. pomanjkljiv (ker nima osnikov); jur. od dolžnika na cedilu puščen: defecta nomina Paul. Dig. neizterljivi dolgovi.

    2. oslabljen, oslabel, slab, onemogel: quod sibi defectis illa tulisset opem O., defecto poplite O., defectus (defectissimus Col.) annis Ph., defectus senio Col., sidera obscura attributa defectis Plin., defectum corpus T., non usque eo defectum (esse) Germanicum T., homo defectae senectutis Icti., in tumidis (speculis videntur) omnia defectiora, at contra in cavis auctiora Ap.; subst. dēfectī -ōrum, m slabiči: Plin.; pren.: defectus amor O.
  • dēfīgō -ere -fīxī -fīxum

    1. zabi(ja)ti, zatolči, zariniti (zarivati), vsaditi (vsajati), vtakniti (vtikati), zapičiti (zapikovati): crucem in foro, in comitiis, in rostris Ci., tigna, trabes C., ad (ob) … tectum tragulas C., sub aqua defixae sudes C., defigunt tellure (po drugih telluri) hastas V., stant terrā defixae hastae L., defixis pilis stant L., d. duas virgas … in terram Varr., aliquem in terram colaphis Pl., decurionem … ad equum Auct. b. Afr., cuneos inter saxa Cu.; pesn. z dat.: penitus terrae (v zemljo) defigitur arbos V.; occ.
    a) (kako orožje) zabosti, kam poriniti, kam zasaditi: sicam in consulis corpore d. Ci., verutum in balteo C., cultrum in corde L.; s samim abl.: alicui gladium superne iugulo L., ensem iugulo alicuius O., vertice nudo spicula O.; pren.: ingenuo culpam defigere ludo Pers., morsus in aurem Plin.
    b) (kako kirurško orodje) zasaditi, vstaviti: cucurbitulas sine ferro, cucurbitulas in inguinibus Cels.

    2. pren.
    a) (oči, obraz, misli idr.) upreti (upirati) v kaj, obrniti (obračati) na kaj: defixis oculis H. s strmim pogledom, defixit oculos T. strmo je gledala predse. Kje? oziroma kam? d. in vultu regis oculos Cu., omnes vigilias, curas, cogitationes in rei publicae salute Ci., in eo (na to) mentem orationemque Ci., animo et oculis in terra defixis Val. Max., totus animus in hac una contemplatione defixus est Plin. iun.; defixa obtutu ora V.; in alicuius possessiones … oculos d. Ci., stare oculis in terram defixis Q., illi … in terram ora defixerunt Cu., quousque humi defixa tua mens erit? Ci.; pesn. z dat.: Libyae defixit lumina regnis V.; enalaga: in cogitatione defixum esse Ci. v globoke misli zatopljen biti, ves zamišljen biti, Aeneas maesto defixus lumina vultu ingreditur V. z žalostnim obrazom strmo predse gledajoč.
    b) (tako rekoč) na mesto pribiti, pritrditi, prikovati; od tod α) s stvarnim obj. = kaj ukoreniniti, v pass. ukoreniniti se, ukoreninjen biti, (trdno) držati se česa: virtus est una altissimis radicibus defixa Ci., non vaganti oratione, sed defixa in una re publica Ci., tantum a vobis petimus, ut salutem temporum praesentium … in hoc uno iudicio … esse … defixam putetis Ci.; occ. (v srce) vtisniti, (v glavo) vbiti, (v glavo) vtepsti: ea sententia, quam populi sermo in animis vestris … defixerat Ci., his … locis in mente et cogitatione defixis Ci., quam (urbanam audaciam) ille praesens in mentibus vestris oculisque defixit Ci. β) z osebnim obj. koga nepremičnega narediti = povzročiti, da kdo strmeč obstoji (kakor v zemljo vkopan stoji, ostrmi): stupor omnes defixit L. vsi so osupli ostrmeli, defixerat pavor cum admiratione Gallos L. od strahu in občudovanja so Galci ostrmeli, novissimae res et extremo metu corpora defixere aciem (vojsko) in his vestigiis T. so zadržala; pogosto pt. pf. dēfīxus 3 (od strmenja, strahu, čudenja) kakor v zemljo vkopan, odrevenel, osupel, otrpel, trd: Galli … pavore defixi primum stetere L., cum silentio defixi stetissent L. otrpli molče, dum stupet obtutuque defixus haeret in uno V., defixus vacua in ora Pr., cum (eum) defixum videret Sen. ph., per silentium defixus, miles quasi ob metum defixus T., sedeo defixus, ceteri defixi et attoniti Plin. iun., stetere diu mutua admiratione defixi Fl.
    c) obr. kaj trdno določiti, razglasiti (označiti) za nespremenljivo: quae augur iniusta, nefasta, vitiosa, dira defixerit, irrita infectaque sunto Formula vetus ap. Ci.
    č) čarodejsko trdno začarati, zakleti (zaklinjati): sagave Poeniceā defixit nomina cerā et medium tenuis in iecur egit acus? O. (pri čaranju so namreč podobo ali ime v vosku prebadali z iglo), regis Iolciacis animum d. votis Ps.-V. (Ciris), caput dira imprecatione Sen. ph., defigi diris precationibus Plin., devotus defixusque Ap. h.