-
inter-nāscor -nāscī -nātus sum vmes (z)rasti, nasta(ja)ti: herbae internascentes Plin., internata virgulta L., internatae herbae Col., corpus Plin., palmes Col.; z dat.: herbae saxis internatae T., vada altioribus (globlja mesta v morju) internata Sen. rh., herbae feno i. Col.
-
internus 3 (inter)
1. notranji, znotraj (v notranjosti) se nahajajoč (naspr. externus): arae O. notri v hiši (se nahajajoči), ignes Sen. ph., mare Plin. Notranje ali Medzemno morje, pa tudi Sredozemsko morje (naspr. externum = Atlantsko morje, Atlantski ocean); subst. interna -ōrum, n
a) notranjščina, notranjost, notrina: mundi Plin., domorum Amm.; pren.: interna veritatis Amm. najbolj notranja globina resnice.
b) drobovje, drob(je): amara internorum tormenta Vulg.
2. metaf. tuzemski, domač: provinciae internis discordiis fessae T., internum simul externumque bellum T., i. mala S. fr., pavor T., exempla Amm.; subst.: ad interna praevertere T. domače (notranje) zadeve, interna provinciarum Cod. Th.
-
interpositiō -ōnis, f (interpōnere)
1. postavljanje (vmes) med kaj: columnarum interpositiones Vitr. stebrišče, stebrovje, postebrje, postolpje.
2. metaf.
a) vtikanje, vključevanje ali vpletanje (oseb v govoru): certarum personarum Ci.
b) vtikanje, vstavljanje, vrivanje (besed): novorum Q.; meton. vstavljena beseda, črka, mesto, vtik(ljaj), vstavek, vrivek, vmet: una i. Ci. ep., „alituum“ per inter positionem additā u protulit Virgilius VIII. (= 8, 27) Prisc.; poseb. vstavek, vrivek (parenteza): Q., Macr.
-
interpretō -āre = interpretor -ārī: Corn., Paul. idr. pozni pisci: flumen interpretatur Amm. pomeni; v tmezi: inter quaecumque pretantur Lucr.
-
interpretor -ārī -ātus sum (interpres)
I. intr. (po)srednik biti, posredovati: alicuius memoriae Pl. na pomoč priti, pomagati. —
II. trans.
1. tolmačiti = prevesti (prevajati): φιλοσοφία, si interpretari velis, nihil est quam „studium sapientiae“ Ci., epistulam, scriptores i. Ci., ex Graeco carmine L., Graeca Suet.
2. razložiti (razlagati), pojasniti (pojasnjevati), tolmačiti: ut ego interpretor Ci.; z obj.: insolitum verbum, fulgura, somnia, portenta, nomen legis Ci., vere hoc, quod accidit, i. Ci., tu hoc idem interpretabere Ci., religionum ius sapienter Ci., religiones Ci. poučiti (poučevati) o … , eius in legibus interpretandis scientia Ci.; z odvisnim vprašalnim stavkom: Etruria interpretatur, quid ostendatur portentis Ci., neque, recte an perperam (factum sit), interpretor L. nočem razsoditi; z ACI: ego sic interpretor sensisse maiores nostros Ci., pomoerium „post moerium“ interpretantur esse L.
3. (v duhu) si razlagati = ume(va)ti, razume(va)ti, presoditi (presojati), razsoditi (razsojati), vzeti (jemati) za kaj: Plin. iun., Sen. ph., nolite voluntatem ex vi interpretari Ci., bene dicta male i. Ci., quod atrociter dixisti, mitiorem in partem interpretarere Ci., beneficia grate i. Ci., consilium ex necessitate Ci., alicuius felicitatem grato animo Ci. z veseljem prizna(va)ti, sed eam sapientiam interpretantur, quam adhuc nemo mortalis est consecutus Ci. toda tega, kar jim je modrost, ni še … , vindemiarum maturitatem alii aliter interpretantur Col. zrelost … je enim to, drugim kaj drugega, clementiam pro suā virtute i. Vell. prizanesljivost zmagovalca šteti sebi v zaslugo; s predik. acc.: hominem simulatorem i. Ci. za hinavca imeti, aliquem callidum et simulatorem T. domnevati, da je kdo zvijačnež in hinavec, victoriam ut suam Vell. zmago si prilaščati; z ACI: reditu in castra liberatum se esse iure iurando interpretabatur Ci. razlagal je svojo vrnitev v tabor tako, kakor da bi bil s tem od odvezan prisege, consilium ex necessitate Ci. ali virtutem ex consuetudine Ci. sklepajoč izvesti (izvajati) kaj iz česa, izpelj(ev)ati, sklepati kaj iz česa; occ. razume(va)ti, pojmovati, pojmiti: rectene interpretor sententiam tuam? Ci., pauci Agricolam interpretantur T. ga razumejo, cogitationem alicuius assequi et voluntatem i. Ci., famam alicuius T. si razlagati, ume(va)ti.
Opomba: V pf., poseb. v pt. pf. tudi s pass. pomenom: Graecum nomen interpretatum Ci., ea … ex Etruscis libris interpretata Ci., ex quo ita illud somnium esse interpretatum Ci., uti ex libris Punicis interpretatum nobis est S.
-
inter-pungō -ere -pūnxī -pūnctum pike postavljati med besede (ker so Rimljani pisali samo z velikimi črkami, so morali ločiti posamezne besede s pikami): nos quum scribimus interpungere assuevimus Sen. ph. Od tod pt. pf. interpunctus 3 s pikami ločen, torej metaf. dobro (prav) predeljen, (raz)deljen, (raz)ločen: distincta et interpuncta intervalla Ci. razločno umeščeni in vstavljeni odmori, verborum et sententiarum interpunctae (vstavljeni) clausulae Ci., narratio distincta personis et interpuncta sermonibus Ci. pretrgan z govori (vprašanji); subst. n: clausulae atque interpuncta verborum Ci. sklepne pike in ločila v stavkih, interpuncta quaedam Q. odstavki.
-
inter-rēgnum -ī, n medvladje, „brezkralje“, brezvladje. V času rimskih kraljev je po smrti vsakega kralja do izvolitve njegovega naslednika nastopilo medvladje. V tem času je vodil posle vsakih pet dni drug senator kot interrex: L. Ta izraz se je ohranil tudi v času republike in je označeval obdobje, ko ni bilo konzulov. Tedaj so postavili patricijskega senatorja za začasnega vladarja (interrex), da je vodil konzulske volitve: id ab re, quod nunc quoque tenet nomen, interregnum appellatum L., tertio die, quam interregnum inierat (senator interrex), consules creat Ci., eo anno interregnum initum est L. je nastopilo medvladje, res ad interregnum venit ali adducitur Ci. prišlo je do medvladja, medvladje nastaja, je nastalo, res ad interregnum redit L., spectare ad interregnum Ci.
-
in-territus 3 (in [priv.], terrēre) neprestrašen, nepreplašen: classis interrita fertur V.; kot stalna lastnost: neustrašen, neustrašljiv, neboječ, brez strahu (naspr. timidus): vultus Cu., Q., illa interrita vultu O., testes firmi et interriti Q., interritus omni periculo Sen. rh. v vsaki nevarnosti, homo interritus periculis Sen. ph. v nevarnosti, audio interritus Plin. iun., sedebat inturbatus, interritus Plin. iun., extentam cervicem interritus liberto praebuit Vell.; pesn. (kot adj.) z gen.: mens interrita leti O. ne boječ se smrti.
-
interrogātiō -ōnis, f (interrogāre)
1. vprašanje: publicanorum causam stultissimis interrogationibus impediebat C., interrogationes tribuni L. (subjektni gen.), loquacitas paucis interrogationibus inretita Ci., interrogationes faciles Ci., cum responsio ab interrogatione dissentit Q., tertia interrogatione poscere victoriam omnium bellorum Iust., interrogationes Socratis Q.
2. occ.
a) izpraševanje, spraševanje, zasliševanje, zaslišba (jur. t. t.): Q., testium T. (objektni gen.) zaslišanje prič, concludam iam interrogationem meam Ci. ep.
b) kot ret. t. t.: vprašanje kot govorna figura: Q.
c) kot dialektični t. t.: vprašanje v izvajanjih, sklepih, sklep, silogizem: Sen. ph., fallaces et captiosae interrogationes Ci., genus interrogationis ignavum Ci., occurrere interrogationibus eorum Ci.
č) kot jur. t. t. pogodba, pogodilo: ille non est interrogatione contentus Sen. ph.
-
inter-rumpō -ere -rūpī -ruptum
1. (pre)trgati, odtrgati, raztrgati: pontem (pontes) C., L., Ci. ep., T., Iust. razdreti, podreti (podirati), aciem hostium L., interrupta itinera T., interruptae venae T. prerezane; v tmezi: radios inter quasi rumpere lucis Lucr., nec loca lux inter quasi rupta relinquit Lucr.
2. metaf.
a) (govor, pripoved) (pre)trgati, prekiniti (prekinjati), (z)motiti: orationem C., ea interpellatione interrupta est oratio mea Ci., sermonem i. Pl., singultu querellas O., colloquia militum C., contextum Q., mediam dictionem fletu eius interrumpi Sen. rh., ni medici adventus nos interrupisset Varr. (v govorjenju motiti), me intuens flentem significabat interruptis vocibus Ci.; tudi o spisih: res Cu., rerum tenorem L., rerum … gestarum ordinem T.; pt. pf. subst.: neque tam facile interrupta contexo quam absolvo instituta Ci.
b) (dejanja ali stanja) (pre)trgati, prekiniti (prekinjati), (z)motiti: interruptus tumultus T., amicitiae interrupta consuetudo Ci., interruptum officium Ci., pendent opera interrupta V., iter amoris mei i. Ci., somnum Suet., somnos Plin.
c) (kaj konkr.) ločiti: interrupti ignes V. sem in tja kak ogenj, posamezni ognji (ne nepretrgana vrsta). — Od tod adv. pt. pf. interruptē pretrgoma, prekinjeno: non interrupte narrare Ci. nepretrgoma, v pravi zvezi, prav povezano.
-
inter-scindō -ere -scidī -scissum
1. (v sredi) (raz)trgati, pretrgati, podreti (podirati), razdreti (razdirati): a tergo pontem interscindi iubet C., i. aggerem C., opera Hirt., venas Torquatus interscidit T. si je prerezal žile.
2. metaf.
a) ločiti: Chalcis interscinditur freto L. je ločena (od Atike), ruina (terrae) interscindit cursum aquis Sen. ph., quorum regiones Choatres fluvius interscindit Amm., quam mediam navigabile flumen interscindit Amm., insula ab Italiā angusto interscissa freto Sen. ph., Illyrios et Thracas interscindunt (montes) Amm.
b) pretrgati, prekiniti (prekinjati), motiti: vinculum illud coagulumque animi atque amoris Gell., imperfectis (dat.) adhuc interscinditur laetitia, sapientis vero contexitur (je neprestano) gaudium Sen. ph.
-
interstitium -iī, n (intersistere)
1. (v prostoru) vmesni prostor, medprostor, presledek: Macr.
2. (v času) vmesni čas, vmesje, med(ob)dobje, medčasje: M.
-
inter-sum -esse -fuī
1. vmes bi(va)ti, se nahajati, stati, ležati: eum, quia murus interest, non timeo Ci., maria, regionum magnitudines intersunt Ci., dum modo inter me atque te murus intersit Ci., Tiberis inter eos interesset Ci., via, amnis interest L., emensosque quae intererant tandem in Germaniae litora exisse N., regio interest, quod interest spatii Plin.; časovno: interfuere anni XXX L. je vmes preteklo, ne una quidem hora interest inter … Ci., ne noctem quidem interesse inter … passi sunt Ci., inter primum et sextum consulatum XLVI anni interfuerunt Ci.; occ.
a) oddaljen biti: clatros interesse oportet pede Cat.
b) zraven, navzoč, navzočen, prisoten biti, prisostvovati, bi(va)ti med … , udeležiti (udeleževati) se: per quendam eorum, qui interfuerant, fit Epicrates certior Ci., ac si ipse interfuerit Ci., ratiocinatio dicitur interfuisse Ci.; z in: in testamento faciendo, in caede, in convivio, in ullā re i. Ci., omnibus in rebus Ci. svoje prste imeti vmes, in candidatorum consularium coitione Ci.; z dat.: is interfuit epulis parricidarum Ci., tot iudiciis, negotiis, omnibus rebus interfuit Ci., consul multis contionibus interfui Ci., interesse consilio Ci. udeleževati se, pugnae navali N., apud aliquem cenulae eius Ap., intererit Satyris paulum pudibunda protervis H. tragedija (pooseb.) se bo udeležila satirske igre, laetus intersis populo H., interfuit sacrificanti Suet. bil je navzoč, ko je on žrtvoval, nostro sermoni, publicis consiliis i. Ci., spectaculo L., Suet., rebus domesticis, privatis N., certamini, quaestoris muneribus, comitiis, sacris, caedi, ludis, bello, poenis cupidissime, curiae, senatui Suet., contubernio patris Aur., interque esse pugnae Arn., (tmeza!), his temporibus Vell., posteritati suae Plin. iun. živeti za … , deum nobis interesse Sen. ph. biva pri nas.
2. metaf.
a) interest razlika je, razlikuje se: subj. nav. kak neutr.: quid interest inter periurum et mendacem? Ci., nihil (neque quicquam) inter illam et hanc interest Ci., interest plurimum inter servitutem et pacem Ci., hoc interest inter meam sententiam et tuam Ci., interest aliquid inter laborem et dolorem Ci., inter hominem et beluam hoc maxime interest Ci., quid interfuisse inter Sempronium? L.; pogosto z odvisnim vprašalnim stavkom: intererit multum, Davusne loquatur an heros H., quantulum interest, utrum in Massici radices, an in Italiam deducamini Ci., tantum id interest, veneritne … an … L., illud quoque multum interest in rudi terra, an … an … Varr.; redko: kar: Ci. hoc (v tem) pater ac dominus interest Ter. se razlikujeta, quod (kar) ab eo nihil intersit Ci.; z gen.: quoniam τὸ νεμεσᾶν interest τοῦ φϑονεῖν Ci. ep. med nejevoljo in škodoželjnostjo je razlika; z dat.: stulto intelligens i. Ter., illis et nobis i. Sen. ph., dimidium dimidiato i. Gell.
b) interest pomembno je, važno je, je (stoji) na čem, do česa je komu, (mnogo, nič ne) de; abs.: equidem ad nostram laudem non multum video interesse Ci. da ne koristi mnogo, quantum interesse vis ad rationem petendi? Ci. Prav pogosto analogno po glag. refert s svojilnim zaimkom v abl. f. sg.: si quid interesse tuā putasses Ci., magni suā putabant interesse Ci., si meā solum interesset Ci., vestrā hoc magis interest Ci.; ta sklad pomeni pravzaprav: z moje (tvoje … ) strani je razloček (razlika) = zame (zate … ) je važno. Pri drugih zaimkih in subst. stoji gen.: quid eius intererat? Ci. kaj mu je bilo do tega? nihil intererat istius (cuius, illius) Ci., quoniam ipsius interest Ulp. (Dig.), nam eorum quoque vehementer interest Ci., id maxime interest rei publicae Ci., si nihil interest regis Cu.; z ACI.: aratoris interest sic se habere frumenta Ci., quis est hodie, cuius intersit istam legem manere? Ci., quod eos scire aut nostrā aut ipsorum interest Ci., suspicarer multam interesse rei familiaris tuae te quam primum venire Ci., semper ille quantum interesset P. Clodii se perire cogitabat Ci., docet quanto opere rei publicae communisque salutis intersit manus hostium distineri C., magis nullius interest quam tuā non imponi cervicibus tuis onus L., magni interest meā unā (skupaj) nos esse Ci., magni est Ciceronis vel meā potius … me intervenire discenti Ci., quamquam magni … interest quam primum ad urbem me venire Ci., vehementer interfuit rei publicae nullam videri in eius modi causā dissensionem esse Ci., vehementer intererat vestrā liberos vestros hic potissimum discere Plin. iun., interest te … Romae esse Ci.; pri istih subj. tudi sam inf.: interest omnium recte facere Ci., interest scire Ci.; z odvisnim vprašalnim stavkom: nihil interest rei publicae, colonia deducatur necne Ci., nihil interest, qui ventus, qui imber, quae tempestas ubique sit Ci., quoniam non tam interest, quo animo scribatur (liber), quam quo accipiatur Ci., interesse ad beate vivendum, quali uteretur victu Ci., plurimum interest, quantae qualesque inter eas remissiones sint Cels., numquam enim interest, uter sit eorum in pede extremo Ci., nihil interest, quo modo solvantur (nodi) Cu., tantum interest, quem ad modum dicas, quid tandem … Ci., quid autem illius interest, ubi sis? Ci., nam ut nihil interest, utrum nemo valeat an nemo possit valere, sic non intelligo, quid intersit, utrum nemo sit sapiens an nemo esse possit Ci., multum interest, utrum aliquis beneficium nobis det nostrā causā an et suā Sen. ph., non multum interest, utrumne de furto aut formula et interdicto dicendum habeas, an de ambitu comitiorum T., ut sit voluptas in iis rebus, necne sit, ad id quod agimus nihil interest Ci., Theodori quidem nihil interest, humine an sublime putescat Ci., o te ineptum, si putas meā interesse, supra terram an infra putrescem Sen. ph., ea vos rata habeatis, necne, magis rei publicae interest quam meā L., nihil enim interest, dactylus sit extremus an creticus Ci.; s finalnim stavkom: utriusque nostrum interest, ut te videam Ci., vestrā interest, ne imperatorem faciant T., non tam suā quam rei publicae interesse, ut salvus esset C. ap. Suet., interest tamen exempli, ut vera videantur Plin. iun., illius interesse, ne faciat moram Ph.; s quod: neque multum interest, quod (da) nondum per numeros distributi sunt Plin. iun. Redko se izraža stvar, do katere je komu, z določenim subj. v nom.: in Epirum ad te statui me conferre, non quo mea interesset loci natura, sed … Ci. ep. Koliko je na čem izražamo: α) z neutr. multum, nihil, tantum idr. β) z adv. maxime, quantopere, vehementer idr. γ) z gen. pretii: magni, permagni, parvi, minoris, pluris.
-
inter-vāllum -ī, n (inter, vāllus)
1. prostor med dvema okopnima koloma: i. proprie est spatium inter capita vallorum Varr.
2. metaf.
a) prostor med dvema stvarema, presledek, razdalja, oddaljenost, razstop, odstoj: trabes paribus intervallis distantes C., videt eos magnis intervallis sequentes L., intervalla humane commoda H. (iron.) nečloveške daljave, i. signi Ci., locorum et temporum Ci., sonorum Ci., omnia intervallis moveri Ci., crebris intervallis lapides erant dispositi Cu., intervalla siderum a terrā Plin., per intervalla digitorum Suet., Baiarum medium intervallum Suet., aëris Lucr., pari intervallo C., longo i. V., modicis intervallis Suet., intervallo Amm.; toda: ex intervallo L. iz daljave, od daleč.
b) (časovno) presledek, vmesni čas, medčasje, čas med, odmor, pretrg(a): maiorum consuetudo longo intervallo repetita Ci., Deciorum memoria multo intervallo renovata est Ci., intervallo dicere Ci. pretrgoma, (ex) longo intervallo Ci. po dolgem času (naspr. confestim), tanto intervallo Ci. ali ex tanto intervallo L. po tako dolgem času, raro intervallo Plin., longo intervallo post Suet., ex intervallo Gell. kmalu nato, annuum regni i. L. = interregnum, dolor longus dat intervalla Ci. ponehuje, pojenjuje, i. litterarum mearum Ci. mojih pisem, med mojimi pismi, sine intervallo loquacitas Ci. brez odmora, hoc intervalli datum L. rok, per intervalla … T. včasih, intervalla scelerum T. premori v izvrševanju, sine intervallo cibum dare Varr. brez zamude, vitia ex intervallis redeuntia Sen. ph. (naspr. continua), intervallum fuit Pl., alia repetendis consulatibus intervalla permittere Plin. iun., intervalla negotiorum otio dispunxit, semper aut belli aut pacis serviit artibus Vell., annorum Suet. ali anni intervallo Amm., per decem mensium intervallum Amm., opportunitate intervalli proximi Amm.
c) razloček, razlika: quantum i. interiectum est inter illorum consilia et istorum dimentiam Ci.; poseb. kot glasbeni t. t. intervalla = (gr. διαστήματα οξύτητος τε περὶ καὶ βαρύτητος), intervali, razlike glasov po višini in globini: varietas sonorum, intervalla Ci., harmoniam ex intervallis sonorum nosse Ci. interval.
-
inter-vēnia -ōrum, n (inter, vēna) „medžilja“ = medsredja (vmesni prostori) v zemlji, razpokline, (po)prečne razpoke: intervenia fistulosa terrae Vitr.
-
inter-veniō -ēre -vēnī -vēntum
1. vmes, k čemu, zraven priti (prihajati), pristopiti (pristopati), vmes doiti (dohajati), prikaz(ov)ati se, pojaviti (pojavljati) se, znajti se, biti, teči: quod cum facere vellent, intervenit M. Manilius Ci., casu Germani equites interveniunt C., quam orationem cum ingressus esset, Cassius intervenit Ci., nam ut numerabatur forte argentum, intervenit homo de improviso Ter., secretum denegavit nisi ut interveniret Macro Suet. bi prišel, (bil) navzoč; z dat. rei: orationi huic L., sermoni Ci., alienae gloriae T., bellis Germanicis, incendio Suet. v vojnah, pri požaru navzoč biti, querelis Ci.; z dat. personae: interveni secretum consilium tractantibus T. sem zmotil tajno razpravljajoče (= tajni posvet), alicui quiritanti L. najti ga kličočega na pomoč, neminem curiosum intervenire nunc mihi, qui … Ter.; o stvareh: via publica, medius paries intervenit Icti., flumine interveniente Plin., Icti. interveniente candidā gemmā Plin. se nahaja vmes.
2. occ. (kot posredovalec) vmes stopiti (nastopati), vmeša(va)ti se, vtakniti (vtikati) se, posredovati, zavze(ma)ti se za kaj: nisi legatus intervenisset Ci., intervenit enim, cui metuisti, ne salvo capite negare non posses Ci., interveniens villicus Suet., interveniens et quasi studiosior partis alterius Suet., i. rebus nepotis Ap., eam (terram matrem) rebus hominum intervenire T. vpliva na … , eatenus interveniebat, ne quid perperam fieret Suet.; kot jur. t. t.: nastopiti (nastopati) kot porok ali tožnik: pro aliquo, in aliquid Icti.
3. metaf. nasproti (po robu) se postaviti (postavljati), zavreti (zavirati), ovreti (ovirati), nasprotovati, upirati (protiviti) se, zadrž(ev)ati, (z)motiti: ultimum de caelo, quod comitia turbaret, intervenit L. prišlo je navzkriž, casus mirificus quidam intervenit Ci., irae interveniunt Pl., quamquam et offensis intervenientibus Suet., haec quum fabula data est, novum intervenit vitium et calamitas Ter., affinitatem, cognationem, praeterea foedus intervenisse S.; pri T. z acc.: ludorum dies cognitionem intervenerant so zadržali preiskavo; pri Ter. z inter: narrabit omnem rem, quae inter nos intervenerit; sicer vselej z dat.: nox proelio, bellum coeptis, hiems rebus gerendis intervenit L., plangor intervenit verbo omni O. med vsako besedo se je bil na prsi, intervenit his cogitationibus avitum consilium L.; tudi z dat. personae: exigua fortuna intervenit sapienti Ci. se mu postavi nasproti = (gr. βραχεῖα σοφῷ τύχη παρεμπίπτει Epicurus), raro sapienti intervenit fortuna Sen. ph., nulla mihi res posthac potest iam intervenire tanta, quae … Ter. ne more se mi pripetiti.
-
inter-vertō -ere -vertī -versum
I. pravzaprav „pod roko obrniti“.
1. obrniti (obračati) drugam (= na kako drugo stran), prekreniti (prekretati): in extremis partibus semicaniculi intervertantur Vitr. na obeh oglih naj se porazdele …
2. metaf. spreobrniti (spreobračati), spremeniti (spreminjati), med. (v slabem pomenu) spremeniti se = sprevreči se: neque enim recta ingenia qualem in adulescentiam spem sui fecerant, usque in senectutem pertulerunt, sed interversa plerumque sunt Sen. ph. —
II. „na svojo stran obrniti (spraviti)“ = spodmakniti (spodmikati), poneveriti (poneverjati), zase pridrž(ev)ati: si intellexerint interverso hoc regali dono graviter vos tulisse Ci., Vitellius novies milies HS paucissimis mensibus intervertisse creditur T. je baje zase porabil 900,000.000 sestercijev, argentum Pl., pecuniam vestram Petr., publica vectigalia Suet.; occ. prekaniti, ukaniti, prelisičiti koga, ogoljufati, opehariti koga za kaj, pripraviti ga ob kaj: aliquem muliere Pl., aliquem possessione fundi Gell.; pren.: ille induxit, ut peteret (consulatum); receptum intervertit Ci. mu je odtegnil, interversa aedilitate praetorem renuntiari Ci. potem ko je preskočil ediliteto, feritas olim interversa nunc se effert Ap. zatrta; poseb. kot jur. (držpr.) t. t.: potlačiti, zadušiti, pritisniti (pritiskati) na kaj, ovreči (ometati), zaukazati, da se kaj ustavi, zatreti (zatirati): querelam, fideicommissum, publica iura Icti.
-
in-tēstābilis2 -e = intēstātus2 in v istem dvoumju kakor ta beseda (in [priv.], tēstis modo) brez mod, skopljen: Pl.
-
in-tēstātus1 3 (in [priv.], tēstārī)
1. ne da bi bil naredil oporoko, brez oporoke (umrl): cum esset eius uxor Valeria intestata mortua Ci., ad cenam si intestatus eas Iuv., cives intestati Plin., intestata senectus Iuv.; od tod abl. adv.: intestatō mortuus est pater familias Ci. brez oporoke; tako tudi: ab intestato heres Icti.
2. nedokazan (nepotrjen) s pričami: Pl. (Curc. 659).
3. nesposoben za pričevanje ali izdelavo oporoke, oporočanje: Pl. (Mil. glor. 1416) v dvoumju z intēstātus2.
-
in-tēstātus2 3 (in [priv.], tēstis modo) brez mod, skopljen (gr. ἄνορχος): Pl. (Mil. glor. 1416) v dvoumju z intēstātus1, nekako = neploden, nezmožen oploditve.