Franja

sistém (-a) m

1. sistema:
astr. planetni, sončni, zvezdni sistem sistema planetario, solare, astrale
geocentrični, heliocentrični sistem sistema geocentrico, eliocentrico

2. geogr. sistema:
gorski sistem sistema montuoso, orografico
jamski sistem sistema cavernicolo
rečni sistem sistema fluviale

3. (skupina naprav, priprav) sistema, apparato:
alarmni sistem sistema di allarme
hladilni, krmilni sistem apparato refrigeratore, di comando
hidroenergetski sistem sistema idroenergetico
namakalni sistem sistema di irrigazione

4. anat. (skupina med seboj povezanih organov) sistema, apparato:
dihalni, prebavni sistem apparato respiratorio, digerente
žilni sistema sistema vasale
centralni živčni sistem sistema nervoso centrale

5. (skupek soodvisnih enot) sistema:
sistem znakov sistema di segni
filozofski sistem sistema filosofico
merski sistem sistema di misure

6. (red, načrt) sistema:
sistema tekmovanja sistema delle gare
ne imeti sistema non avere sistema
igrati po sistemu giocare, puntare secondo un sistema
abecedni sistem alfabeto
kartotečni sistem schedario

7. (družbena ureditev) sistema, assetto, ordinamento:
demokratični, federativni, republikanski sistem ordinamento democratico, federale, repubblicano
hist. fevdalni sistem sistema feudale
dvodomni sistem sistema bicamerale
enostranskarski, večstrankarski sistem sistema monopartitico, pluripartitico

8. (predpisi, pravila za kako družbeno področje) sistema:
bančni, davčni, denarni sistem sistema bancario, fiscale, monetario
politični sistem sistema politico
FRAZEOLOŠKA/TERMINOLOŠKA RABA:
muz. atonalni, tonalni, četrtinski sistem sistema atonale, tonale, di quarti di tono
mat. desetiški, dvojiški sistem sistema decimale, binario
lingv. glasovni sistem jezika sistema fonetico di una lingua
ekon. gospodarski sistem sistema, ordinamento economico
min. heksagonalni, monoklinski, rombični sistem sistema esagonale, monoclino, rombico
elektr. informacijski, računalniški sistem sistema informatico, computeristico
mat. logaritemski sistem sistema logaritmico
koordinatni sistem sistema di coordinate
fiz. mednarodni sistem enot sistema internazionale delle misure
lit. naglasni, zlogovni, metrični sistem sistema accentuativo, sillabico, metrico
metal. napajalni sistem sistema di alimentazione
šah. obrambni sistem sistema difensivo, di difesa
rad. oddajni, sprejemni sistem sistema trasmittente, ricevente
teh. opazovalni sistem sistema di osservazione
kem. periodični sistem elementov sistema periodico degli elementi
mat. polarni koordinatni sistem sistema di coordinate polare
televizijski sistem sistema televisivo
elektr. trifazni, večfazni sistem sistema trifase, plurifase
polit. večinski sistem (volitev) sistema maggioritario
teh. zavorni sistem sistema, dispositivo di frenaggio
agr. sistem kolobarjenja sistema agrario rotativo

apparato m

1. stroji, naprave, tehnika; aparat, sistem:
apparato bellico vojaška tehnika
apparato refrigeratore hladilni sistem
apparato industriale industrijske naprave
apparato scenico scenerija

2. anat. aparat:
apparato respiratorio, digerente dihalni, prebavni aparat

3. aparat, dokumentacija:
apparato critico kritični aparat

4. pren. velika priprava, sijajna oprema, obilje:
la festa è stata allestita con un grande apparato di fiori e di luci priredili so slavje z obilo cvetja in luči
apparato di forze koncentracija vojakov, policistov

5. aparat:
l'apparato burocratico birokratski aparat

ordinamento m

1. ureditev, razporeditev

2. pravilnik; red, sistem, ustroj:
ordinamento giudiziario sodni sistem
ordinamento giuridico pravni red, sistem
ordinamento sociale družbeni sistem

ordine m

1. vrsta, red, razpored:
dire, esporre con ordine, narrare in ordine povedati, pripovedovati po vrsti
persona d'ordine redoljubna oseba
essere in ordine biti urejen
turbare l'ordine pubblico motiti javni red
con ordine, in ordine, per ordine po vrsti

2. voj. razpored, razvrstitev

3. vrsta, red; sistem (tudi pren.):
ordine d'idee način razmišljanja
ordine architettonico, ordine arhit. stebrišče
ordine ionico, dorico, corinzio arhit. jonski, dorski, korintski slog
ordine di alberi (filare) vrsta dreves
ordine d'arrivo šport vrstni red (prihoda na cilj)

4. red, razred, kategorija; sloj:
l'ordine degli avvocati red odvetnikov, odvetniška kategorija

5. relig. red:
ordini mendicanti beraški redovi

6. relig. (sveti) red

7. biol. red

8. pren. vrsta, področje, kategorija, razred:
di prim'ordine prvovrsten, prvorazreden
di second'ordine drugorazreden, zanič
in ordine a kar zadeva, glede

9. navodilo, naročilo, nalog, ukaz, predpis, direktiva:
dare, impartire un ordine izdati ukaz, ukazati
ordine del medico zdravnikov predpis
ordine di pagamento plačilni nalog
fino a nuovo ordine do nadaljnjega
parola d'ordine geslo; pren. navodilo
ordine del giorno dnevni red; voj. dnevno povelje

10. trgov. naročilo

sistēma m (pl. -mi)

1. astr. sistem:
sistema solare sončni sistem

2. anat., bot. sistem, sestav, aparat:
sistema nervoso živčni sistem, živčevje
sistema respiratorio dihalni sistem, dihala
sistema fogliare listje

3. tehn. sistem, sestav (strojev, naprav):
sistema di pulegge sistem jermenic
sistema di ingranaggi sistem zobatih koles

4. geol., geogr. sistem:
sistema cretacico kredni sistem
sistema fluviale, idrografico vodovje
sistema montuoso, orografico gorovje

5. ekon. sistem:
sistema bancario bančni sistem
sistema monetario denarni sistem

6.
sistema di misura merski sistem
sistema metrico decimale decimalni merski sistem
sistema CGS fiz. CGS sistem

7. inform. sistem:
sistema operativo operacijski sistem
analisi dei sistemi sistemska analiza
sistema per l'elaborazione dei dati sistem za obdelavo podatkov
sistema a schede perforate per l'elaborazione dei dati sistem obdelave podatkov na luknjane kartice

8. kem.
sistema periodico degli elementi periodični sistem elementov

9. polit.
sistema costituzionale ustavni sistem
sistema elettorale volilni sistem
contestare il sistema ekst. zavračati sistem, oporekati sistemu

10. pren. red, način, pravilo, navada:
sistema di vita življenjske navade
avere il sistema di fare qcs. imeti navado kaj narediti
questo non è il sistema di lavorare tako se ne dela

affossatura f

1. izkop jarkov; jarek

2. sistem jarkov na obdelanem zemljišču

3. vdolbina, udrtina:
le affossature del volto udrtine na obrazu

bimetallismo m ekon. dvometalni sistem, bimetalizem

bipartitismo m polit. dvostrankarstvo, dvostrankarski sistem

consonantismo m jezik konzonantizem, soglasniški sistem

monopartitismo m polit. enostrankarski sistem

numerazione f

1. numeracija, štetje, numeracija

2. številčni sistem:
numerazione binaria, decimale binarni, decimalni številčni sistem

parasimpatico

A) agg. (m pl. -ci) anat. parasimpatičen

B) m (pl. -ci) anat. parasimpatični sistem, parasimpatikus

periōdico

A) agg. (m pl. -ci)

1. periodičen, občasen, obdoben

2. mat. periodičen, povraten

3. kem. periodni sistem:
sistema periodico degli elementi periodni sistem elementov

B) m (pl. -ci) časopis; periodika

regime m

1. režim, politični sistem; slabš. režim, diktatorska vlada

2. pravo režim; regulativa:
regime aureo ekon. zlata valuta
regime patrimoniale premoženjska regulativa

3. režim, predpisani red (dieta):
regime alimentare način prehrane
regime vegetariano vegetarijanska prehrana
essere a regime biti na strogi dieti (tudi pren.)

4. hidravl., meteor. režim:
regime fluviale rečni režim
regime pluviometrico padavinski režim
regime termico temperaturni režim

5. strojn. režim, način delovanja:
regime di giri vrtilna hitrost
a regime ki pravilno deluje, s pravilnim delovanjem

schiavismo m suženjstvo; suženjski sistem

segnalētica f signalizacija, znakovni sistem; znaki, signali:
segnaletica stradale cestna signalizacija

sensore m

1. fiz. senzor

2. ekst. senzorski varnostni sistem

SI kratica

1. avtoSiena (na registrskih tablicah)

2. Sistema Internazionale Mednarodni sistem za mere in uteži

S.M.E. kratica

1. voj.Stato Maggiore Esercito Glavni štab kopenske vojske

2. ekon.Sistema Monetario Europeo Evropski denarni sistem

teoria f

1. teorija, sistem znanstvenih trditev
teoria atomica atomska teorija; ekon.
teoria dei giochi teorija iger
teoria dei quanti kvantna teorija
teoria della relatività teorija relativnosti

2. vodila; slabš. abstraktna modrost:
in teoria teoretično

3. mišljenje, ideja, predstava

4. (corteo, sfilata) knjižno sprevod, dolga vrsta