Franja

δια-φράζω [aor. διεπέφραδον] ep. natančno označim, poučim, sporočim, javim.

δι-εῖπον [defect. aor. inf. διειπεῖν, ep. διειπέμεν, fut. διερῶ, pf. διείρηκα] natančno sem stvar povedal ali popisal τί, razložil, razjasnil sem, razgovoril sem se o njej; sem jasno povedal, določno izjavil; razrešil sem αἴνιγμα.

δι-ελέγχω 1. natančno izprašam, preiščem. 2. popolnoma ovržem, izpodbijem.

δι-έξειμι (εἶμι) 1. pridem kam vun skozi kaj πεδίονδε, διὰ τῶν νεκρῶν hodim med mrtveci, πᾶσαν τὴν Μιλησίην prehodim celo M., τὰς πύλας grem skozi vrata. 2. po vrsti obravnavam, opisujem, razlagam; natančno preiščem, razložim, povem, opišem.

δι-ευκρῐνέω natančno ločim, preiščem, presodim.

δι-ηγέομαι d. m. natančno pripovedujem, poročam.

δι-ικνέομαι [fut. διίξομαι, aor. διικόμην, ep. 2 διίκεο] 1. intr. grem, pridem skozi kaj, predrem, zadenem (o strelicah). 2. trans. obravnavam, razložim, natančno povem.

δι-οπτεύω (gl. ὁράω) gledam, prežim skozi, natančno ogledujem, opazujem, pozvedujem, gledam, motrim τί.

δι-οράω 1. vidim skozi kaj, vidim, da kaj skozi sije ταῦτα, opazim. 2. pregledam, natančno spoznam, uvidim, razumem.

εἰς, ion. in staroat. ἐς [Et. iz ἐν-ς] I. kot adverb noter; ἐς δ' ἄγε pelji noter,. II. predlog z acc: noter, v izraža smer v notranjost kake stvari (opp. ἐκ) rabi se pa 1. krajevno (na vprašanje kam): v, na, k, proti, do; εἰς τὴν ἀγορήν na ljudski shod, εἰς Ἀγαμέμνονα k Agamemnonu, κατέφυγον εἰς αὐτούς k njim; zlasti se rabi a) pri imenih narodov, kjer stoji narod za deželo: εἰς τοὺς Καρδούχους ἐμβάλλω (v deželo Karduhov), εἰς Πέρσας = εἰς Περσίδα, ἡ εἰς Βοιωτοὺς ὁδός (v Bojotijo); pren. κατέστη εἰς τὴν βασιλείαν nastopil je vlado; b) eliptično z gen.: εἰς Ἀίδαο(sc. οἶκον) v Had, ἀνδρὸς ἐς ἀφνειοῦ v hišo premožnega moža, ἐς πατρὸς ἀπονέεσθαι, ἐς διδασκάλου φοιτῶ v šolo hodim, φέρων ἐς σεωυτοῦ v tvojo hišo, εἰς ἐμαυτοῦ k meni, εἰς Ἀθηναίης v Atenino svetišče; pri Hom. Od. 4. 581 stoji celo ἄψ δ' εἰς Αἰγύπτοιο … στῆσα νέας (dostavi ὕδωρ ali ῥοάς); c) pri glagolih: govoriti, javiti, oglasiti, pojaviti se pomenja εἰς τινα pred kom, vpričo koga: ἀποδῦναι εἰς τὸ φανερὸν vpričo vseh, αἱ ἐς φανερὸν λεγόμεναι αἰτίαι javno povedani razlogi, λέγω εἰς φῶς jasno povem, ἐς πάντας κηρύσσω, ἐς τὸν δῆμον εἶπον; οὐκ ἄγνωστος εἰς τοὺς ἀνθρώπους (med ljudmi, na svetu); d) pri glagolih smeri in premikanja: παρῆσαν εἰς Σάρδεις; tako zlasti brahilog. pri glagolih, ki izražajo le začetek dejanja: τὴν πόλιν ἐξέλιπον εἰς χωρίον ὀχυρόν zapustili so mesto in odšli, εἰς ἀνάγκην κείμεθα prisiljeni smo. 2. časovno: do, v, proti, za: εἰς καιρόν (καλόν) ob pravem času, εἰς τόδε do tega časa, do zdaj, ἐς τί kako dolgo, εἰς ἐμέ do mojega časa, εἰς ἐνιαυτόν na eno leto, v teku leta, ἐς πότε do kedaj, ἐς νύκτα ponoči, ἡ εἰς αὔριον ἡμέρα jutrajšnji dan, οὐκ εἰς μακράν ne za dolgo, kmalu, ἐς τρίτην ἡμέραν tretji dan, οὔτε ἐς τὸ παρεὸν οὔτε ἐς χρόνον niti zdaj, niti v bodoče; εἰς ἀεί za vedno. 3. pren. a) proti (sovražno in prijazno) στρατεύω εἰς τὴν Ἀττικήν, οἱ εἰς Μυτιλήνην πολέμιοι; b) izraža namen: za, k, παιδεύω εἰς ἀρετήν, χρήματα εἰς τὴν στρατιάν, δαπανῶ εἴς τι, ἐπιτήδειος εἴς τι; ἐς τί čemu; εἰς κέρδος τι δρῶ, εἰς τὸ (μή) z inf. = ἵνα (μή); c) glede na, z ozirom na: ἀγαθὸς εἰς πόλεμον; εἰς ἅπαντα, ἐς τὸ πᾶν v vsakem oziru, πόλις μεγίστη εἰς σοφίαν; εἰς ἐμέ kar se mene tiče, glede mene. 4. pomenja mero, vrsto, način itd. εἰς δύναμιν po svojih močeh, ἐς πλῆθος mnogo, ἐς τρίς trikrat, ἐς τὰ μέγιστα prav močno, najbolj; ἐς τὸ ἀκριβὲς εἰπεῖν natančno, εἰς κάλλος primerno, spodobno, εἰς ἀφθονίαν παρέχω = ἀφθόνως. – pri števnikih: okrog, do; distributivno: po: εἰς δύο po dva, εἰς ὀκτώ osem mož drug za drugim, po osem mož.

ἐκ-θεάομαι d. m. do konca ali natančno ogledujem, opazujem.

ἐκκεχυμένως adv. (od pt. pf. pass. od ἐκχέω) obširno, natančno λέγω.

ἐκ-λογίζομαι d. m. natančno preudarim, premislim, preračunim περί τινος.

ἐκ-μανθάνω 1. natančno ali na pamet se naučim, spoznam, izvem, poizvedam. 2. natančno preučim, izučim, preiskujem.

ἐκ-μῑμέομαι d. m. zvesto posnemam, natančno naslikam, upodobim.

ἐξ-ακρῑβόω poet. natančno (skrbno) izdelam, določno povem, trdim kaj.

ἐξειργασμένως adv. (ἐξ-εργάζομαι) izdelano, natančno, točno.

ἐξ-επίσταμαι [ion. 2 sg. ἐξεπίστεαι, impf. 3 pl. ἐξεπιστέατο] natančno, dobro vem, docela poznam, popolnoma razumem, uverjen sem τί, τινά, z inf., ὡς; λόγον znam na pamet.

ἐπ-άνειμι (praes. ind. s fut. pom.) ἐπ-ανέρχομαι 1. grem, pojdem gori (v sredo dežele), pridem kam εἴς τι. 2. pridem zopet nazaj, vrnem se kam εἴς τι; pren. a) vrnem se k predmetu ἐπὶ τὸν λόγον, ἔνθεν εἰς ταῦτα ἐξέβην pridem nazaj na to, odkoder sem …; b) vglobim se v kaj, natančno (dobro) kaj preudarim ἐπ' αὐτὰ τὰ πράγματα.

ἐπι-γιγνώσκω, ion. -γῑνώσκω [ep. 3 pl. cj. aor. ἐπιγνώωσι] 1. natančno zopet spoznam, τινά τινι koga na čem, opazim, uvidim, s pt. ἐπέγνω ψαύων spoznal je, da … 2. zraven še izmislim, sklenem (še k temu) kaj τί τινι, τὶ περί τινος. 3. priznavam, čislam, spoštujem (NT 1. Kor. 16. 18).