Franja

Zadetki iskanja

  • ductārius 3 (ductāre) za vleko = vlečen, potezen: funis Vitr.
  • ductitō -āre -āvī -ātum (intens. glag. dūcere)

    1. peljati, voditi, odpeljevati, s seboj peljati: Eccl., venalīs illic ductitavit Pl.; occ. (nevesto) na svoj dom peljati, za ženo vzeti (jemati): quasi eampse reges ductitent Pl.

    2. pren. zavajati, varati: ut ego fullitim ductitabo Pl.
  • ductō -āre -āvī -ātum (intens. glag. dūcere)

    I.

    1. peljati, s seboj peljati, voditi: Kom., exercitum per saltuosa loca S., ab equitibus Hispanis, quos in exercitu ductabat S., d. adpellatum auxilium T., habena, quā ductabatur (equus) Amm.

    2. occ.
    a) exercitum ductare (star. za exercitum ducere) vojski zapovedovati, poveljevati: exercitum, quem (Sulla) in Asia ductaverat S., Cn. Pompeius … magnum exercitum ductabat S., seorsum ab rege exercitum d. S., exercitui, quem ipse ductaverat (= diutius duxerat) T. (prim. Q. VIII, 3, 44).
    b) d. aliquam priležnico na svoj dom peljati, s seboj voditi, pri sebi imeti: Pl., Ter.

    — II. pren.

    1. za nos voditi, za norca imeti, zavajati, varati: aliquem, aliquem dolis, aliquem labiis Pl.

    2. k sebi zvabiti (zvabljati): Enn.
  • echeon, n (gr. ἔχιον) neko mazilo za oči: Plin.
  • edepol (rokopisno tudi ēpol) rotitev (najbrž iz ē [prim. ēcastor] in de = dee [voc. subst. deus] in pol [= Pollux] pri Poluksu! za Boga! Pl., Ter., Tit. fr., edepol ius iurandum per Pollucem Varr.; pogosto v zvezi z drugimi zatrjevalnicami: certe edepol Pl., edepol … profecto Pl., immo edepol … vero Pl., ne edepol Ter.
  • effugium -iī, n (effugere)

    1. ubežanje, (u)beg: poenas reposcent ob nostra effugia V., nullam ne ad effugium quidem navem habere L.

    2. pren.:
    a) pot za beg, izhod: si effugium patuisset in publicum Ci., effugium praecludere eunti Lucr., milites effugia insedisse T.; pren.: sanguini effugia praebere T. odtok.
    b) sredstvo za beg: bestias quasdam habere effugia pennarum Ci. imajo peruti, da beže, effugium mortis assequi Ci. priložnost uteči smrti, effugium servare T. (pri)hraniti si možnost bega.
  • ēlēctīvus 3 (ēligere) za izbiro pripraven, na izbiro dajajoč: coniunctiones Prisc.; adv. ēlēctīve izbiroma: Prisc.
  • elephantiacus 3 (gr. ἐλεφαντιακός) bolan za elefantiazo (elephantiasis): Lact., Hier.
  • elleborōsus 3 (elleborus) ki mu je treba teloha (prim. elleborus), ne pri zdravi pameti, goden za norišnico: Pl.
  • ēluācrus 3 (ēluere) ki služi za splakovanje, izpiranje: labrum Ca.
  • ēmancipō, starejše ēmancupō, -āre -āvī -ātum

    1. jur. = sina s trikratno mancipacijo (mancipatio) in manumisijo (manumissio) izpod očetovske oblasti izpustiti (odpustiti), za samostojnega razglasiti: L., Plin. iun., Icti., P. F.

    2.
    a) otroka komu prepustiti: filium in adoptionem Ci., in patris potestatem emancipatam filiam adoptionis fraude revocaverat Plin. iun.
    b) komu kako zemljišče formalno („per aes et libram“) predati, prepustiti, odstopiti: praedia paterna Q., agrum Suet.

    3. pren. kaj po nakupu prepustiti (prepuščati), izročiti (izročati), odstopiti (odstopati): tibi me emancupo Pl., venditus atque emancipatus tribunatus Ci., Romanus emancipatus feminae (dat.) H. suženj ženske.
  • ēmaneō -ēre -mānsī (—)

    1. zunaj ostati: Stat.

    2. voj. izosta(ja)ti za čas dopusta: Dig.

    3. (o stvareh): docela zastati: suspirium … emansit Sen. ph.
  • emplasma -atis, n (gr. ἐμπλάσσω) vtiranje, mazilo za vtiranje: Th. Prisc.
  • emplastrātiō -ōnis, f (emplastrāre) vcepljanje cepiča z očesom za lub divjaka: Col., Plin., Pall.
  • emplastrō -āre (-āvī) -ātum (emplastrum) vcepiti cepič z očesom za lub divjaka: Coll., Pall.
  • enhaemon -ī, n (gr. ἔναιμον, sc. φάρμακον) pripomoček za ustavljanje krvi: Plin.
  • epitoxis -idis, f (gr. ἐπιτοξίς) žleb za tetivo na katapultu: Vitr.
  • epitritus 3 (gr. ἐπίτριτος) za štiri tretjine, štiri tretjine vsebujoč: Gell., Macr.
  • epulae -ārum, f, heterocl. pl. subst. epulum -ī, n

    1. jedi, jedila: mensae epulis exstruebantur Ci., vino epulisque dediti N., vino et epulis onerati S., postquam exempta fames epulis mensaeque remotae V., non illis epulae nocuere repostae V., vestis blattarum epulae H., inamarescunt epulae sine fine petitae H., vina toris epulasque reponunt Val. Fl.; pesn. = piča: voltur … viscera rimatur epulis V.

    2. met. obed, kosilo: in amplissimis epulis C., poseb. sijajen obed: inter epulas L., S., iis apud me hodie epulae instructae sunt L. je kosilo pripravljeno.

    3. occ. pojedina, gostija, pir: carmina in epulis cantata Ci., senectus caret epulis Ci., quibus illa epulis iocundiora sunt S., tu das epulis accumbere divom V., adhibete penatīs et patrios epulis et quos colit hospes Acestes V. = k sedmini (pogrebščini), somnus et vinum et epulae et scorta L., neu desint epulis rosae H., in epulis epulas quaerit O. pri pojedini že povprašuje po drugi, epulae liberales, prodigae T., familiares Suet., veterum Romanorum epulis fides ac tibias adhibere moris fuit Q.; pren.: užitek (paša) za oči, dušna paša: oculis epulas dare Pl., animus saturatus bonarum cogitationum epulis Ci. Sg. epula -ae, f: epulum antiqui etiam singulariter posuere P. F.
  • equitābilis -e (equitāre) za jahanje pripraven, jezden: planities Cu., campi Amm.