Franja

Zadetki iskanja

  • sub-intrō -āre -āvī -ātum (sub in intrāre) skrivaj vstopiti (vstopati), skrivaj vniti, skrivaj (pr)iti noter, prikrasti se, pritihotapiti se, vtihotapiti se: Tert. idr. Eccl., populo bellicoso ludorum scenicorum subintravit insania Aug.
  • sub-īrāscor -scī (—) (—) (sub in īrāsci) nekoliko (malce, rahlo) (raz)jeziti se, razhuditi se, biti jezen: interdum soleo subirasci Ci. ep.; z dat. (nad čim, zaradi česa): subirascebar brevitati litterarum tuarum Ci. ep.; s quod: in Epirum quod me non invitas, subirascor Ci. ep. Od tod adj. pt. pf. sub-īrātus 3 nekoliko (malce, rahlo) jezen ali hud na koga, nekoliko (malce, rahlo) ne(je)voljen (vznejevoljen, (o)zlovoljen, slabovoljen, slabe volje): homo tibi subiratus Ci., rescripsi tibi subiratus Ci. ep., anus subiratior (v novejših izdajah iratior) Ap.
  • sub-lābor -lābī -lāpsus sum (sub in lābī)

    1. neopaženo (skrivaj) priplaziti se, prikrasti se, pritihotapiti se; metaf.: lues udo sublapsa veneno V. okužba, ki se je prikradla s strupom, annis solvit sublapsa vetustas V.

    2. navzdol (dol) zdrkniti (zdrkovati, zdrkavati), zdrsniti (zdrsavati, zdrsovati), (z)gruditi se, pasti (padati) (skupaj), propasti (propadati), podreti (podirati) se: sublapsum est intercepto spiritu corpus Sen. rh., imperfecta necesse est sublabantur aut succĭdant Sen. ph., aedificia vetustate sublapsa Plin. iun.; metaf. giniti (ginevati), (o)slabeti, (s)hirati, izginiti (izginevati): retro sublapsa spes V. upanje, ki je splavalo po vodi, senum memoria longo lassa sublabens situ Sen. tr.
  • Sublaqueum -eī, n Sublákvej (Sublákveum), mestece v Italiji na ozemlju Ekvov (zdaj Subiaco); blizu tega mesta je imel Nero(n) podeželsko posestvo: Plin., T. Od tod adj. Sublacēnsis -e sublákvejski, pri Sublákveju se nahajajoč, sublakénski: villa, viae Front.
  • sub-lateō -ēre (sub in latēre) skrit biti spodaj, skrivati se spodaj: sublatente febriculā Cael.

    Opomba: Pri Varr. (Res rusticae 1, 48) najdemo v novejših izdajah pisano ločeno: qua sub latent herba.
  • sublātus 3, adv. (adj. pt. pf. glag. tollere)

    1. visok, dvignjen: vox sublatissima Gell., Nilus centum diebus sublatius fluens Amm.

    2. metaf.
    a) v negativnem pomenu visok, visokoméren, prevzemajoč se, prevzeten, ošaben, domišljav, vzvišen, nadut: quia paulum vobis accessit pecuniae, sublati animi sunt Ter. se visoko vzpenjate, visoko merite, leo fidens magis et sublatior ardet O., de se sublatius dicere Ci., sublatius insolescentes Amm.; z abl. (zaradi česa): quo proelio, hāc victoriā Ci., rebus secundis V., gloriā T.
    b) kot adv. v pozitivnem pomenu vzvišeno, vzneseno, zanosno, zaneseno, vznosito: sublate ampleque dicere Ci.
  • sublīmō -āre -āvī -ātum (sublīmis)

    1. visoko dvigniti (dvigati, dvigovati): sol, qui candentem in caelo sublimat facem Enn. ap. Non., granaria sublimata Vitr. visoko (v višini) narejene, v višino postavljene; refl. in med. dvigniti (dvigati) se, vzdigniti (vzdigati, vzdigovati) se: aquila, cum se nubium tenus altissime sublimavit Ap., mox in altum sublimata … evolat Ap.

    2. metaf. povzdigniti (povzdigati, povzdigovati), povišati (poviševati), sublimirati (naspr. infimare): Macr., Amm., Cod. Th., Iul. Val. idr., in excelsissimam claritudinem sublimavit Ca. ap. Fest., humilia sublimare Ap., manes sublimare, deos infimare Ap., praetoriis ornamentis sublimatus Aur. odlikovan.
  • sub-lūceō -ēre (—) (—) (sub in lūcēre) svetiti se, lesketati se, bleščati se spodaj ali izpod česa: Ci. (Arat.), Plin., in foliis … violae sublucet purpura nigrae V., candida nec mixto sublucent ora rubore O.
  • sub-mergō (sum-mergo) -ere -mersī -mersum (sub in mergere)

    1. potopiti (potapljati), pogrezniti (pogrezati), spustiti (spuščati); v pass. včasih tudi = potopiti (potapljati) se, pogrezniti (pogrezati) se, spustiti (spuščati) se, utopiti (utapljati) se, (u)toniti: navem submergere T., submersamque navim … adduxit C., iam aliquot procellis submersi paene sumus L., submersas obrue puppes V. pogrezni v zakrivajoče valove, pogrezni na dno morja, duo maiora navigia submersa sunt Cu., legiones vagante famā submersas esse T., Roma submersa Cl. preplavljeni; toda: quot genera … submersarum … beluarum Ci. na dnu morja (v morski globini) živečih živali; z abl. (kje, kam, v kaj, v čem): ipsos (sc. Argivos) potuit submergere ponto V., tota cavā membra palude submergere O., submersus equus voraginibus Ci., submergi fluctibus Q. ali gurgite paludis Aur., terrae submersae profundo Iust., submerso fluctibus capite Ap.; z in z abl.: illud (sc. ferrum) … in tepida summersum sibilat unda O., medio in fluctu submersus V. ki je utonil, utonivši.

    2. pren.
    a) velut aliquod flumen torrens cunctas submergere … nationes Arn. preplaviti, quid (sc. virtus) submersa tenebris proderit obscuro Cl.
    b) zatreti (zatirati): publicam lectionem Arn.
  • sub-mittō (sum-mitto) -ere -mīsī -missum (sub in mittere)

    I.

    1. (dol, na tla) spustiti (spuščati), povesiti (povešati), skloniti (sklanjati), nagniti (nagibati): clipeum Cu., latus summisit in herba O., submittere fasces L., Plin. in (pren.) Ci., summittere caput O., summisere oculos cum duce turba suo O., submittere aures Plin., vultum Sen. ph., vultum alicui (pred kom) Suet., sponte genua Cu. (o konju) upogniti (upogibati), submissis genibus aliquem orare Lact. z upognjenimi koleni = na kolenih, kleče = in dura summisso poplite terra O., submittere se alicui ad genua Cu. ali se ad pedes submittere L. spustiti se (pred kom) na kolena, poklekniti (pred kom), pasti (pred kom) na kolena, seque praesidenti patri ad genua summisit Suet.; med.
    a) spustiti (spuščati) se, pasti (padati): genu (na koleno) submitti Cu., genu submissus Lucr.
    b) upasti (upadati), (o krajih) spustiti (spuščati) se = ulegati se, (z)nižati (zniževati) se: Tiberis aestate submittitur Plin. iun., submissa fastigio planities L., cuius (sc. Hyrcaniae) fastigium perpetua valle submittitur Cu., rupes leniore submissa fastigio Cu.; occ.
    a) koga kam spustiti (spuščati), pogrezniti (pogrezati), potopiti (potapljati): aliquem in Tiberim Lamp.
    b) (z višine) prestaviti (prestavljati) dol (nav(z)dol, v nižino), premestiti (premeščati): aedes suas in plana Fl.

    2. metaf.
    a) pustiti (puščati), opustiti (opuščati) kaj, popustiti (popuščati) v čem, umiriti (umirjati) kaj, izogniti (izogibati) se česa, čemu, odreči (odrekati) se čemu, zmanjšati (zmanjševati) kaj: inceptum frustra submitte furorem V. ukroti, submisserant obnoxios animos L. srce jim je (bilo) upadlo, pogum jim je upadel, ne ad minores calamitates animos submitterent L., cum possit clarius dicere … multum summittere Ci. nekaj krepko govoriti, submittere orationem Plin. iun. ali verba Sen. ph. govoriti (predavati, nastopati) z zamolklim (pritajenim) glasom, quando attollenda vel summittenda sit vox Q. kdaj je treba glas povzdigniti ali priglušiti, aemuli pretia summittunt Plin. znižujejo.
    b) podrediti (podrejati), podvreči, ukloniti (uklanjati), ponižati (poniževati), prepustiti (prepuščati): citharae cannas O., qui superiores sunt, summittere se debent in amicitia Ci., summisi me et supplicavi Ci., periculo ulli submittere animum nostrum Brutus et Cassius ap. Ci. ep., animos submittere amori V. ponos podrediti ljubezni, ponos žrtvovati za ljubezen, Camillo summittere imperium L. svoje poveljstvo podrediti (prepustiti) Kamilu, summittendo se in privatum fastigium L., summittere se in humilitatem causam dicentium L., nec me summittere culpae certa fui O. ne biti kriva, ne zagrešiti, nimis se temporibus summittere Sen. ph. vdati se v časovne razmere, podrediti se trenutnim razmeram, animus neutri fortunae se submittens Sen. ph. ne uklanjajoč se, ut ei aliquis se submitteret Iust.

    3. pripustiti (pripuščati), postaviti (postavljati) kaj pod kaj, podstaviti (podstavljati) kaj pod kaj: agnos nutricibus Col., cantherium vitibus Col.

    II.

    1. pod roko ali (na) skrivaj poslati (pošiljati) za kom, dodatno (zraven, naknadno) poslati (pošiljati) komu kaj, (v pomoč, na pomoč, v podporo) poslati (pošiljati) komu kaj: summittebat iste Timarchidem Ci., submittere exercitūs huc Plancus in Ci. ep., quos laborantes conspexerat, his subsidia submittebat C., nisi subsidium sibi submittatur C., submittit cohortes equitibus subsidio C., submittere milites auxilio C., L., submittantur et suppleantur capita Dig.; brez obj.: huic vos non summittetis (sc. successorem)? Ci., ad pupillae matrem summittebat Ci., Caesar … laborantibus submittit (sc. subsidium) C.

    2. occ.
    a) poslati (pošiljati) koga namesto koga, nadomestiti (nadomeščati) koga s kom: integros defatigatis submittens C.
    b) razposlati (razpošiljati), napelj(ev)ati, (na)hujskati koga k čemu, pripraviti koga do česa: summissis consularibus viris, qui (sc. Acten libertam) regio genere ortam peierarent Suet.
    c) sploh poslati (pošiljati): laticlaviam alicui per libertum Lamp.

    III.

    1. dvigniti (dvigati, dvigovati), vzdigniti (vzdigati, vzdigovati), povzdigniti (povzdigati, povzdigovati): oculos O., palmas, alta ad Capitolia dextras Sil., rite summisi manus Sen. tr., aliae falces submissae, aliae demissae Cu.

    2. occ.
    a) omogočiti (omogočati) rast (klitje) česa, da(ja)ti čemu (vz)kliti, (z)rasti: aspice, quo submittat humus … colores Pr. pisane cvetlice, tibi … tellus summittit flores Lucr., uti … nequeat fetus submittere tellus Lucr., non pabula tellus pascendis summittit equis Lucan., submittere gramina Val. Fl.
    b) pustiti (puščati) kaj rasti ali da kaj raste = ne rezati, ne porezati, ne odrezati, ne striči, ne odstriči, ne postriči česa, (vz)rediti (vzrejati), gojiti kaj (rastline, perje, lase): Ca. idr., prata Varr., Col., arbori brachia, frutices in semen Col., salix ad unam perticam submittitur Col., submittere capillum Plin. iun., barbam ac capillum Sen. rh., barbam capillumque Sen. ph., crinem barbamque T., barbam demittere vel capillum submittere Ulp. (Dig.).
    c) za pleme (razmnoževanje, razplod) (vz)rediti (vzrejati): arietes, haedos, mares ad admissuram Varr., tauros V., quos (sc. vitulos) … pecori malint submittere habendo V.
    d) pesn. (o krajih kot subj.) (vz)rediti, roditi (rojevati), da(ja)ti rast čemu: vinea submittit capreas non semper edulīs H., non hydra … firmior … crevit … monstrumve submisēre Colchi maius H. Od tod adj. pt. pf. sub-missus (sum-missus) 3, adv.

    1. (dol) spuščen, povešen, sklonjen: submisso voltu V. ali summisso vertice O. s povešeno glavo, tenet fama … eam (sc. lupam) summissas infantibus … praebuisse mammas L., summissa terrā (po drugih terrae) brachia O., cervix in terram submissa Col., oculi summissi Plin., submissi petimus terram V. sklonivši se pokleknemo, stantibus primis, secundis summissioribus L. bolj sklonjeni, v bolj sklonjeni drži, purpura sit summissior Q. bolj spodaj, capillo summissiore Suet. bolj dol visečih las.

    2. metaf.
    a) (o glasu in govoru) α) zamolkel, pritajen, zatopljen, tih (naspr. contentus): vox Ci., O., Q., oratio Ci., C., Q., murmur Q., summissior oratio, sermo Q.; (o govorniku) zamolklo, tiho, pritajeno, ne krepko, ne glasno govoreč: hanc ego iudico formam summissi oratoris Ci., in prooemiis plerumque summissi … in narratione pleni atque expressi … sumus Q., sciscitari submissius Petr. tiš(j)e. β) miren, hladen, umirjen, obvladan, brezstrasten, skromen, zmeren (naspr. elatus): summissa dicere Ci., miscere elata summissis Q., summissa, qualia in epilogis sunt Q., summissa actio Q., causae reorum tristes atque summissae Q.; (o govorniku): (sc. orator Atticus) summissus est et humilis Ci. skromen, cui Iuno submissa (sc. respondet) krotko, plašno, plaho.
    b) (o značaju) α) v pozitivnem pomenu = skromen, pohleven, ponižen, ne prevzeten (brez prevzetnosti): non enim dubitabat, quin (sc. civitates) recenti calamitate submissiores essent futurae C., summissis precibus Lucan., non nimis summisse supplicare Ci., multaque summisse, multa minanter agat O., aspere an leniter an etiam summisse loqui expediat Q., submisse scribere T., tanto nos geramus summissius Ci., submissius dolere Ci.; enalaga: summissas tendere manus O. ponižno; occ. popustljiv, prizanesljiv, milostljiv, milosten: tristem viro submissus honorem largitur vitae Stat. β) v negativnem pomenu = nizkoten, podel, klečeplazen: neque summissum et abiectum vivere Ci., ne quid humile, submissumque faciamus Ci.
  • sub-moveō (sum-moveō) -ēre -mōvī -mōtum (sub in movēre)

    1. odpraviti (odpravljati), odgnati (odganjati), oddaljiti (oddaljevati), odstraniti (odstranjevati): Aur., submovere inertes strictis gladiis L., instantes O., alios longe submotos arcet harena V., nec tyrannicidae (sc. imago) ullo alio casu summoveri (sc. potest) Q., gemitus suspirio tectus animam paene submovit Petr. me je skoraj zadušilo; med.: submotis nubibus V. ko se megle dvignejo, iz megel, ki so se dvignile. Od kod? z abl.: aliquem orbe suo O., quae (sc. Niobe) modo Latois populum summoverat aris O.; s praep. a: coniugem et liberos procul a furentibus T., aliquem a conspectu (sc. suo) Val. Max., Iust.

    2. occ.
    a) odvrniti (odvračati), udržati, zadrž(ev)ati: siquem tellus extrema refuso summovet oceano V.
    b) odpraviti (odpravljati) = (za)ukazati komu umakniti se, veleti komu odstopiti (oditi): iubet … recusantes nostros advocatos submoveri Ci., submovere (sc. Academiam) non audeo Ci., summota contione Ci., summovere legatos L., cum pro tribunali quaedam ageret … starentque summoto populo accusator et reus L., summotis arbitris L., Cu., summoto Lysandro N., submoto eo (sc. Caesare) Vell.; poseb. kot t.t. (o liktorju) odpraviti (odpravljati), s poti spraviti (spravljati), odstraniti (odstranjevati), odriniti (odrivati) ljudi, ki so v napoto prihajajočim oblastnikom, zaukazati (veleti) jim umakniti se ali narediti (delati) prostor: lictor, submove turbam et da viam domino L., summovere populum L., obvios Val. Max., nemo submovebatur Plin. iun.; abs. = narediti (napraviti, delati, pripraviti) prostor: submoveri Laetorius iubet L., lictores submoventes L., consul lictores misit, qui submovendo iter ad praetorium facerent L., per vacuum in summoto locum cuneo irruperunt L.; od tod abl. abs.: lictor apparuit, summoto incesserunt L. ko je bil narejen prostor; brezos. z dat. osebe, ki se ji dela prostor: felix est L. Sulla, quod illi descendenti ad forum gladio submovetur … ? Sen. ph., is, cui submovetur, non felicior eo, quem lictor semita deicit Sen. ph.; pren.: neque consularis summovet lictor miseros tumultus mentis H.
    c) pregnati (preganjati), (od)poditi, prepoditi, zapoditi, zavrniti (zavračati), nazaj potisniti (potiskati): Eutr., Fl., Vop. idr., nostros longius Hirt., avide ruentes barbaros Cu., procul amne Macedonum copias Cu., postquam … statione summotos hostium lembos audivit L., reliquos a porta paulum summovit C., summovere victorem hostem a vallo L., hostes ex muro ac turribus submoventur C., summovere cohortes sub murum C., hostes ab Alpibus in Italiam S. fr., summotis velut in aliam insulam hostibus T., hostes ex agro Romano trans Anienem submovere L., Germanos ultra Albim fluvium Suet.
    d) (iz domovine v tujino) pregnati (preganjati), izgnati (izganjati), (od)poditi: summotum studio defendis amico O., qui sum summotus ad Histrum O., summotum patriā proscindere O., ut … Pyladen urbe atque Italiā summoverit Suet., summovere philosophos ab urbe Plin. iun.
    e) s prodajo stran spraviti (spravljati), proda(ja)ti: agnos, oves Col.
    f) kaj čemu odtegniti (odtegovati, odtezati), odvze(ma)ti: arte nefandā summota est capiti tabes Lucan.
    g) kako področje (lokacijo), kak kraj dalje ven pomakniti (pomikati), premakniti (premikati), premestiti (premeščati), nazaj potisniti (potiskati): marisque … urges summovere litora H., maria proiectis molibus submoventur Sen. rh.
    h) kako področje, kak kraj odmakniti (odmikati), ločiti (ločevati) od drugega: terrae, quas natura longe submoverat Cu., submotae vastius terrae Mel. široma ločene ena od druge, Isthmos Aegaeum mare ab Ionio submovens Mel., ubi Alpes Germaniam ab Italia submovent Plin., in summoto loco partis meridianae murorum Amm. na izstopajočem delu (mestu). Od tod adj. pt. pf. submōtus 3 stran ležeč (stoječ), skrit: hic spelunca fuit, vasto submōta recessu V., submotae terrae Mel., submotus locus Amm.

    3. metaf.
    a) koga od česa odvrniti (odvračati), nagniti (nagibati), pripraviti koga do česa, (pri)siliti koga, da kaj opusti, da se izogne čemu: quem (sc. legatum) ad summovendos a bello Antiochum et Ptolemaeum reges misistis L., ut … magnitudine poenae a maleficio summoverentur Ci., solā formidine oppidanos a propugnandi studio summoturus Amm. (od)vzeti meščanom voljo braniti se.
    b) α) koga pri čem zavrniti (zavračati), koga od česa izključiti (izključevati), ne pripustiti (pripuščati) k čemu, ne dovoliti (dovoljevati) komu česa: absentes petitione honorum Suet., athletarum spectaculo muliebre secus omne Suet., quid … crudelius quam homines honestis parentibus ac maioribus natos a re publica (od državne uprave) summoveri? Q., neminem ab eius latere (od zaupnega občevanja z njim) summovere Lamp. β) koga iz kake javne službe, s kakega častnega mesta (položaja, funkcije) odstraniti (odstranjevati), odpustiti (odpuščati), koga spraviti (spravljati) ob službo, koga odsloviti (odslavljati): aliquem administratione rei publicae Suet. = aliquem a re publica Vell., aliquem a proconsulatu Plin. iun., ministeria seniora summovere Lamp.; occ. (pesn.) izpodriniti (izpodrivati), spodriniti (spodrivati) koga (z njegovega položaja): dispeream, ni submosses (cj. plpf. v pomenu fut. II) omnes (sc. aemulos) H.
    c) kaj odstraniti (odstranjevati), (iz)brisati iz česa: cum alia iure (na osnovi prava, na pravnem temelju) summoveantur Q., libros … tamquam subditos summovere familiā Q., sumendae voces a plebe summotae (po novejših izdajah semotae) Petr. ljudski govorici tuje besede.
    d) α) odvrniti (odvračati) kaj od česa: silva … frondibus … Phoebeos submovet ictus O., summovisse hiemem tecto Lucan., quae (sc. cryptoporticus) … aquilonem inhibet summovetque Plin. iun. β) kako stanje odgnati (odganjati), pregnati (preganjati), (pre)poditi, odpraviti (odpravljati): informes hiemes reducit Iuppiter, idem summovet H., summovere regnum (samodrštvo, tiranijo) Plin. iun., dolores Cels., querelam Ph., summotus pudor H. premagan.
    e) česa ne rabiti, ne dovoliti (dovoljevati) (upo)rabe, ne trpeti, ne prenašati: submovendum vero est utrumque ambitus genus Q., summovere mendacem … superstitionem Val. Max.
    f) zavrniti (zavračati) koga ali kaj = ne pripustiti (pripuščati) koga, česa k čemu, ne ozreti (ozirati) se na kaj, ne upoštevati česa, vnemar pustiti (puščati) kaj pri čem: tabellas e quaestione Val. Max., sermonem a persona iudicis aversum … quidam in totum a prooemio summovent Q.
    g) s prepovedjo odpraviti (odpravljati), prepovedati (prepovedovati): aurum a vestibus Vop. prepovedati rabo zlata na obleki.
  • sub-nīxus ali sub-nīsus 3 (sub in nītī)

    1. „podslonjen“ pod kaj, podstavljen pod kaj: galea coruscis subnixa cristis Sil.

    2. opirajoč se na kaj, oprt na kaj, naslonjen na kaj, sloneč na čem: Pl., Cl. idr., caeli verticibus ipsis … subnixos (sc. cingulos) … vides Ci., solioque alte subnixa resedit V., subnixa Petelia muro V. oprta na zid = utrjena z zidovjem.

    3. metaf.
    a) bivajoč pod čem, podvržen čemu: servitute subnixus Tert.
    b) opirajoč se na kaj, oprt na kaj, zanašajoč se na kaj, kljubujoč (upirajoč se) zaradi česa; z abl.: Mart., Asc., Gell. idr., qui eius artis adrogantiā … ita subnixi ambulant Ci., victoriis divitiisque Ci., qui Hannibalem subnixum victoria Cannensi … reppulisset L., cum Bastarnas … cernerent subnixos Thracum … auxiliis L., in civitate tot inlustribus viris subnixa T.; z ex: subnixus animus ex victoria inerti Quadr. ap. Gell., Quadr. ap. Non. zavedajoč se, svest si česa; abs.: subnixus et fidens innocentiae animus L. zaupljiv.
  • subō -āre (izpos. *συβάω, prim. σύβαξ pójav, goneč se) (o svinjah) bukati se, pojati se, goniti se: Plin.; (o drugih živalih) goniti se, pojati se: Lucr., Ap.; metaf. o ženskah: H., Lamp., Tert.

    Opomba: Subimus = subamus: Tit. fr.
  • sub-offendō -ere (sub in offendere) nekoliko (malce) se pregrešiti, nekoliko (malce) se zameriti komu: nam apud perditissimam illam atque infimam faecem populi propter Milonem suboffendit et boni multa ab eo desiderant, multa reprehendunt Ci. ep.
  • sub-olēscō (preprosto sob-olēscō) -ere (sub in *olēscere) znova (z)rasti, podrasti (podraščati), razmnožiti (razmnoževati) se: illis Latium iuventutem praebiusse … subolescentem L., qui ponderibus invidiae gravioris virum fortissimum opprimebant subolescere imperio adultos eius filios mussitantes decore corporum favorabiles Amm.
  • sub-orior -īrī (sub in orīrī) polagoma nastajati, polagoma se razmnoževati, polagoma (z)rasti: Arn., Boet., nisi materiai ex infinito suboriri copia posset Lucr., quare etiam atque etiam suboriri multa necessest Lucr., unde queat tantum suboriri ac subpeditare Lucr., attolle te et, quotiens lacrimae suboriuntur oculis tuis, totiens illos in caesarem derige Sen. ph., metallorum opulentia tam varia, tam dives, tam fecunda, tot saeculis suboriens Plin.
  • sub-rēctitō -āre -āvī (frequ. glag. subrigere = surgere) dvigniti (dvigati, dvigovati) se: M. Cato in oratione de re Floria ita scripsit: Ibi pro scorto fuit, in cubiculum subrectitavit e convivio, cum partim illorum iam saepe ad eundem modum erat Ca. ap. Gell.
  • sub-rēpō (sur-rēpō) -ere -rēpsī (sub in rēpere) spodaj, pod čim, (ob) čem lesti (laziti), (z)lesti pod kaj, (skrivaj) (pri)lesti, (pri)plaziti se, prikrasti se k čemu, v kaj: sub tabulas subrepserat Ci., urbis moenia subrepere H. ob mestnem zidovju zlesti navzgor (= prilesti v mesto), clathris Col., fecit … Apollinem subrepenti lacertae … insidiantem Plin.; metaf.: Cat., Cl. idr., somnus in oculos subrepit O., subrepet aetas iners Tib., pectora subrepit terror Sil., tacitus subrepsit fratribus horror Stat., insinuatio surrepat animis Q., vide, quam non subrepam tibi Sen. ph., huic … oblivionem cibi subrepere aiunt Plin. da pozabi jesti, mediis subrepit vinea muris Lucan.

    Opomba: Sinkop. pf. subrepsti = subrepsisti: Cat.
  • sub-rīdeō -ēre -rīsī (—) (sub in rīdēre) nasmehlja(va)ti se, smehljati se: Varr., Mart., subridet Saturius Ci., subridens mixtā Mezentius irā (pogorljivo) V., olli (= illi, sc. Veneri) subridens hominum sator atque deorum … talia fatur V., limis subrisit ocellis O.; z adv. acc. n. sg.: subrisit molle puella Pers., subridere amarum (pikro) Ap., Amm., crudele Cl.
  • sub-rōstrānī -ōrum, m (sub in rōstra) predrostran(c)i = pred govorniškim odrom (rōstra) na glavnem rimskem trgu mudeči se ljudje = postopači, pohajači: te a. d. VIIII Kal. Iun. subrostrani (quod illorum capiti sit!) dissiparant perisse Laelius in Ci. ep.