Franja

Zadetki iskanja

  • Fulcīnius 3 Fulcínij(ev), ime rim. plebejskega rodu. Poseb. znan je Fulcīnius Triō Fulcinij Trion, ovaduh v času cesarja Tiberija: T.
  • fulciō -īre, fulsi, fultum (iz *fulc-sī, *fulc-tum; prim. lat. fulcrum)

    1. podpreti, opreti, pokonci držati: Pl., Pr., Lucan., Mart., Iuv., Sil., Stat. idr. f. porticum Ci., vitis, nisi fulta est fertur ad terram Ci., Atlas, caelum qui vertice fulcit V. nosi, caput fultum Pallantis V. naslonjena, pravis fultus male talis H. stoječ na … ; z gr. acc.: iuvencus latus molli fultus hyacintho V. z bokom oprt na … = ležeč na …

    2. occ.
    a) pritrditi, zaščititi, zavarovati: fultos emuniit obice postes V., ianuam serā f. O., parma fulta metallo Stat.
    b) utreti, stopati po: pedibus fulcire pruinas Pr.
    c) (z jedjo ali pijačo) okrepčati, osvežiti: omnia debet … fulcire cibus Lucr., cibis fulta Col., f. stomachum frequenti cibo Sen. ph., vino venas cadentes Sen. ph., infantem cibis Arn.

    3. metaf. podpreti, podkrepiti, vzdržati, ne pustiti propasti ali da kaj propade: amicum Ci., equitem Romanum fulsit re, fide Ci., f. imperium Ci., cum labentem et prope cadentem rem publ. fulcire cuperetis Ci., horum consulum ruinas vestra virtute fulsistis Ci., Thermum litteris f. (namreč v mišljenju) Ci., f. salutem Lucr., totis viribus fulta acies L. na vso vojno moč oprt(a), serie genus f. Pr. rod razmnožiti, f. urbem libidine Iuv., Antiopa, aerumnis cor (gr. acc.) fulta Pers. s srcem, utopljenim v bridkosti, fultus praesidio domestico Iust., fiduciā fultus Amm.

    Opomba: Pf. fulcīvī: Prisc. (neizpričano); pt. pf. fulcītus: Cael.
  • fulgeō -ēre, pesn.: (Luc. ap. Non., Pomp., Lucr., V., Val. Fl. fulgō -ere) fulsī (iz *fulg-sī), (—) (sor. s flagrō; gl. flagrō)

    1. (za)bliskati se, zablisniti (se): Iove ali caelo fulgente Ci. kadar se bliska, fulsere ignes V. zaplameneli so bliski; tudi brezoseb.: si fulserit Ci., ubi primum fulsisset Mel.; metaf. o silnem govorniku: qui (Pericles) si tenui genere uteretur, numquam ab Aristophane poëta fulgere, tonare … dictus esset Ci.

    2. metaf.
    a) (za)bleščati se, lesketati (se), blesteti, sijati, svetiti se, žareti, migljati: Lucan., Q., Val. Fl., T., Sil., Suet. idr. sol radiis … fulsit Lucr., stellis fulgentibus Lucr., fulgent sidera nautis H., luna fulgebat H., fulget Lucifer, luna fulsit, dies fulget, fulgens caelum O., postquam inter sidera pelex fulsit O.; o kovinah in orožju: tecta ebore et auro fulgentia Ci., nec domus argento fulgenti auroque renidet Lucr., aurato fulgebat Apolline puppis V., cingor fulgentibus armis V., fulgens Capitolium H., ut primo concursu fulsere gladii L., telum cuspide fulget acutā O., velamina fulgentia auro O., aulaea purpurā auroque fulgentia Cu., nisi fulserit anulus Iuv.; o nekovinskih stvareh le pesn. in poklas.: oculi lucidum fulgentes H., picta fulgenti murice vestis V., fulgens Tyrio subtegmine vestis Tib., vestibus non purpurā … fulgentibus Q.; enalaga: (o osebah): hiqui fulgent purpurā Ci., fulgebat altā decurrens aureus arce V. v zlatem okrasju (lišpu), aere caput (gr. acc.) fulgens Mezentius V., pueri bis seni fulgent V. se leskeče (v orožju), illae … , quas fulgere cernis in armis V., exercitus fulget armis Cu., aciem hostium auro purpuraque fulgentem intueri Cu., fulgere in armis Prud.
    b) occ. sijajno se izkazati, odlikovati se: Luc. ap. Non., Lucr., Val. Fl. idr., fulgebat enim iam in adulescentulo indoles virtutis N., fulgens imperio … Africae H., virtus intaminatis fulget honoribus H., f. nobili patre Sen. tr., sacerdotio fulgens T., fretus fulgente iuventā Sil., Scipio … multā fulgebat imagine avorum Sil., claritas fulsura Aug. — Od tod adj. pt. pr. fulgēns -entis, adv. komp. fulgentius

    1. bleščeč, lesketajoč (se), sijajen: fax Tib., agmen Vell., facies fulgentior Sen. ph., consul fulgentior ostro Sil., sidera fulgentissima Col., quod in caelo fulgentissimum vident Aug., quia (colores) sic fulgentius radiant Plin.

    2. metaf. sijajen, odličen: iuvenis fulgentissimus Vell. sijajnih zaslug, fulgentissimum C., Caesaris opus Vell., fulgentissimum … os (sc. Ciceronis) Vell. nadvse sijajna zgovornost, duo fulgentissima cognomina Val. Max., alioqui fulgentius instrui poterat luxuria Plin.
  • fulgor -ōris, m (fulgēre)

    1. svetlikanje bliska, blisk, bliskavica: Q., fulgorem … cernimus ante quam tonitrum accipimus Lucr., ab aethere alto fulgor cum sonitu venit V., ille notam fulgore dedit tonitruque secundo O.; v pl.: fulgores et tonitrua Ci.,

    2. metaf.
    a) blesk, bleščanje, bleščoba, lesket, sijaj: Q., Min., Vop., Amm., candelabri Ci., f. ab auro Lucr., armorum H., purpurae, vestis, oculorum O., lucis Cu., solis T.; pesn.: squamam incendebat fulgor V. luske so se ognjeno svetlikale, fulgor recessit (flori) V.; v pl.: Arn. cum stupet … acies fulgoribus H. nad sijajno krasoto, omnes fulgores Sen. ph., fulgores armorum T.
    b) sijaj = slava, odličnost: Vell., Vop., Amm., nominis et famae O., gloriae Val. Max., tanti nominis, claritatis Cu., honorum T.; brez gen.: urit fulgore suo … H. veleum s svojim sijajem prekaša in budi plamen zavisti, castra visa fulgorem Alexandro portendere Cu.
  • fulgur -guris (-goris), abl. sg. (po domnevi nekaterih) fulgere: Lucr. (4, 190), pl. v enem izmed rokopisov fulgera (fulgēre)

    1. blisk, bliskavica: Iuv., Amm., aut monstra aut fulgora Ci., fulgura fiunt Lucr., tonitruque et fulgure terruit orbem O., fulgura (bliskavico) ventis addidit et tonitrūs et inevitabile fulmen (strelo) O., fulguribus praestringentibus aciem oculorum L., emicare fulgura … coeperunt Cu., quod moenibus cingebatur, … fulguribus discretum est T.

    2. (= fulmen) strela: Suet., Vop., icti flammas ut fulguris halent pectore perfixo Lucr., caelo acciderunt fulgura V., feriuntque summos fulgura montes H., oculos ingesto fulgore clausit Lucan., publica fulgura condere Iuv. (gl. condō II., 1., occ., b., obr.), fulgur procurare Suet.; pren. o zmaju: ille suis haec vibrat fulgura cristis Val. Fl.

    3. metaf. blesk, bleščanje, sij, plamen: flammāï, solis Lucr., Aetnaeo fulgur ab igne O., f. galeae Cl.
  • fulmen -inis, n (iz *fulg-men ali *fulg-smen: fulgēre)

    1. strela, gromska strela, tresk: ni fulminis icti conciderunt Ci., fulmine percussus est Ci., fulmina emittere Ci. ali mittere, iactare O. ali spargere in terras O. ali torquere V. ali quassare Ph. (vse o Jupitru), fulmen cadit, decidit Ci., f. transit per saxa Lucr., cur numquam caelo iacit … puro Iuppiter in terras fulmen … ? Lucr., fulmina volant Lucr., falarica venit fulminis acta modo V. hitro kakor gromska strela, minister fulminis H. (o Jupitrovem orlu), fulmina … sic undique micabant, ut … L., inevitabile f. O., fictile O. glinena, tacitum Lucan., brez groma, incerta fulmina Lucan. za katere se ne ve, kam bodo udarile; konkr.: non enim te puto esse cum qui Iovi fulmen fabricatos esse Cyclopas in Aetna putes Ci.

    2. sinekdoha blisk: ea lex inter fulmina et tonitrua ferebatur Ci., tribunus plebis sinistrum fulmen nuntiabat Ci., praesagi fulminis ignes V., praesaga fulmina Val. Fl., fulmina micantia O.; pesn.: fulmen ab ore venit O. ognjen puh.

    3. metaf.
    a) udarec = nesreča: contemnere fulmina fortunae Ci., quae duo fulmina domum meam … perculerint, non ignorare vos Quirites arbitror L., tuo de fulmine partem deme O. (o Avgustu), tanti fulminis metus Q., fulminibus me … iubes tantaeque ruinae … praestare caput? Lucan., fulmen Romanis destinatum Saguntino igne conflatur Fl., fulmina fati Amm.; occ. uničevalna sila (moč): fulmen habent in dentibus (apri) O., f. verborum Ci., eloquentiae Q., linguae Sil., fulmina Ciceronis (= Ciceronis eloquentiae) Col.
    b) v pl. bliski = iskrost oči: tune illa viri … fulmina pertuleris? Sil. bliskave oči, fulmina oculorum tuorum ferre non possum Aur.

    4. meton. (o osebah) nepremagljiv (vojni) junak, opora: cum duo fulmina nostri imperii L. et Cu. Scipiones occidissent Ci., Scipiadās, belli fulmen Lucr., duo fulmina belli V., fulmen Carthaginis (= Hannibal) Sil., fulmina illa bellorum Amm.
  • fulminō -āre -ātus (fulmen)

    I. intr. strele metati (lučati, treskati), bliskati (in grmeti): fulminantis magna manus Iovis H., fulminantem peierant Iovem Plin.; metaf.: Caesar dum … ad altum fulminat Euphraten bello V. grmi in treska v boju, Marte fulminante Plin., fulminat illa oculis Pr. strelja z očmi; brezoseb. = bliskati se, treskati: Boreae de parte trucis cum fulminat V., minore ni ad fulgurandum opus est quam ad fulminandum Sen. ph., cum tonat, fulgurat, fulminat Min. —

    II. trans. s strelo zadeti, udariti, ob tla treščiti: Eccl., caelestis flamma … annosas fulminat ornos Cl.; v pass.: inferia fulminantur Sen. ph., vulnera fulminatorum Plin., a deo meruit fulminari Lact., fulminata abies Serv.; metaf.: fulminatus hac pronuntiatione Petr. pobit, potrt, quantā ni fulminet hostem Cl.
  • fultūra -ae, f (fulcīre)

    1. opora, podpora: Sen. ph., fundamenta pro fultura fungentur Col.; v pl.: Vitr., Plin. iun.

    2. metaf. krepilo, okrepčilo: ni cibus atque ingens accedit stomacho fultura ruenti H., corporis fulturis animus sustinetur Plin. iun.
  • Fulvius 3 (fulvus, Fulvius torej = „Rjavec“) Fúlvij(ev), ime rim. plebejskega rodu iz Tuskula. Poseb. znani so:

    1. Cn. Fulvius Maximus Centumalus Gnej Fulvij Maksim Centumal, ki je kot konz. l. 298 premagal Samnite (pri Bovijanu), l. 297 pa kot pretor Etruščane: L.

    2. Cn. Fulv. Centumalus je kot konz. premagal l. 229 ilirsko kraljico Tevto, l. 210 pa v boju s Hanibalom padel pri Herdoneji v Apuliji: L.

    3. Q. Fulv. Flaccus Kvint Fulv. Flak se je kot konz. l. 212 srečno bojeval s Kartažani v Kampaniji ter prišel ob pravem času na pomoč Rimu, ki ga je ogrožal Hanibal; l. 212 je zopet osvojil Kapuo; pozneje je bil tudi diktator in večkrat zaporedoma konz.: L.

    4. njegov istoimenski sin se je uspešno bojeval s Keltiberi in Liguri; konz. l. 179: L.

    5. M. Fulv. Flaccus Mark Fulv. Flak, konz. l. 125, grakhovec, padel l. 121 z Gajem Grakhom vred: Ci., S., Vell., Val. Max.

    6. M. Fulv. Nobilior Mark Fulv. Nobilior, se je kot pretor l. 195 zmagovito bojeval v Hispaniji in kot konz. l. 189 premagal Etolce: L.

    7. M. Fulv. Bombalio Mark Fulv. Bombalion, nepomembni oče slovite Ciceronove sovražnice Fulvije (Fulvia), ki je bila omožena najprej s Klodijem Pularom (njena hči je bila soproga Julija Cezarja), potem z mlajšim Gajem Skribonijem Kurionom, tr. pl. l. 50, naposled s triumvirom Markom Antonijem. Umrla je v Sikionu na begu po bitki pri Akciju: Ci., Vell., Fl. — Od tod

    1. adj. Fulviānus 3 Fulvijev, Fulvijin: stola Val. Max., herba Plin.

    2. Subst. Fulviaster -trī, m posnemalec Fulvija v laganju, drugi Fulvij: Ci. ep. (o Postumiju).
  • fūmidus 3 (fūmus)

    1. kadeč se, dimnat: templa caeli Lucr., taeda, amnis V., Lavinia fumida visa est V. zdelo se je, da je Lavinija zagrnjena v dim, f. altaria O. tecta O. z dimom napolnjene, caligo, lux Plin.; pren.: irāī fax … fumida Lucr.

    2. metaf.
    a) dimast, čadast (o barvi): cautes, chrysolithus, topazus Plin.
    b) dišeč po dimu, dimen: virus Plin.
  • fūmo -āre -āvī -ātum (fūmus) kaditi se, čaditi se, hlapeti, pariti se: ante tertiam vigiliam est animadversum fumare aggerem C., domus fumabat Ci. z ognjišča v hiši se je kadilo = v hiši se je pridno kuhalo (in jedlo), villarum culmina fumant V. dim se izpod streh vzdiga = pripravlja se večerja, taurus fumans sub vomere V., fumat Neptunia Troia V., terra cum fumans umorem tota redhalat Lucr., tura fumabant O., ambustaque nubila fumant O., patriae fumantia tecta O.; z abl. causae: videmus … recenti fossione terram fumare calentem Ci., cum fumant altaria donis Lucr., late circum loca sulfure fumant V., equos … fumantīs sudore quatit V., vetus ara multo fumat odore H., arae sacrificiis fumant L., atria fumant ignibus O. od darilnega ognja, terrae fumantes sulphure O. (o Liparskih otokih), trifidā fumantia flammā corpora O.; pren.: fumantes reliquias coniurationis exstinxit Ci., quod ita domus fumabat, ut multa eius sermonis indicia redolerent Ci., simul Aeneas fumantīs pulvere campos prospexit V., cruor fumabat ad aras V., non obruta iam nunc semina fumarent belli Sil.
  • fūmōsus 3 (fūmus)

    1. poln dima, dimnat, kadeč se: Ca., ara, focus O., fax Petr., December Mart. (ker se takrat veliko kuri).

    2. zakajen, prekajen, okajen, sajast: f. imagines (sc. maiorum) Ci., f. perna H. prekajena, fumoso condita vina cado O. (ker so vino puščali v dimnicah, da se je staralo), fumosos proferte Falernos (sc. cados) Tib., f. paries Petr., fumosi equitum cum dictatore magistri Iuv.

    3. dišeč po dimu, dimen: defrutum Plin.
  • fūmus -ī, m (prim. gr. θύω kadim, žrtvujem, θύελλα vihra, θύος kadilo, ϑυμός duša, ϑυμιάω kadim, lat. bēstia, februus, fētor, fimus, fūlīgō, suf-fiō, sl. dim)

    1. dim, čad, sopuh, para, sopara: Ter., Vitr., Ap. idr. pernas in fumo suspendito Ca., ibi hominem ingenuum fumo excruciatum semivivum reliquit Ci., robora ceu fumum mittunt Lucr., stuppa vomens tardum fumum V., fumi volumina O. vrtinci dima, (cortex) amphorae fumum bibere institutae H., fumo inveteratum vinum Plin.; dim kot znamenje: significatione per castella fumo factā C., ut fumo atque ignibus significabatur C., fumo dare signum L., fumo significare (z ACI) L.; s subjektnim gen.: ganearum f. Ci., f. turis O.; v pl.: fumi incendiorum procul videbantur C., quae (terra) tenuem exhalat nebulam fumosque volucrīs V. vzdigujoče se hlape, tura odorant aëra fumis O. z oblački dima, exiguis ardescunt sulfura fumis O.; metaf.: omne verterat in fumum et cinerem H. vse je bil spremenil v dim in pepel = vse je bil zapravil, non fumum ex fulgore, sed ex fumo dare lucem cogitat H. ne dim iz plamena, iz dima svetloba mu vre; preg.: semper … flamma fumo est proxuma: fumo comburi nil potest, flammā potest Pl. kjer je dim, tam je vselej tudi ogenj, vendere fumos (fumum) Mart., Ap., Lamp. dim prodajati = ustiti se, s prazno žlico, s praznimi obeti pitati, tako tudi: alicui vendere aliquid per fumum ali fumis in fumum vendere de aliquo Lamp. komu dajati o čem prazne obljube, ire de fumo ad flammam ali (tradi) de fumo in flammam Amm. iz dima v ogenj = „z dežja pod kap“; šalj. dvoumno: Vah! oculi dolent. Quor? Quia fumus molestus est Pl. dim in (pren.) neumno blebetanje.

    2. meton.: fumi Massiliae Mart. v dimu (dimnici) hranjeno masilsko vino.
  • fūnālis -e (fūnis)

    1. k vrvi (motvozu) spadajoč, vrvi (gen. sg.): stridor f. Prud. vrvi (motvoza) ob prači; subst. fūnāle -is, n vrv (motvoz) ob prači: funda media duo funalia (po drugi verziji: scutalia) imparia habebat L.

    2. occ.
    a) na vrvi viseč; subst. fūnāle -is, n lestenec: Cl., lampadibus densum f. O.
    b) iz vrvi narejen, npr. cereus f. voščena sveča, voščena plamenica iz vrvi, voščenica, plamenica: (C. Duellius) delectabatur cereo funali et tibicine Ci., Gaius autem Duellius … ad funalem cereum praeeunte tibicine … a cena domum reverti solitus est Val. Max.; enako tudi candela f. Serv. in subst. fūnāle -is, n: noctem flammis funalia vincunt V., hic ponite lucida funalia H., clara funalia Sil., praelucere funalia iussit Fl.; metaf. luč, svetilo: tuae luculentae sapientiae funalia Fulg.
    c) ob vrvi (vožincu) hodeč: equus Hyg., Suet., Stat., Aus. pripreženec (= konj, ki ne vleče v jarmu kakor equus iugarius).
  • funda -ae, f. (prim gr. σφενδόνη prača)

    1. lučalni jermen, frača, lučavka, prača (dolg kos usnja, v sredi, kamor se da kamen, širši (lata O.), na koncih ožji): Pl., Ter., Plin., fundum Vetto vocat quem possit mittere fundā Ci. poet. ap. Q., eminus fundis, sagittis reliquisque telis pugnare C., glandes fundis … iacere coeperunt C., fundā mittere glandes et lapides L., fundis excutare lapides et sagittas Cu., Baliarica aliarumque gentium f. L., Balearica f. O. ali Balearis f. V., stridens f. V., Learchum … bis terque per auras more rotat fundae O. kakor s pračo.

    2. meton. to, kar se meče: lučalna (metalna) strela (kamen ali svinčenka): legatus in adversum os fundā vulneratur C., fundā graviter ictus L.

    3. metaf.
    a) metalna mreža: latum fundā iam verberat amnem V.
    b) okvir ali vdolbinica (globelica) prstana, v kateri leži dragulj (kakor kamen v prači): (gemmam) fundā cludere ali includere Plin.
    c) mošnjiček (za denar): Macr.
  • fundāmen -inis, n. (fundāre) temelj, osnova, podstavek, podlaga, stojalo: Hier. fundamine magno res Romana valet O.; večinoma v pl.: iaciunt fundamina cives O., ambibat Siculae cantus fundamina terrae O., rerum fundamina ponit O., prima favis ponunt fundamina (apes) V.
  • fundāmentum -ī, n (fundāre)

    1. temelj, temeljna stavba, podstavek, podzid(je): Pl., Val. Max., Pall., sic agere fundamenta, ut … Ci., saxa turris, quibus fundamenta continebantur C., arcem Syracusis … a fundamentis disiecit N. ali urbem a fundamentis disicere L. iz (do) dna, Neptunus muros magnoque emota tridenti fundamenta quatit V., alta theatris fundamenta locant V., hic … prima urbi fundamenta ieci L., fundamenta fodere delubro Plin. ali novae domus Suet. kopati temelj za hišo.

    2. metaf. podlaga, podstava, osnova; v sg.: pietas fundamentum est omnium virtutum Ci., f. eloquentiae, philosophiae Ci., imperii sui Sen. ph., veritatis Gell.; v pl.: Plin., in quo templo ieci fundamenta pacis Ci., iacta sunt f. defensionis Ci., quibus … fundamentis hae tantae laudes excitatae sunt Ci., ad evertenda rei publ. fundamenta Gallos arcessit Ci., senectutem laudare, quae fundamentis adulescentiae constituta sit Ci., his fundamentis positis consulatus tui Ci., fundamenta iacere salutis, futurae magnitudinis Ci. ali oratoris futuri Q., ponere fundamenta vitae Sen. ph.
  • Fundānius 3 Fundánij(ev), ime rim. plebejskega rodu. Poseb.

    1. M. (po drugih C.) Fundanius Mark (Gaj) Fundanij, Pompejev pristaš, pozneje Cezarjev, prijatelj Cicerona, ki ga je zagovarjal v neki pravdi l. 66: Ci. ep., Q., Ci.

    2. C. Fund. Gaj Fund., Varonov tast, in Fundānia -ae, f. Fundanija, Varonova soproga: Varr.

    3. Fundanius, pesnik komedij, Horacijev sodobnik in Mecenatov prijatelj: H. — Od tod adj. Fundāniānus 3 fundanijski; subst. Fundāniāna -ae, f. (sc. oratio) Ciceronov govor za Fundanija: Serv.
  • Fundī -ōrum, m Fúndi (zdaj Fondi) obrežno mesto v južnem Laciju z okolico, ki je slovela po dobrem vinu: Ci. ep., H., L., Mel., Suet. — Od tod adj. Fundānus 3 fundanski: ager Ci., solum O., lacus, vina Plin., Amyclae Mart. fundansko ozemlje mesta Amikel. Subst.
    a) Fundānī -ōrum, m Fundani: L.
    b) Fundāna -ōrum, n (sc. vina) fundanska vina: Mart.
  • fundō1 -āre -āvī -ātum (fundus)

    1. dno narediti, dno utrditi: carina satis probe fundata … est Pl., dum mea puppis erat validā fundata carinā O., fundatura citas … robora naves O. ki naj bo (naj bi bila) ladjam za dno.

    2. čemu podstavek dati, temelj položiti, podstavek napraviti, kaj zgraditi, utemeljiti, ustanoviti: f. arces V., urbem colonis V., sedes fundatur Veneri V., saxo fundata vetusto urbis … sedes V., in eorum agro sedes f. Bastarnis L., parvas sibi aedes f. Ph.; pren.: non modo fundata, verum etiam exstructa disciplina Ci.

    3. occ. k dnu (na dno) pripeti, pritrditi: dente tenaci ancora fundabat naves V.; sploh pripeti, pritrditi: fastigia surarum ac feminum pedibus fundata Lucr., maioribus et solidis magis ossibus intus fundatum Lucr.

    4. metaf. utemeljiti = utrditi, zavarovati: illud maxime nostrum fundavit imperium Ci., quantis laboribus fundatum imperium Ci., res publ. tam clare fundata Ci., fortunae fundatae Ci., nihil veritate fundatum Ci. nič, kar bi slonelo na resnici, se opiralo na resnico, temeljilo na resnici, quod sit ratione vetusta gentibus humanis fundatum perpetuo aevo Lucr., legibus urbem f. V., nitidis fundata pecunia villis H. varno naložen v podeželskih dvorcih, bene fundatae opes Iuli O., f. libertatem, salutem, securitatem Plin. iun., thalamos Tritonide nympha Sil., vacuos penates prole Stat., possesio Tarentina Partheniis in aeternum fundata Iust., f. ius civile Dig. — Od tod adj. pt. pf. fundātus 3 trdno utemeljen, trdno osnovan, trden: quo fundatior exit ex arenato directura Vitr.; metaf. (o osebah) trden, dobro podstavljen: deflevi … fundatissimae familiae ruinas Ci., fundati a doctore Lact. dodobra (korenito) poučeni, si permanetis in fide fundati Vulg. trdni v veri.